Overheid zet meer in op voorlichting asbestsanering

In 2024 moeten alle asbestdaken zijn verwijderd. Er is nog veel te doen: zo’n 90 miljoen vierkante meter. Overheden lijken niet bereid meer subsidies te verstrekken, maar zetten in op voorlichting.Het laten saneren van asbestdaken is geen dagelijkse kost voor boeren. Toch zal dat uiterlijk voor 2024 moeten gebeuren. Vanaf dat jaar zijn asbestdaken verboden. Volgens bedrijfsadviseurs hoort het vervangen van asbestdaken een normaal onderdeel van het investeringsplan te zijn, net als het vervangen van een trekker. Dat blijkt echter in veel gevallen niet zo te zijn.Financiering maakt saneren moeilijk“Met het vervangen van asbestdaken wordt heel verschillend omgegaan”, zegt bedrijfsadviseur Erwin Mesu van Flynth adviseurs & accountants. “Het zijn vooral de bedrijven die zich willen ontwikkelen en een langetermijnvisie hebben die al veel hebben gesaneerd of in ieder geval een plan uitgewerkt hebben om te saneren.”Mesu constateert dat de groep achter de voorlopers het lastiger heeft. Zo is het rond krijgen van de financiering vaak moeilijk, zeker in een periode met tegenvallende bedrijfsresultaten. “Het gevolg is dat het vooruit wordt geschoven.”Voordat de asbestplaten van het dak worden gehaald, spuit een van de asbestsaneerders het dak nat om verspreding van asbestvezel te voorkomen. Ondertussen verwijderdt zijn collega schroeven uit de platen. - Foto: Anne van der WoudeTevergeefs wachten op betere subsidieregelingEen andere reden dat er gewacht wordt met het verwijderen van asbest is de gedachte dat hoe dichter de deadline van 2024 nadert, de kans groter is dat er misschien een betere subsidieregeling komt. Volgens Mesu zou dat weleens een verkeerde inschatting kunnen zijn. “Volgens mij denken overheden er helemaal niet aan om meer geld in dergelijke regelingen te stoppen.” Zijn collega Johannes Zijlstra, specialist Strategie en Bedrijfsontwikkeling, vult aan: “Ze zitten veel meer op het spoor van kennisoverdracht en bewustwording.”Lees ook: Meer asbest saneren met minder steunSnel starten met asbestsaneringMesu raadt boeren aan om nu echt werk te maken van sanering. Op dit moment bestaat de Subsidieregeling verwijdering asbestdaken. Door daar gebruik van te maken, krijgt een boer van iedere vierkante meter verwijderd asbestdak € 4,50 vergoed.Deze subsidieregeling loopt echter tot 2020. Jaarlijks wordt geld in de subsidiepot gestopt en als dat op is moet tot het volgend jaar gewacht worden. Voor 2017 heeft demissionair staatssecretaris Sharon Dijksma van Economische Zaken het bedrag opgehoogd van € 15 naar € 25 miljoen. Overigens is in totaal € 75 miljoen beschikbaar gesteld voor deze regeling, er zijn tot nu toe geen signalen die erop wijzen dat dat bedrag naar boven wordt bijgesteld als de hele subsidiepot leeg is.Boeren moeten zo snel mogelijk gaan praten met een onafhankelijk deskundige om de mogelijkheden door te spreken en de sanering onderdeel te maken van het bedrijfsplan, is het advies van Mesu. “Een onafhankelijke kijk is belangrijk. Zeker als de ondernemer ook wil investeren in zonnepanelen gaat het om maatwerk.”Subsidieregeling verwijdering asbestdakenVanaf 2024 zijn asbestdaken in Nederland verboden. Het verbod moet mens en milieu beschermen tegen de gevaren van blootstelling aan asbest. Particulieren, bedrijven en (overheids)instellingen mogen in 2024 geen asbestdaken meer bezitten. In 2024 is het 30 jaar geleden dat bouwbedrijven geen asbest meer mochten gebruiken.

Sinds 2016 is de landelijke subsidieregeling verwijdering asbestdaken van toepassing voor alle eigenaren van een asbestdak. Agrarische bedrijven, voormalige agrarische bedrijven en eigenaren van een voormalig agrarisch bouwblok konden tot eind oktober 2016 een beroep doen op de provinciale subsidieregeling ‘Asbest eraf, zonnepanelen erop’. Alleen in de provincie Friesland is deze provinciale subsidieregeling verlengd.

