‘Over boeren die afhaken’

Trekkeracties zijn een gevecht tegen maatschappelijke veranderingen. Dat gevecht is niet te winnen.Op de snelweg voor mijn huis rijden trekkers. En niet alleen hier, overal in het land staat het verkeer weer stil. Ik hoop maar dat het goed gaat, want vroeg of laat gebeuren er ongelukken met dit trekkergedoe. Het merkwaardige van de hele toestand is dat er feitelijk geen eisen op tafel liggen. Verdeelde landbouwTerwijl de trekkers het verkeer blokkeren, is de stikstofwet door de Eerste Kamer aangenomen, met steun van VVD en CDA, en is een rompakkoord gesloten tussen de regering en het Landbouw Collectief. Dat Collectief is de bonte verzameling organisaties die voor iedereen zichtbaar maakt hoe verdeeld de landbouw inmiddels geworden is. Een van de samenstellende delen is de Farmers Defence Force. De voorzitter vergeleek de positie van de landbouw met de Jodenvervolging, en daarmee heeft de club afgedaan.Iedereen weet dat publieke steun de sleutel is voor politieke steun, dus hoe dom kun je zijnPublieke steun zwaar op de proef gesteldIk kijk met enige verbazing naar de protesten. Er zijn geen duidelijke eisen en de publieke steun die de landbouw heeft, wordt zwaar op de proef gesteld. En iedereen weet dat publieke steun de sleutel is voor politieke steun, dus hoe dom kun je zijn. Grote groep boeren haakt afTegelijkertijd snap ik de protesten ook wel weer. Ik constateer en waarschuw al langer dat een grote groep boeren aan het afhaken is. Ze voelen zich miskend door de moderne maatschappij. Ze hebben zelf het gevoel dat ze het heel goed doen. Ze produceren met moderne technieken gezonde producten met steeds minder bestrijdingsmiddelen en steeds minder uitstoot. Terwijl van buiten de landbouw steeds weer en meer geroepen wordt dat ze vervuilers zijn die het landschap en de biodiversiteit kapot maken en dierenleed veroorzaken.Aan de maatschappelijke veranderingen valt niet te ontkomen en aan de zachtere waarden valt goed te verdienenLandbouw en maatschappij zijn veranderdDe verklaring voor dit conflict is niet zo ingewikkeld. Zowel de landbouw als de maatschappij zijn veranderd. De landbouw is gerationaliseerd en hightech geworden. De maatschappelijke veranderingen gaan juist deels een andere kant op. Met stijgende welvaart veranderen de prioriteiten van mensen. Als je arm bent, ben je vooral uit op voldoende eten en een dak boven je hoofd. Bij stijgende welvaart leggen de mensen meer nadruk op veiligheid en een mooie omgeving en bij nog meer welvaart gaat het om zachtere waarden, om relaties, om dierenwelzijn, romantiek, ecologie en eigen identiteit. AanpassenEen deel van de boeren en de agro-industrie heeft dat goed in gaten en probeert zich aan te passen. Want aan de maatschappelijke veranderingen valt niet te ontkomen en aan de zachtere waarden valt goed te verdienen. Een ander deel van de landbouw wil daar niet aan, zij voelen zich beperkt in hun mogelijkheden en voelen zich onbegrepen. De protesteerders behoren zeker tot die categorie. Geachte protesteerders, maatschappelijke veranderingen hou je niet tegen, je kunt maar beter meebewegen. Wie dat niet doet, zet de toekomst van zichzelf en zijn bedrijf op het spel.