‘Oppassen dat a.s.r. grondprijs niet dicteert’

Het aandeel landbouwgrond in het totaal belegde vermogen bij verzekeraar a.s.r groeit elk jaar.Hij heeft zelf geen agrarische achtergrond, maar komt uit de financiële wereld. Dick van den Oever is nu ruim een jaar directeur Landelijk Vastgoed van Nederlands grootste particuliere belegger in landbouwgrond, a.s.r. vastgoed vermogensbeheer. Laatstgenoemde is onderdeel van a.s.r.: een beursgenoteerd verzekeringsbedrijf.A.S.R. belegt meer in grondHet aandeel landbouwgrond in het totaal belegde vermogen bij a.s.r. vastgoed vermogensbeheer groeit elk jaar. Naast de waardestijging investeert verzekeraar a.s.r. een significant bedrag om te beleggen in landbouwgrond. In 2012 bedroeg het aandeel landbouwgrond 21% van de directe vastgoedportefeuille. Op dit moment ligt dat percentage op bijna 40% en vertegenwoordigt een waarde van bijna € 1,4 miljard. Totaal oppervlakte landelijke grond in eigendom van a.s.r. is circa 36.350 hectare. Hiervan is zo’n 95% landbouwgrond. De rest gaat om onder andere natuurgrond en recreatieterreinen. De belegger heeft met zo’n 2.500 boeren een erfpacht- of pachtovereenkomst.
Artikel gaat verder onder de foto.Dick van den Oever (54) is nu ruim een jaar directeur Landelijk Vastgoed van Nederlands grootste particuliere belegger in landbouwgrond, a.s.r. vastgoed vermogensbeheer. - Foto: Herbert WiggermanRisicoreductieVan den Oever: “Landbouwgrond is een welkome aanvulling in onze beleggingsportefeuille. De directe inkomsten die wij ontvangen uit deze portefeuille zijn geïndexeerd. De uitgaven ook. Dat is een ideale match. Landelijk vastgoed heeft een negatieve correlatie met andere beleggingscategorieën binnen a.s.r.. Door in landbouwgrond te investeren spreiden we het risico. Landbouwgrond is voor ons dé ideale manier om risicoreductie toe te passen.”‘Het betalingsmoraal bij boeren is heel hoog’Waarom is landbouwgrond zo’n veilige belegging?“Landbouwgrond is een veilige belegging. Het is een schaars product. Er komt geen grond bij. De waarde stijgt. De grond geven we veelal uit in erfpacht. Boeren betalen jaarlijks een canon. Deze is geïndexeerd. Het betalingsmoraal bij boeren is heel hoog. We krijgen met landbouwgrond niet te maken met leegstand, zoals dat bijvoorbeeld wel gebeurt met kantoren op een slechte locatie.”Tijdens de economische crisis vanaf 2008 was er meer belangstelling voor investeren in grond. Het gaat weer crescendo met de Nederlandse economie. Hoe is de belangstelling nu?“Er is nog steeds veel belangstelling voor beleggen in landbouwgrond. Ook van andere partijen dan a.s.r.. Ook bij boeren zelf, vanwege schaalvergroting en grondgebondenheid. Momenteel is er een gezonde belangstelling voor grond. Zeker in de akkerbouw en melkveehouderij. De belangstelling voor landbouwgrond is overigens niet heel anders dan toen we midden in de economische crisis zaten. De belangstelling is altijd goed gebleven. Bij a.s.r. hebben we ons aankoopgedrag niet veranderd ten tijde van de crisis en altijd een constante hoeveelheid grond in het landelijk gebied aangekocht.”‘Wij willen niet een overtrokken deel van de landbouwgrond kopen’Hoeveel landbouwgrond wil a.s.r. jaarlijks kopen?“Dat mag ik niet zeggen, omdat we een beursgenoteerd bedrijf zijn. Ik zie dat de grondmobiliteit niet hoog is. Uit ons onderzoek blijkt dat jaarlijks zo’n 33.000 hectare vrije landbouwgrond van eigenaar wisselt. Uiteraard dingen wij graag mee om hierin te beleggen. Echter wel binnen onze beleggingsrestricties. Wij willen, zeg maar, ‘een fair share of the pie’. Wij willen niet een overtrokken deel van de landbouwgrond kopen, omdat we moeten oppassen dat a.s.r. niet de prijs dicteert. Het is juist goed dat er veel spelers op de grondmarkt zijn, zodat sprake is van een goede prijsvorming. Het is ongezond als één partij de markt domineert.”
Artikel gaat verder onder de foto.
Het hoofdkantoor van a.s.r. in Utrecht. - Foto: Martijn ter HorstWelke boeren kloppen bij jullie aan? Boeren die een deel van hun eigen grond aan jullie verkopen en met dat geld andere investeringen doen, of boeren die extra grond kunnen kopen, maar daarvoor onvoldoende financiële middelen hebben?“Ik kom ze allemaal tegen. Ons klantenbestand is zeer divers. Wat wel opvalt is dat nu vooral boeren aankloppen die het liefst grond in eigendom hebben, maar ook spreken over grondmozaïek. Echte ondernemers kijken hoe ze het beste hun grondcompositie kunnen samenstellen. Naast eigendom en pacht, past daar ook erfpacht bij. Soms moet een ondernemer geld vrijmaken om de bedrijfsvoering verder te optimaliseren.”Achteruit boeren is ook boeren, wordt vaak gezegd tegen die boeren die kiezen voor een sale en leaseback-constructie met partijen zoals a.s.r.. Hoe kijkt u hier tegenaan?“Ik vind het juist getuigen van ondernemerschap. Boeren die grond onderbrengen bij een belegger maken zo geld vrij om het bedrijf efficiënter en moderner te maken. Dat zijn ondernemers met een visie. Deze boeren kloppen bij ons aan en maken bewust de keuze om grond in te zetten om middelen vrij te maken voor het bedrijf. Dat is niet achteruitboeren, maar een vorm van ondernemerschap.”Op welke landbouwgronden richt a.s.r. zich?“Heel Nederland is ons werkgebied. We willen de connectie houden met Nederland. We hebben vijf rentemeesters in het land. Zij beoordelen of landbouwgrond geschikt is voor onze belegging. Het gaat dan om de kwaliteit en structuur van de bodem. Ook de bodemvruchtbaarheid en welke teelten allemaal mogelijk zijn spelen een rol of we wel/niet investeren in de grond. We sluiten geen grond uit, maar we honoreren niet alles.”‘Er wordt dus meer verdiend op een hectare, dus wordt er ook meer betaald voor een hectare’Wat verwacht u dat de grondprijs gaat doen de komende tijd?“Op lange termijn ben ik positief over de ontwikkeling van de grondprijs. De vraag naar grond is altijd nog hoger dan het aanbod. Dat we op korte termijn met fluctuaties te maken krijgen, is ook een feit. Het is belangrijk dat de markt hierin bepalend is. Als we dan ‘research driven’ analyse van de marktomstandigheden maken en naar grond kijken dan blijven wij optimistisch. Het opbrengend vermogen van landbouwgrond blijft ook toenemen. Er wordt dus meer verdiend op een hectare, dus wordt er ook meer betaald voor een hectare.”