‘Opheffing Natura 2000 beste oplossing na PAS-uitspraak’

De PAS-uitspraak van de Raad van State was juridisch juist, maar ook statistisch onzinnig. De beste oplossing om Nederland van het slot te krijgen is volgens hem opheffing van de Natura 2000-gebieden.Het Programma Aanpak Stikstof (PAS) was een trucage: op papier was er een afname van de stikstofdepositie, terwijl in werkelijkheid de depositie toenam. Dat de Raad van State een streep heeft gezet door het PAS was dus terecht. Maar wel mosterd na de maaltijd. Na 10 jaar PAS was de trucage bijna uitgewerkt. De depositieruimte was bijna op en bij sommige Natura 2000-gebieden mocht er geen gram extra stikstof bij. Een klein deel van Nederland zat dus al op slot voordat de Raad van State heel Nederland compleet op slot zette.DrempelwaardenNederland zit vooral op slot omdat de drempelwaarden in het PAS (0,05 en 1 mol stikstof/ha/jaar) niet meer mogen worden gebruikt om kleine toenames van de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden toe te staan zonder natuurvergunning. Dat deze drempelwaarden niet meer mogen worden gebruikt, heeft niks te maken met de hoogte van de drempelwaarden. De drempelwaarden in het PAS waren de strengste van Europa. De drempelwaarden mogen niet worden gebruikt omdat voor deposities onder de drempelwaarden met een trucage depositieruimte was vrijgemaakt (zie punt 29.1 van de uitspraak).Memo werd niet bij uitspraak betrokkenHiermee is het beantwoorden van de vraag of deposities onder de drempelwaarden überhaupt schadelijke gevolgen zouden kunnen hebben voor Natura 2000-gebieden, vakkundig door de Raad van State omzeild. Het niet bij de uitspraak betrekken van een memo van het RIVM was – op zijn zachtst gezegd – wat minder vakkundig van de Raad van State. In deze memo was onderbouwd dat deposities onder de drempelwaarde van 0,05 mol N/ha/jaar op geen enkele wijze schadelijk kan zijn voor Natura 2000-gebieden. De memo was volgens de regels op tijd ingediend, maar werd toch uit de beschouwing gelaten omdat de memo zo complex zou zijn, dat hier niet binnen 10 dagen op kon worden gereageerd (punt 10 van de uitspraak).VliegenpoepjeHet aantonen dat deposities onder de drempelwaarde van 0,05 mol stikstof/ha/jaar geen enkel effect kunnen hebben op een Natura 2000-gebied, is echter niet zo complex: 0,05 mol stikstof is 0,7 gram. In kunstmest zit 12% stikstof. Een depositie van 0,05 mol/ha/jaar op een Natura 2000-gebied zal dus hetzelfde effect hebben als het jaarlijks bemesten van 10.000 vierkante meter Natura 2000-gebied met circa 6 gram kunstmest: 6 gram kunstmest per 10.000 vierkante meter. Dat is 0,6 mg kunstmest per vierkante meter. Een vliegenpoepje.Volgens natuurbeschermers wordt de biodiversiteit van de Natura 2000-gebieden ernstig aangetast door de hoge stikstofdepositie.Onzekerheid van de achtergronddepositieEen andere reden waarom deposities onder de drempelwaarden geen effect kunnen hebben op een Natura 2000-gebied is de onzekerheid van de achtergronddepositie. De achtergronddepositie in Nederland is gemiddeld meer dan 1.700 mol stikstof per hectare. De onzekerheid van deze gemiddelde stikstofdepositie is 30%. Dat is een behoorlijk grote onzekerheid. De onzekerheid van de achtergronddepositie op 1 hectare Natura 2000-gebied is echter nog groter: 70% (zie publicatie PBL). Door deze grote onzekerheid leveren stikstofdeposities onder de drempelwaarden statistisch gezien geen enkele bijdrage aan de totale stikstofdepositie. De