Opfokprogramma geeft gewenste lucht in biggenstal

Varkenshouder Roy Hannen is van het omdenken. Hij creëerde stalruimte door de biggengroei te verhogen. Consequent werken is een voorwaarde.Roy Hannen (30). - Foto's: Bert JansenKraamhotel Hannen Mevissen in Heibloem (L.)1.000 TN 70-zeugen
4.000 biggen
10.000 vleesvarkens
25.000 Goed Nest-kippen
40 hectare akkerbouwland
6 beschikbare arbeidskrachten
2 personeelsledenZodra de biggenstal te klein wordt, zijn er kortweg twee oplossingen om dat te verhelpen: extra plaatsen bijbouwen of zorgen dat de dieren harder groeien. Varkenshouder Roy Hannen ging vastbesloten voor meer groei. Hij legt voor zowel erfbetreders als zichzelf de lat hoog en blijft continu streven naar betere technische resultaten bij zijn varkens.Om de resultaten in de biggenstal een impuls te geven, besloot hij begin 2020 te gaan werken volgens de TOP-aanpak biggen. Een gezamenlijk programma van veevoederbedrijf Agrifirm en MS Schippers. In dit concept draait het om maximale bedrijfshygiëne, bijpassende voeding en monitoring van de resultaten, zodat gericht valt te werken aan verbetering. _{Lees verder onder de foto‘s.}
Het is voor iedereen duidelijk dat op deze plek zeugen worden gehouden en biggen opgroeien. Luchtfoto van het bedrijf.HyCare-methodeHannen werkt zodoende in de biggenstal volgens de HyCare-methode van MS Schippers. Het ziet er allemaal zeer georganiseerd uit. De vloer en het onderste deel van de muren in centrale gang zijn gecoat. Dat geldt ook voor de onderste meter van de afdelingswanden in de stal, waar deze gemetseld zijn tenminste. Aan kunststofwanden is niets gedaan. Bij elke biggenafdeling hangt een dispenser met desinfectiemiddel voor de handen en een houder met plastic handschoentjes en één voor de Birkenstock-schoenen. Voor het betreden van elke afdeling is het regel om de handen te desinfecteren en de Birki’s aan te trekken die bij de betreffende deur hangen. Het verslepen van kiemen tussen afdelingen wordt zo tot een minimum beperkt, is de gedachte. De centrale gang, de afdelingen, overal is het brandschoon en keurig georganiseerd. HyCare vraagt een consequente werkwijze van de varkenshouder, zijn personeel en bezoekers die binnen moeten zijn. Roy Hannen: “Ik ben ervan overtuigd dat je HyCare met succes kunt toepassen. Maar het moet bij je passen. Zodra de hele bedrijfsvoering op elkaar is afgestemd, moet je consequent blijven werken. Collega’s denken dikwijls dat deze aanpak veel werk is. Dat is het juist niet. Ik kan in een uur tijd 4.000 biggen verzorgen. Het werkplezier neemt ook toe als de biggen het goed doen en gezond zijn.
Door de technische resultaten, zoals de groei te monitoren, wordt duidelijk wat de inspanningen en uitgaven van het opfokprogramma opleveren.Het is duidelijk wat van een ieder wordt verwacht die in de stal werkt of daar om een andere reden moet zijn. Het ziet er allemaal heel georganiseerd uit in de stal, met een dispenser bij elke afdeling. Door de goede organisatie is geen sprake van meerwerk. Kleine aanpassingOm de stal HyCare te maken, waren een aantal ingrepen nodig. Het enige dat voor rekening van de varkenshouder kwam, was het coaten van de vloer en muren. Een investering die hij direct weer zou doen. Naast het gegeven dat de oppervlakten makkelijk zijn te reinigen, hebben de dieren ook heel veel grip op de gecoate vloeren. Slippen en uitglijden van zeugen en biggen is verleden tijd. Hannen is daar zichtbaar tevreden over. Geschrokken dat de leidingen zo vuil bleken te zijnDe dispensers, schoeisel, overall, zuurpomp, enzovoorts zijn allemaal bij de conceptkosten inbegrepen. Dat geldt ook voor de ongedierte- en vliegenbestrijding en de draagbare weegschalen om de biggengroei te monitoren. Een belangrijke stap was ook het vervangen van de waterleidingen. Elke afdeling heeft nu een eigen waterleiding, die rechtstreeks afkomstig is uit de technische ruimte. De leiding is veel dunner dan voorheen, zodat de stroomsnelheid hoger is. Een lage doorstroming in een warme biggenafdeling is een potentiële kweekvijver voor ziektekiemen. Hannen was verrast toen de oude leidingen uit de stal zijn gesloopt. “Ik ben echt geschrokken dat de leidingen zo vuil bleken te zijn.” Vuile leidingen zijn verleden tijd. Monitoring van de waterkwaliteit maakt deel uit van het biggenopfokpakket. Met gebruik van zuur en reinigingsmiddel moeten de leidingen voortaan schoon blijven.
