Onzekerheid stikstof nekt overdracht fosfaatrechten

Onzekerheid over het stikstofbeleid heeft gevolgen voor de handel in fosfaat- en dierrechten. RVO.nl heeft de afwikkeling van transacties stilgezet.Onzekerheid over het al dan niet intrekken van dierrechten leidt ertoe dat de handel in fosfaat- en dierrechten stilligt of in ieder geval hapert. Dat melden diverse tussenpersonen. De onzekerheid komt op een ongelukkig moment. Normaal gesproken wordt richting eind van het jaar de balans opgemaakt en is er relatief veel handel in kleine partijen fosfaatrechten en dierrechten.
Dit jaar loopt de handel stroef. Daarvoor zijn drie redenen aan te wijzen:Reden 1 is de hogere afroming op fosfaatrechten, die ging eerder dit jaar van 10% naar 20%. Op die manier wil minister Schouten van LNV bereiken dat het aantal fosfaatrechten sneller onder het sectorplafond van melkvee komt ter hoogte van 84,9 miljoen kilo fosfaat. Het tegendeel wordt nu bereikt. De hogere korting geldt immers ook voor het verleasen van fosfaatrechten. Verkopers en verleasers kijken nu de kat uit de boom is de indruk van tussenpersonen;Reden 2 die naast fosfaatrechten ook de dierrechten voor varkens en pluimvee betreft is de onzekerheid over hoe het stikstofbeleid er uit gaat zien. En dan met name de eventuele intrekking van rechten, bijvoorbeeld als een bedrijf ammoniakrechten gaat verkopen via externe saldering of (al dan niet vrijwillige) opkoopregelingen die er mogelijk nog gaan komen.Reden 3 is dat RVO.nl inmiddels de afwikkeling van transacties heeft stilgelegd en brieven heeft gestuurd aan verkopers van rechten. Dat gaat in principe om transacties tussen 4 oktober en 19 november dit jaar. De verkoper krijgt min of meer de waarschuwing dat hij de transactie terug kan draaien. Dat vergroot de onzekerheid in de markt in ieder geval. Nog los van de vraag of iemand wel zo simpel onder de transactie uit kan. Immers, meestal liggen er ook verkoopovereenkomsten onder en de koper heeft de rechten doorgaans nodig.Veel vragenDe gang van zaken roept veel vragen op. Mag RVO.nl zomaar transacties stilleggen? Dat heeft in het verleden al geleid tot nog meer gedoe en procedures, zoals toen de transacties werden aangehouden begin 2018 vanwege de discussie over fosfaatrechten voor vleesvee. Een andere vraag is of het wel zo erg is als nog niet voldoende fosfaatrechten voor melkvee zijn afgeroomd. De melkveestapel en mestproductie van melkvee is inmiddels fors gedaald tot (ver) onder het plafond. In hoeverre is het dan nog nodig om aan de hoge afroming vast te houden. Het argument ‘Dat moet van Brussel omdat het zo afgesproken is’ is wat mager in verhouding tot alle inspanningen die de sector al heeft geleverd.Meer afromen werkt nietWat in ieder geval duidelijk is inmiddels is dat een hoger percentage afromen niet werkt. Tot 1 november was de afroming met ruim 105.000 kilo fosfaat ongeveer een kwart van de afroming in 2018. Ook als de door RVO.nl aangehouden transacties er bij komen lukt het bij lange na niet om onder het plafond te komen. Stel dat het gaat om 250.000 kilo fosfaat in die transacties, dan levert dat bij 20% afroming 50.000 kilo fosfaat op. Veel te weinig om het gestelde doel te bereiken. En dat wordt met de huidige onzekerheid zeker niet beter.