Ongeploegde akkers in verlaten polder

Gery de Cloedt komt niet meer in de Hedwigepolder. Hij heeft zich er 14 jaar tegen verzet, maar de polder die 4 generaties in handen van zijn familie was gaat toch onder water. De akkerbouwgewassen moeten plaats maken voor natuur. Een project dat volgens zijn raadsman Hans Mieras gedoemd is te mislukken.Niet langer word je bij binnenkomst van de Hedwigepolder begroet door protestborden met leuzen als ‘Ontpolderen, nee!’. Actiegroep Red onze polder verbrandde in mei demonstratief alle spandoeken en protestborden, enkele maanden nadat de Hoge Raad definitief besloot dat de Nederlandse Staat de Belgische eigenaar Gery de Cloedt mag onteigenen.Laatste oogst in de polderIn de polder is nu, bijna een jaar na die uitspraak, verder nog weinig dat er blijk geeft van de 300-hectare landbouwgrond binnenkort onder water staat. Rondom het huis dat diende als weekendverblijf van voormalig eigenaar Gery de Cloedt staan hekken. Er hangen linten omheen met de tekst ‘verboden toegang asbest’. Op het perceel naast het huis resteren maisstoppels, op een perceel verderop staan uien die nooit gerooid zijn, waarschijnlijk vanwege slechte kwaliteit door de droogte. De akkers zijn ongeploegd achtergebleven. Voor de 25 voormalige pachters was dit jaar hun laatste oogst in de polder.
De maïsstoppel resteert. Ploegen had geen zin meer nu de laatste oogst achter de rug is. Op de achtergrond de kenmerkende populieren-laan. - Foto's: Roel DijkstraDe akkers zijn onbewerkt achtergebleven. Op dit perceel staan nog uien, waarschijnlijk niet gerooid vanwege slechte kwaliteit door de droogte.De Cloedt is er klaar meeDe Cloedt zelf wil niet meer met media spreken over zijn jarenlange strijd tegen het ontpolderen van de Hedwigepolder die 4 generaties in bezit was van zijn familie. Hij komt ook niet meer in de polder, vertelt zijn juridisch adviseur Hans Mieras. De Zeeuwse Mieras, die al die jaren woordvoerder was namens de Cloedt in het hele dossier, zegt dat De Cloedt er klaar mee is nu het gebied in handen is van de Nederlandse Staat en hij zijn huissleutels heeft moeten inleveren. Mieras wil Boerderij nog wel een keer meenemen de polder in.Hans Mieras stond als juridisch adviseur Gery de Cloedt bij in de jarenlange strijd om de Hedwigepolder. We vinden het nog steeds een onzin-projectDe Hedwigepolder oogt desolaat. “We vinden het nog steeds een onzin-project,” zegt hij onderweg. “Ik denk dat het een probleem is waar iedereen naarstig zoekt naar een oplossing, maar niet meer weet wat het probleem is dat eigenlijk opgelost moet worden.”‘Voorbeeld van hoe het niet moet’De rit gaat langs de zeedijk tegen de Westerschelde die straks neergehaald zal worden, de populierenlaan die de polder doorkruist (“6.000 populieren worden gekapt zonder terugplant, daar hoor je niemand van de natuurbeweging over”) en langs de dijk die de Hedwigepolder nu nog scheidt van het naastgelegen Verdronken Land van Saeftinghe en het tussenliggende Sieperdaschor.Een overzicht vanaf de dijk, met rechts een blik in de polder en links de grond tegen de Schelde. Zo zal de Hedwigepolder er straks ook uitzien.Dit Sieperdaschor was eerder de Selenapolder en eveneens eigendom van De Cloedt. Deze polder heeft hij, in tegenstelling tot de Hedwigepolder, vrijwillig verkocht. “Het is een voorbeeld van hoe het niet moet,” zegt Mieras. “Het is volledig overgroeid door riet, vogels zitten er niet. De Hedwigepolder gaat er ook zo uitzien.”Mieras en De Cloedt zijn ervan overtuigd dat de gewenste estuariene natuur niet zal ontstaan. In zo’n gebied, waar onder invloed van de