Ontwikkeling: rapper overladen en reinigen

In de Nederlandse landbouw is de overlaadwagen in de aardappelteelt aan een gestage opmars bezig. De oorzaken: meer af-landleveringen en schaalvergroting. Fabrikanten spelen erop in. Inzicht in deze bijzondere markt.► Schaalvergroting reden transport op het land te scheiden van dat over de weg.
► Met een hoge capaciteit lossen en intensief reinigen gaat niet samen.
► Reken voor een 20 tons overlaadwagen op een investering tussen € 150.000 en € 200.000.Vooral in België en Noord-Frankrijk is de overlaadwagen in de aardappelteelt al vanouds een bekend fenomeen. Inmiddels begint dat ook naar Nederland door te sijpelen. Door schaalvergroting nemen transportafstanden toe, maar ook zorg voor de bodem is een reden om transport op het land te scheiden met het transport op de weg. En een praktisch punt is dat er geen modder meer op de weg komt. Bodemdruk en modder op de weg zijn de reden dat de overlaadwagen ook in de suikerbieten zijn intrede heeft gedaan. In de aardappelteelt gaat het vooral om een praktische oplossing voor de af-landlevering, maar dan is de combinatie met reiniging wel steeds meer een voorwaarde. Transport van grond is immers duur en verwerkers accepteren het ook steeds minder. Daarom zetten de bouwers van overlaadwagens nu ook in op het inbouwen van reinigingssystemen. _{Lees verder onder de foto‘s.} Productvriendelijk laden en reinigen met veel capaciteit is de uitdaging. Fabrikant Berkers in Deurne (BLW) bouwde een combinatie van kipbunker met AVR-stortbak die in drie keer een vrachtwagen kan vullen. Een AVR Puma-rooier kan twee bunkers kwijt in één kipbunker. - Foto: Martin SmitsNichemarkt“Wij voorzien voor de Nederlandse aardappelteelt nog geen rigoureuze omslag naar een systeem met overlaadwagens”, stelt Jos den Boer, salesmanager bij AVR. “De bulk van de aardappeloogst gaat in opslag en iedereen is met zijn mechanisatie erop ingericht om met kippers direct van het land bij de schuur over een stortbak te lossen. Echter, voor af-landlevering heeft de overlaadwagen zeker zijn plaats in de markt, maar dat is een niche.” Willem van de Hoek, verantwoordelijk voor Grimme in Zuid-Nederland, weet dat er bij verschillende klanten wel over een overlaadsysteem wordt gepraat. Voor de af-landlevering, maar ook omdat door schaalvergroting de transportafstanden toenemen. Uiteindelijk is het totale kostenplaatje leidend en Van de Hoek ziet dat er een diversiteit is aan wensen. Dat maakt het voor een fabrikant moeilijk om daar een ontwikkeling op in te zetten. Grimme kan een overlaadwagen leveren, dat is een zijlosser, maar nu nog zonder reiniging erbij. Iedere situatie is andersFrank Berkers van Berkers Techniek in Deurne bouwde al verschillende overlaadsystemen, zowel specifiek voor aardappelen als ook voor andere gewassen. Berkers voorziet een toekomst voor het scheiden van het transport op het land en op de weg. Op het land een voertuig dat daar het meest ideaal voor is en op de weg een vrachtwagen. Die zijn daar nou eenmaal het meest geschikt voor. Al het andere is een compromis. Bij een scheiding van weg- en veldtransport hoort een passende schaalgrootte en ook een omslag in het denken, maar dat is en kwestie van tijd. Berkers bouwde wagens mét en zonder reiniging, zowel achterwaarts als zijwaarts lossend, getrokken en zelfrijdend. Een zijlosser heeft het voordeel dat je een auto makkelijk netjes afvult, maar er moet wel de ruimte zijn om langs de auto te rijden. Met een elevator kun je ook kisten vullen, en een zelfrijder is erg wendbaar. In gesprekken met klanten komen veel opties en overwegingen langs en de optelsom is bij weinig bedrijven dezelfde waardoor er ook steeds een andere uitkomst is.Dezeure: De hooglosser is vanouds het overlaadsysteem van onze zuiderburen en inmiddels ook leverbaar met een reinigingsunit achterop. - Foto: Peter RoekReinigen is op dit moment hét themaCapaciteitAan fabrikanten van overlaadwagens, vooral hooglossers, hebben wij in België geen gebrek, stelt Geert Derreveaux, de man achter Agrimac en importeur van de Hawe overlaadwagens. “Het punt dat de laatste jaren in de Belgische aardappelteelt sterk leeft, is dat de aardappelen zo schoon mogelijk af land op de vrachtwagen moeten. Kortom, reinigen is op dit moment hét thema en ook het onderwerp waar iedereen op zoek is naar de beste oplossing.” Ook Derrevaux voorziet dat het geen universele oplossing zal zijn. Een combinatie van reinigen met een zij-afvoer zoals Hawe dat toepast, zal een van de systemen zijn dat zal blijven bestaan. “Goed reinigen is vooral een zaak van regelmatig doseren waarbij de capaciteit uit de breedte van het reinigingsbed komt. Loonwerkers hebben er wel oren naar, en zeker als een overlaadwagen in één keer een oplegger vol kan maken”, zo vertelt Derrevaux.Hawe is één van de leveranciers van een zijlosser en kan dat combineren met een reinigingsunit. Werkt het mooiste als er ruimte is om langs de vrachtwagen te rijden. - Foto: HaweHet wringt: capaciteit en reinigenInmiddels bestaan ze ook, de overlaadwagens die ook veel reinigingscapaciteit hebben. Maar wil je met zo’n gewicht over het land rijden en wat gaat het dan kosten? Zit er behoorlijk grond in de aardappelen dan komt er uit een grote vracht aardappelen ook een grote vracht grond. Daar zul je toch ook ergens mee heen moeten. Met een hoge capaciteit lossen en intensief reinigen gaat helaas niet samen. Reinigen kost tijd waardoor een extreem grote bak het nadeel heeft dat het lossen zo lang duurt dat de rooier op de wagen moet wachten. Een andere uitdaging is een wagen te maken die ook in verschillende gewassen is in te zetten. De Belgische Beco-importeur Kristof Blum ontwikkelde daarom een overlaadwagen waarbij de elevator samen met het reinigingsbed snel uitwisselbaar is. Bij de achterwaarts lossende systemen is een reinigingsunit meestal ook uitwisselbaar gemaakt waardoor de wagen bijvoorbeeld van aardappelen ook over kan naar mais of bieten. Kwestie van tijdSamengevat: de overlaadwagen en vooral de combinatie met reiniging is volop in ontwikkeling en zodra er in de aardappelteelt weer goed wordt verdiend, wordt daar ook in geïnvesteerd. Reken voor een 20 tons overlaadwagen, afhankelijk van type en uitvoering op een investering tussen € 150.000 en € 200.000. Een universeel systeem, zoals de kipwagen en de stortbak dat zijn geworden, zal de overlaadwagen niet worden, net zo min als dat die op korte termijn de markt zal domineren. Een mobiel overlaadstation op het land is ook nog steeds een optie waar een aantal bedrijven voor kiest.Een van de technische vraagstukken is het opvangen van zeefgrond. Rooit het slecht dan gaat dat om een substantieel volume waar je ergens mee heen moet. - Foto: Martin Smits