Opa’s gaan op stap

Een opa stopt toch langzaamaan met boeren en slijt dan zijn dagen in het bejaardentehuis? Niks ervan! Verschillende Nederlandse boeren breiden hun bedrijf dan nog flink uit in het buitenland.In juli legde ik mijn jaarlijkse bezoek aan Nederland af en ik trof twee boeren in De Peel die ‘het gemaakt hebben’. Ze nodigden me uit om met ze mee te gaan naar Oekraïne om naar hun nieuwe bedrijven te kijken. Je hoort de laatste tijd zoveel over de nieuwe landbouw in Oost-Europa, dat ik deze kans niet voorbij wilde laten gaan. Mijn twee medereizigers waren Chris G., die directe belangen in een nieuwe boerderij in de Oekraïne heeft en Piet S., die zijn kleinzoon Antoon ging bezoeken.Heel andere wereldDe Oekraïense hoofdstad Kiev ligt op slechts 2,5 uur vliegen. Deze stad is vergelijkbaar met andere Oost-Europese steden, alleen is hier niet veel veranderd na de val van de muur. Op de meeste wegen in de stad is geen snelheidscontrole nodig. Als je sneller rijdt dan 50 kilometer per uur vliegt je sowieso tegen het dak van de auto aan. Alleen de weg naar het vliegveld is wel up to date.

Even buiten Kiev lijkt het al alsof de klok teruggedraaid is naar de jaren vijftig. Je ziet er kleine, oude tractoren, transport met paard en wagen en veel oude vrachtauto’s met een laadvermogen van hooguit enkele tonnen. Sommigen daarvan rijden nog op gas.

De graanoogst was al bijna helemaal voorbij toen we er half augustus waren. De mais en suikerbieten stonden er toen erg droog bij. Na een uur of wat rijden, zagen we plotseling een beter gewas maïs. Het bleek van mijn medereizigers te zijn. Zij werden al direct met hun eerste probleem geconfronteerd. Volgens de begroting moest er 300 hectare snijmaïs in de kuilen gaan. Nu ze ongeveer 150 hectare gehakseld hadden, waren de kuilen al bijna vol. Een luxe probleem dus.Koeien versperren de wegBij aankomst in het dorp bleek de weg versperd door een grote kudde koeien, ik denk een 30 stuks, die door een meisje terug naar het dorp gedreven werd. Van tijd tot tijd liep een koe weg en verdween in de tuin van de huizen langs de weg.
Volgens mijn gastheer was dit normaal. De meeste boeren in het dorp hebben een of twee koeien. Deze worden ‘s morgens op de straat gezet, waarop iemand ze verzamelt en buiten het dorp de hele dag laat grazen.
Tegen de avond brengt hij of zij de koeien terug en die worden dan door de eigenaars gemolken. 82 procent van de melk die aan de melkfabriek aangeleverd wordt, komt van bedrijven die minder dan 3 koeien hebben.

Het bedrijf waarover Antoon, de kleinzoon van een van mijn medereizigers, en zijn vriendin Myke samen de dagelijkse leiding hebben, telt 600 koeien en een flinke tak akkerbouw. Er werken ongeveer 100 medewerkers.
Mijn mond viel open van verbazing toen ik zag wat ze in de laatste twee jaar gepresteerd hadden. Behalve dat zij zich de Oekraïense taal meester gemaakt hadden, hebben ze de opbrengsten in de akkerbouw en melkveehouderij enorm verhoogd. Dit is mogelijk doordat de grond van uitstekende kwaliteit is. Door alleen al een Duits tarweras te kiezen in plaats van een Russisch ras, steeg de opbrengst met ruim 2 ton per hectare.
Myke heeft in twee jaar tijd de gemiddelde productie van de 600 melkkoeien verhoogd van 12 liter naar 20 liter per dag, en dit zal de komende tijd vermoedelijk verder verbeteren zodra de nieuwe melkstal in gebruik is.Gewassen met top-opbrengstenDe volgende dag hebben we gewassen bekeken. Het was wel duidelijk dat het de laatste tijd erg droog was. De 800 hectare maïs krijgt ondanks de droogte een opbrengst van naar ik schat gemiddeld 5 tot 8 ton korrels per hectare, en dat is alleszins redelijk. De 400 hectare zonnebloemen waren zeer goed, met een geschatte opbrengst van 3 tot 4 ton per hectare. Dit zou in Australië een zeer hoge opbrengst zijn zonder beregenen of bevloeien. De 280 hectare suikerbieten schatte ik op een 40 tot 50 ton per hectare. En dan de 1.250 hectare sojabonen. De opbrengst daarvan durf ik niet te schatten. Zo’n goed gewas heb ik in Australië nog nooit gezien.

Natuurlijk is het niet allemaal goud wat er blinkt. De politiek en de harten van de mensen zijn nog erg communistisch. De staat heeft nog enorm veel invloed. Zoals bekend heeft Rusland de grenzen gesloten voor export van graan. Daardoor stijgen de prijzen op de wereldmarkt sterk. Maar in Oekraïne dalen ze. Vorige week is een deel van de brouwgerst verkocht voor €180 per ton.
Wordt vervolgdFoto's: Gerrit Kurstjens