getijden water in- en uitloopt, moeten zoet en zout water zich vermengen. Volgens hen zal het gebied in korte tijd volledig dichtslibben met vervuilde slibdeeltjes uit de Westerschelde, als gevolg van de dagelijkse baggerwerkzaamheden om de Antwerpse haven toegankelijk te houden.Een blik in de Hedwigepolder vanaf de dijk tegen de Westerschelde, met op de voorgrond het huis van voormalig eigenaar Gery de Cloedt.SchadevergoedingEen lot dat niet te voorkomen lijkt nu De Cloedt nagenoeg uitgeprocedeerd is. Bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant loopt nog een procedure over de hoogte van de schadevergoeding, vastgesteld op een kleine € 15 miljoen. Daarnaast heeft hij nog 2 klachten lopen bij het Europese Hof voor de rechten van de mens. 1 daterend uit 2015 over de procedure waarin het bestemmingsplan werd veranderd en 1 tegen de onteigeningsuitspraak. “Als we bij het Europese hof winnen krijgt Nederland een berisping,” aldus Mieras. “Verder gaat het enkel over geld en om het principe, het zal de polder niet terugbrengen.”De kenmerkende laan met populieren die de polder doorkruist. De 6.000 populieren worden gekapt.Juridische strijdDe juridische strijd die de vermogende Brusselse ondernemer De Cloedt, eigenaar van het grote bagger- en bouwbedrijf Group De Cloedt, jarenlang volhield, heeft hem niet het gewenste resultaat gebracht. Heeft het iets opgeleverd? “Gelukkig voor De Cloedt is de grondprijs wat gestegen,” reageert Mieras. “En het heeft hem een hoop bekendheid gegeven. Veel mensen hebben hem gesteund. Als ondernemer heeft het hem wel wat aanzien gegeven, dat hij iemand is om rekening mee te houden. Maar het heeft hem een hoop gekost, ook in slapeloze nachten en ellende. In het begin hebben mensen hem nog gezegd: je moet er niet aan beginnen, je wint het nooit van de Staat. Maar we hebben het wel 14 jaar kunnen rekken.” Het was in die periode niet altijd hopeloos, schetst hij. Met elk nieuw kabinet in die periode verschoof de mening weer van wel of niet ontpolderen. “Dan krijg je iedere keer nieuwe brandstof.”Strategische liggen HedwigepolderPolitiek gezien was het Hedwige-dossier een hete aardappel. In het Schelde-verdrag van 2005 committeerde Nederland zich aan de ontpoldering, maar in de jaren daarna raakten de meningen verdeeld. In 2012 liep het conflict tussen de Nederlandse en Vlaamse overheid hierover zo hoog op dat Vlaanderen met een schadeclaim van € 785 miljoen dreigde als Nederland de afspraken niet nakwam. Mieras vermoedt bepaalde beweegredenen bij de Vlaamse overheid waarom deze geen alternatieven accepteerde en betaalt voor de verwerving en inrichting van het gebied. “De Hedwigepolder ligt erg strategisch. Bij de uitbreiding van de haven van Antwerpen kunnen ze deze Nederlandse grond gebruiken als natuurcompensatie in het kader van de vogel- en habitatrichtlijn.” Op de lange termijn zouden de havens zelfs op die grond uitgebreid kunnen worden.Sprankje hoopZe hebben altijd wel de hoop gehad dat iemand nog eens zou zeggen: waarom doen we dit eigenlijk? Zelfs nu is er nog een klein sprankje hoop, gevoed door het steeds wisselende standpunt van het Nederlandse kabinet door de jaren heen. Iedereen is Hedwige-moeMaar in principe gaan de kenmerkende populieren de komende jaren om, worden de huizen gesloopt en zal de polder in 2022 onder water staan. Het aanbestedingstraject hiervoor moet in februari starten. Mieras: “Er is ons aangepraat dat dit moet, maar de Vlamingen hebben hun derde verdieping van de Schelde. In Den Haag kijkt iedereen echter de andere kant op. Iedereen is Hedwige-moe. Het is niet anders”.