Ook paardenhouders ontkomen niet aan welzijnsregels

Paardenhouders dachten lang dat ze buiten schot kon blijven bij alle discussies over dierenwelzijn. Maar dat lijkt ijdele hoop. Na het verbod op circusdieren en de pelsdierhouderij en steeds verdergaande regelgeving in de veehouderij, is ook de paardenhouderij aan de beurt.Drijvende kracht hierachter is de Partij voor de Dieren (PvdD), die aandringt op een speciaal Paardenbesluit, ofwel dwingende regelgeving vanuit de overheid zoals we die al kennen voor dieren in de veehouderij. Zo’n Paardenbesluit, waarvoor de Dierenbescherming in 2011 al eens een voorzetje maakte, zou gevolgen hebben voor paardenhouders en ruiters.PaardenmarktenDe dierenpartij had tot voor kort vooral aandacht voor paardenmarkten en paardentransporten. Dit voorjaar lanceerde ze een visie op de paardensport die verder gaat. In het wereldje van de paardenhouders veroorzaakte dit een schok, de ‘paardenmedia’ pakten het groot op. De PvdD spreekt van vele misstanden en schrijnende toestanden in handel, maneges, en sport, inclusief de topsport. Ze pleit voor een Paardenbesluit waarin wordt vastgesteld dat bij huisvesting van paarden rekening gehouden wordt met natuurlijk gedrag. Plus een minimumleeftijd waarop het dier belast mag worden en een verbod op paardenmarkten en ‘schadelijke trainingsmiddelen’.‘Er geldt al een verbod op prikkeldraad’.In Brussel ook discussieOndanks de verkiezingswinst van de PvdD is het nog maar de vraag of er zo’n Paardenbesluit komt. Duidelijk is wel dat er heel wat gaande is in deze sector. Zo boog het Europees Parlement zich over strengere welzijnsnormen voor paarden en ezels. De afgelopen jaren zijn er ook concrete maatregelen van kracht geworden. Zo is er een verbod op prikkeldraad, zijn schuilstallen verplicht en sinds dit jaar zijn stands verboden als paardenstalling. Ook is er een verbod voor paarden met gecoupeerde staarten op tentoonstellingen.VoorlichtingVanuit de paardensector is de afgelopen jaren voornamelijk aan voorlichting gedaan richting de individuele paardensporter. De professionele paardenhouder bleef buiten schot. Maar voor de professionele paardenhouders – pensionstallen, maneges, hengstenhouderijen, opfokbedrijven en paardenfokkerijen – staat regelgeving nu wel voor de deur. Keurmerk Paard en WelzijnSinds 2014 is er het Keurmerk Paard en Welzijn (KPW), dat het management en het welzijn van paarden in kaart brengt. Het is de bedoeling dat dit keurmerk verplicht wordt voor alle professionele paardenhouders. Hoewel paardenbedrijven, die zich profileren als ‘paardvriendelijk’, het keurmerk nu al omarmen, zal het niet op elk paardenerf met gejuich ontvangen worden. Want dan komen er inspecteurs en dierenartsen om te controleren. Met name het bezoek van speciale dierenartsen, eerst aangekondigd en later ook onaangekondigd, roept weerstand op onder manege- en pensionstalhouders. Wat kun je als pensionstalhouder doen als iemand een kreupel paard bij je stalt, zeggen zij?Vooral paardenhouders in het westen van het land worstelen met een tekort aan grond om aan de eisen voor vrije beweging voor paarden te kunnen voldoen. Foto: Henk RiswickExtra kostenDaarbij hanteert het keurmerk eisen die veel professionele paardenhouders op kosten gaan jagen. Denk aan bepaalde afmetingen van stallen, eisen op het gebied van toegang tot ruwvoer, een verplichting tot sociaal contact tussen paarden en het recht van paarden op een horizon – ze mogen niet vanuit een stal met drie dichte muren op een blinde muur uitkijken. Te kort aan grondVeel professionele paardenhouders in het westen van het land worstelen met een tekort aan grond om aan de eisen voor vrije beweging voor paarden te kunnen voldoen. Ook is vrije beweging lastig op hengstenhouderijen, omdat hengsten juist allemaal apart moeten staan. Gunstig is wel dat het de professionele paardenhouder grotendeels vrij staat hoe hij het management invult. Binnen acht jaar na invoering van het keurmerk moet iedereen voldoen aan de minimumeisen.‘Trainingsmethodes van Anky van Grunsven en Edward Gal liggen al jaren zwaar onder vuur’.Olympische SpelenWelzijn voor paarden in sport en houderij wordt steeds meer een onderwerp. Er is zelfs grote kans dat sommige vormen van paardensport niet lang meer te zien zullen zijn op de Olympische Spelen. Vanuit Duitsland liggen de trainingsmethodes van Anky van Grunsven en Edward Gal al jaren zwaar onder vuur. Ook onder paardenliefhebbers onderling gaat het tussen de ‘sporters’ en de ‘naturals’ (die paarden puur natuur en in kuddeverband willen houden) vaak hard tegen hard.€ 1,5 en € 2 miljard omzet Diehard dierenliefhebbers – zoals protesten van types als de ‘vegan streaker’ in de hoofdring van grote springconcoursen – roepen zelfs om een totaalverbod op paardrijden. Dat zou de doodsteek voor de sector betekenen: zonder paardrijden geen maneges, sportpaarden, pensionstalling of fokkerij. Er zijn volgens de overkoepelende paardensportbond KNHS 450.000 paarden in Nederland, 10.000 paarden(sport)bedrijven en 3.000 ruitersportcentra, die in totaal tussen de € 1,5 en € 2 miljard omzet genereren.WelzijnEn hoe gaat het dan met het welzijn van paarden? De PvdD komt met een gemiddelde levensduur van 8 jaar voor sportpaarden, terwijl dat volgens hen vroeger 20 tot 30 jaar was. Die 8 jaar gonst al jaren in ‘paardenland’, maar de onderbouwing is onduidelijk. Het meeste inzicht in de mate van paardenwelzijn gaf het onderzoek voor de welzijnsmonitor, gemaakt door Wageningen UR. Aan dit onderzoek deden 150 paardenbedrijven mee en 3000 paarden werden beoordeeld. Het ging om jonge en oude paarden, maar ook sport-, manege- en recreatiepaarden. Onderzoekers troffen onder andere kreupelheid, rugproblemen (30%) en mondproblemen door het bit aan. Ook waren veel paarden te dik.