Om gebruik te kunnen maken van de Subsidieregeling verwijdering asbestdaken gelden de volgende voorwaarden:Asbestdak moet minimaal 35 vierkante meter groot zijnGeen koppeling met zonnepanelenRegeling van toepassing voor alle eigenaren met een asbestdak€ 4,50 subsidie per vierkante meter verwijderd asbestdakPer adres maximaal € 25.000 subsidieAanvraag uiterlijk binnen 6 maanden na verwijderen asbestdak indienen (na vrijgave meting)Regeling loopt tot en met 31 december 2019Vastgesteld budget per jaarAanvragen indienen bij RVO.nl Asbestinventarisatie en sloopmeldingAsbestsanering begint met een asbestinventarisatie. Daarbij onderzoekt een gecertificeerd bedrijf het hele bedrijf, zowel intern als extern, op de aanwezigheid van asbest. Op www.ascert.nl is een overzicht te vinden van gecertificeerde bureaus. De bevindingen van het onderzoek komen terecht in een asbestinventarisatierapport. Dit rapport is nodig om een sloopmelding bij de gemeente te doen. Bovendien mag een asbestverwijderingsbedrijf niet beginnen met de sloop zonder de aanwezigheid van dit rapport.In het rapport staat om welke soorten en hoeveelheden asbest het gaat, op welke plaatsen in het bedrijf het zich bevindt en wat de staat is van het materiaal.Bekijk de 10 aandachtspunten waar je op moet letten als je asbest wil laten verwijderenSinds een aantal jaren is een sloopmelding, in plaats van een vergunning, voldoende bij de gemeente. Wel kan het zijn dat volgens andere wetgeving – bijvoorbeeld de Monumentenwet – toch een omgevingsvergunning nodig is. Op www.omgevingsloket.nl kan een vergunningscheck en een sloopmelding worden gedaan. Let er wel op dat bij het ontbreken van een asbestinventarisatierapport de sloopmelding als niet volledig wordt beschouwd; slopen is dan een overtreding. De melding moet overigens tenminste vier weken voor het begin van de werkzaamheden worden ingediend bij de gemeente.Oplopende saneringskostenIn de afgelopen jaren is het steeds drukker geworden bij asbestsaneerders. Sjoerd Kuiper, directeur van asbestspecialist Man&Mach: “Het aantal offerte-aanvragen stijgt de laatste jaren behoorlijk. Ook het aantal saneringen neemt toe, maar nog niet in die mate die wij eigenlijk verwacht hadden. We doen veel akkerbouw- en melkveehouderijbedrijven. Vorig jaar viel op dat de melkveehouderij terug liep, waarschijnlijk door de lagere melkprijs.”Fiscale aftrekposten bij asbestsanering in 2017Investeringen kunnen vanaf 2016 – als het gaat om het vervangen van asbesthoudende daken, dakgoten of gevels eventueel gecombineerd met het plaatsen van zonnepanelen – niet meer gemeld worden voor de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil).

De kosten van asbestsanering en nieuwe dakbedekking kunnen wel worden aangemerkt als een investering, en op een investering mag worden afgeschreven. Asbestsanering valt onder de Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek; hierbij is een maximale aftrek van 28% van toepassing.

Wordt het bestaande dak vervangen door een geïsoleerd dak en neemt de isolatiewaarde toe met ten minste 2,00 m2K/W ten opzichte van de oude situatie? Dan komt de investering in aanmerking voor de Energie-investeringsaftrek. Het maximumbedrag dat daarvoor in aanmerking komt, is € 20/m2 te isoleren oppervlak. De energie investeringsaftrek is voor 2017 vastgesteld op 55,5%.(Nog) geen wachttijden bij asbestsaneerdersEr is over het algemeen nog geen sprake van wachttijden bij asbestsaneerders, aldus Kuiper. “Het kan allemaal nog vrij snel gerealiseerd worden. De meeste tijd in het proces vergt het dichtleggen van het dak, het slopen gaat snel. We kunnen tussen de 400 en 500 vierkante meter per dag doen.” Het hele traject van offerte tot daadwerkelijke sanering kan op dit moment gemiddeld binnen acht weken gerealiseerd worden.Een voor een halen de mensen van asbestsaneerder Man& Mach afgelopen week de asbestplaten van de geitenstal van Sytze Holtrop In het Friese Rinsamageest. - Foto: Anne van der WoudeWaar de komende jaren volgens de Man&Mach-directeur wel een probleem gaat ontstaan, is de capaciteit. “We hebben de laatste twee jaar de capaciteit behoorlijk opgevoerd. We deden eerder zo’n 4,5 miljoen vierkante meter per jaar, tegenwoordig is dat 9 miljoen vierkante meter. Maar dat verder opvoeren zit er niet in.”Een veeg teken is dat op dit moment nog 4.300 gecertificeerde saneerders zijn, 300 minder dan een paar jaar geleden. En dat terwijl het aantal te saneren vierkante meters per jaar toeneemt.Subsidiepot veel te kleinDuidelijk is in ieder geval dat bij lange na niet genoeg geld in de pot zit om al de te saneren asbestdaken te subsidiëren. Een groot deel zal het zonder subsidie moeten doen. Er liggen nog heel veel asbestdaken in Nederland.Ga met de muis over de iconen om te zien hoe de provincies omgaan met regelingen voor asbestsanering:“In 2012 werd het aantal asbestdaken in Nederland geschat op zo’n 120 miljoen vierkante meter”, zegt Ruud Hoosemans, programmaleider Bio-Economie bij ZLTO. “Zo’n 100 miljoen vierkante meter daarvan ligt in de agrarische sector. Recente cijfers van het ministerie van Infrastructuur en Milieu geven aan dat de afgelopen jaren zo’n 20 miljoen vierkante meter is verwijderd in heel Nederland. Dan houden we naar schatting nog zo’n 90 miljoen vierkante meter aan te saneren asbestdaken in de agrarische sector over. Dat betekent een enorme opgave. Bij een asbestverbod in 2024 betekent dit dat ruim 14 miljoen vierkante meter per jaar gesaneerd moet worden.”Een ding is zeker: asbestdaken laten liggen levert problemen op. In geval van storm- of brandschade aan een asbestdak keren verzekeraars nu al steeds minder uit. Ook opruimingskosten vallen daar onder.Lees ook: Asbestschade gaat boer meer kostenSlecht asbestdak nu al gedwongen sanerenVanaf 2024 betekent asbest op daken een overtreding van de wet. Mesu: “Provincies brengen nu alles in kaart en weten precies waar de asbestdaken liggen. Ze lopen zich warm om de controles aan te scherpen.”Daarmee sorteren de provincies al voor op intensievere controles. Als bij een dergelijke controle in de ogen van de controleurs een asbestdak een gevaar voor de volksgezondheid vormt, kan de eigenaar ook nu al gedwongen worden het dak te laten verwijderen door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf.Door nu actief in te zetten op asbestsanering houdt een boer zelf de regie in handen en kunnen veel problemen worden voorkomen.