Roy Hannen doet een controleronde langs de biggen. In een uur per dag kan hij 4.000 biggen verzorgen. Alles loopt namelijk zeer voorspelbaar. De vloer en het onderste deel van de muren zijn gecoat. Dat reinigt makkelijk en geeft de dieren veel houvast. Niet alleen binnen, maar ook op het erf is de boel schoon en opgeruimd. Het transport van de biggen doet het bedrijf zelf. Groei 40 gram gestegenNa wat zoeken en proberen werpt de biggenaanpak inmiddels zijn vruchten af. Het kost even tijd voor HyCare effect heeft, merkte Hannen. De groei is nu bijvoorbeeld 40 gram gestegen. In het traject van 7,5 tot 24 kilo is de groei nu gemiddeld 390 gram per dag. De uitval in de biggenstal zit onder de 1%, dit was 1,2%. Van speendiarree is geen sprake, vertelt Hannen. Het draait eigenlijk wel naar wens in de biggenstal.Niettemin wil de varkenshouder meer. De uniformiteit van de biggen kan nog beter, is zijn overtuiging. Daar wordt aan gewerkt. Om dit te realiseren wordt naar de hele productiecyclus gekeken, van inseminatie van de zeugen tot spenen. Dit verbetertraject loopt al. Hannen vermoedt door in het voortraject een aantal verbeteringen door te voeren de biggen er op termijn nog beter uitzien na spenen.De biggen zitten in hokken met dertig dieren en zijn gesorteerd op gewicht en geslacht. Van krapte is geen sprake meer. Dat is snel duidelijk. Er is juist plaats over in de biggenstal. Hannen: “Als de groei tegenvalt heb je met 5.000 biggenplaatsen nog ruimtegebrek. Nu is stalruimte over, waardoor de groei nog beter is en het werk minder wordt.” Voor de varkenshouder is diergezondheid dé sleutel tot succes. Diergezondheid ‘kopen’ ziet hij niet zitten. De biggen worden alleen gevaccineerd tegen circo. Hij wil door goed management en verzorging zijn biggen van de TN 70-zeug x Tempo-groeibeer gezond houden. Hannen: “Alles begint bij diergezondheid. Vaccinaties moeten niet of minimaal nodig zijn.”
Er is geïnvesteerd in een waterpaneel. De biggen krijgen twee soorten zuur in het water tijdens de opfok. De biggen maken een actieve indruk. De groei zit tussen de 380 en 400 gram per dag, vanaf spenen tot opleg in vleesvarkenstal, op 24 kilo gemiddeld. InvesteringenVoor het complete TOP-aanpak biggenpakket betaalt de varkenshouder 66 cent per biggenplaats per maand. Hij krijgt 17 cent korting per plaats omdat hij gebruik maakt van de exclusieve samenwerking tussen Agrifirm en Schippers. Een klein deel van de meerkosten wordt gecompenseerd doordat het biggenvoer iets goedkoper is. De zuren die in het voer zaten, gaan nu in het drinkwater. Ook is de EW-waarde van het voer een tikkeltje gezakt. Een keiharde onderbouwing hoeveel de biggenaanpak oplevert, vindt Hannen lastig om te geven. Met welke uitgangspunten reken je? Dat blijft arbitrair. Zeker is dat de technische resultaten zijn verbeterd, de biggenstal onderbezet is en de varkenshouder dagelijks een uur kwijt is aan de verzorging van zijn 4.000 biggen. Dat is meetbaar. Over vliegen, het drinkwater, ongedierte of voldoende bedrijfskleding hoeft hij zich niet te bekommeren. Dat wordt allemaal geregeld, tegen een vaste prijs.Groei 1.000 gram per dagHet effect van vitale biggen is ook merkbaar is de vleesvarkensstal. De groei zit daar tegen de 1.000 gram per dag aan. Als deze ontwikkeling doorzet, komt de groei in 2021 mogelijk boven de kilo per dag. Ook hier geldt dat als weg naar boven is gevonden het allemaal vlotter loopt. Als de varkens harder groeien, neemt de stalbezetting af en is er langere leegstand tussen de koppels mogelijk. Deze effecten komen de technische resultaten normaal gesproken weer ten goede, is de wijze waarop Hannen naar zijn bedrijf kijkt. Het heeft iets van een vliegwiel.De varkenshouder is min of meer in de wieg gelegd om deze biggenaanpak te implementeren en met succes uit te voeren. Hij was al netjes en secuur en verlangt dat ook van zijn personeel. Met HyCare zet hij de puntjes op de i in de biggenstal. Met het omkleden, gebruik van naalden, schone handschoenen, de drinkwaterkwaliteit, enzovoorts, wordt nu uiterst secuur omgegaan. De varkenshouder draagt de gewenste werkhouding uit. Hannen: “Het personeel moet de meerwaarde ervan inzien. Anders zie je het zo verlopen.”
In de afdeling is het dragen van nieuwe overhandschoenen verplicht. Voor het betreden van de afdeling gaan deze aan en daarna worden de handen ontsmet. In de technische ruimte staat ook een wasmachine. Dit voorkomt het dagelijks gesleep met overalls door de hele stal.