onzekerheid in de achtergronddepositie is zelfs zo groot, dat de stikstofdepositie in werkelijkheid helemaal geen ‘probleem’ hoeft te zijn. Of een ‘probleem’ dat niet is op te lossen. Waarschijnlijk het laatste. Want volgens natuurbeschermers wordt de biodiversiteit van de Natura 2000-gebieden ernstig aangetast door de hoge stikstofdepositie. Beierse woelmuisAantasting van de biodiversiteit is volgens natuurbeschermers een ecologische ramp die het voortbestaan van de mens bedreigt. Dat deze stelling met minstens 1.700 mol zout moet worden genomen, blijkt uit onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van Stichting Milieu Wetenschap en Beleid: de afgelopen 500 jaar is slechts 0,05% van de door de wetenschap beschreven soorten uitgestorven. In Europa stierf sinds 1900 (mogelijk) slechts een zoogdiersoort uit, de Beierse woelmuis. Vanavond in De Monitor over bomenkap. Bomen zijn belangrijk voor de opslag van CO2, maar de hoeveelheid bos neemt af in ons land. Voornamelijk door de kap van bomen om plaats te maken voor andere soorten natuur, zoals heide. pic.twitter.com/TcSckLJjfw— De Monitor (@De_Monitor) March 31, 2019Geen ecologische rampDe stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden zal dus geen ecologische ramp veroorzaken, laat staan het voortbestaan van de mens bedreigen. Er worden hooguit een paar planten verdrongen door planten die niet zo geliefd zijn bij natuurbeschermers. Zoals gras, brandnetels en.. bomen: er worden door natuurbeheerders complete bossen omgekapt, zodat we kunnen blijven genieten van heide. Natuurliefhebbers die aangeven dat ze liever door een bos lopen dan over de heide, hebben het niet begrepen: 100 jaar geleden was er veel meer heide. En 100 jaar geleden was alles veel beter in Nederland. Inclusief de natuur. Toch?Fanatieke natuurbeschermersHet komt er in feite dus op neer dat Nederland op slot zit omdat een aantal fanatieke natuurbeschermers en ecologen ons wijs hebben gemaakt dat we dezelfde planten en dieren moeten hebben dan 100 jaar geleden, dat de biodiversiteit van Natura 2000-gebieden van levensbelang is en dat de biodiversiteit wordt bedreigd door de ammoniakemissie van de intensieve veehouderij. Dat laatste geloven we maar al te graag. Want wie is niet tegen die megastallen met varkens of kippen? ‘Extensieve’ melkveehouderij sanerenMaar wie denkt dat door de PAS-uitspraak de intensieve veehouderij zal worden aangepakt, komt waarschijnlijk bedrogen uit. Want de meest voor de hand liggende maatregel om de stikstofdepositie te verminderen is het saneren van de ‘extensieve’ melkveehouderij. Melkveehouderijen zijn namelijk verantwoordelijk voor bijna 50% van de ammoniakemissie, emitteren bovendien het broeikasgas methaan en kunnen – in tegenstelling tot de intensieve veehouderij – geen luchtwasser op hun stal plaatsen om de emissie van ammoniak tegen te gaan.Wat het gevolg kan zijn van het saneren van de melkveehouderij, staat in het aangrijpende artikel in het NRC, 'Wij zijn goed voor dieren'. In dit artikel wordt beschreven hoe een nertsenfokker door het fokverbod depressief wordt en uiteindelijk zelfmoord pleegt. Draconische maatregelen om de stikstofdepositie te verminderen kunnen dus – in tegenstelling tot biodiversiteit – wel dodelijk zijn. Er is gelukkig een minder draconische oplossing: het opheffen van Natura 2000-gebieden. U kunt dan over een paar jaar misschien niet meer over de hei wandelen, maar wel door een bos en langs een wei met koeien. Ook mooi.