‘Ondanks droogte goede opbrengst en kwaliteit’

2018 pakt goed uit voor Werkman. Droogte had weinig invloed op de opbrengst, de tarweprijs is hoog.De zaaicombinatie voor de inzaai van wintertarwe staat nog in de oude Groningse schuur. Het inzaaien van de wintertarwe is net afgerond. Door de mooie nazomer heeft maatschap Werkman al veel landwerk zonder problemen kunnen uitvoeren. De aardappelen en uien zijn geoogst en bijna alle wintertarwe is in de tweede week van oktober al gezaaid.“De zaaiomstandigheden voor tarwe waren goed. Daardoor konden we vlot zaaien met onze woel-zaaicombinatie. Bij nat weer werken we met een roterende spitmachine, maar dat kost twee keer zoveel tijd”, zegt Peter Werkman, die bij graan- op graanteelt in twee werkgangen werkt: ploegen en zaaien.Peter Werkman (33) zit in het Groningse Mensingeweer in maatschap met zijn broers Johan (38) en Rienko (33) en zijn ouders IJzebrand (66) en Dia (64). Ze hebben een akkerbouwbedrijf met drie locaties. De maatschap heeft 300 hectare land (wintertarwe, pootgoed, suikerbieten, graszaad en uien.Zomergerst: 9 tot 10 ton per hectare“Ondanks de droogte viel de oogst van wintertarwe en zomergerst eind juli en begin augustus zeker niet tegen”, vertelt Werkman. De droogte heeft wel 25% opbrengst aan aardappelen gekost en ongeveer een derde opbrengst in de uien, schat hij in.“De wintertarwe heeft met 10,5 ton per hectare een gemiddelde opbrengst. De zomergerst deed het met ruim 9 ton en een uitschieter naar 10 ton per hectare relatief gezien nog beter.” Maatschap Werkman zaait normaliter alleen wintertarwe. Maar door moeilijke, natte zaaiomstandigheden voor wintertarwe in november 2017 werd 40 hectare zomergerst gezaaid. Die werd al vroeg in het voorjaar onder ideale omstandigheden gezaaid. “We zaaien het liefst wintertarwe. Saldotechnisch is dat in onze regio en met onze grondsoort het beste graangewas. Het brengt meer op dan zomergerst en het is door een groot wortelpakket goed voor de bodemstructuur. De teelt van zomertarwe is niet handig omdat de oogst te veel samenvalt met de oogst van ons pootgoed.”Peter Werkman zaait op 11 oktober 2018 met de kopeg-zaaimachinecombinatie wintertarwe voor de oogst van volgend jaar. Teelt van wintertarweVorig jaar en dit jaar kozen de Groningers voor twee rassen voertarwe: Graham en Benchmark. “We letten op opbrengend vermogen, ziektegevoeligheid en een vroegrijp ras om tijdig – voor de pootgoedoogst – te kunnen oogsten. Minimaal een 7 voor resistentie tegen aarfusarium is belangrijk. We spuiten hier liever niet tegen, want dan is de spuit nodig in pootaardappelen.”Door de late zaai van granen en de koude winter was de onkruiddruk dit voorjaar laag. Er is één keer gespoten met Cossack Star. Voor de bestrijding van schimmels zijn drie bespuitingen uitgevoerd. Vroeg in het seizoen met Mancozeb, vooral tegen Septoria. Daarna volgde een T1-bespuiting met Skyway en een T2-bespuiting met Elatis Era tegen afrijpingsziekten. “Dit jaar was er veel minder schimmelaantasting in de tarwe en gerst en had het graan in onze regio op drachtige zavelgrond tot media juli nog wel vocht bij de korrelvulling. Dat leidde tot een goede opbrengst en kwaliteit. Het hectolitergewicht was hoog en de kans op mycotoxinen was erg laag.” Werkman kan tijdens het tarwe zaaien met de granulaatstrooier (de gele bak op de kopeg-zaaicombinatie) slakkenkorrel of graszaad strooien.Werkman stelt dat het saldo van voertarwe dat van baktarwe niet zoveel ontloopt. “De opbrengst van voertarwe is hoger en de prijs is lager, maar netto ligt het dicht bij elkaar.”Eigen opslag graanWerkman heeft in Mensingeweer een eigen graanopslag met 1.000 ton capaciteit. “Vroeger was het een bewaarschuur voor pootgoed. Maar omdat we in Eenrum een nieuwe aardappelopslag hebben gebouwd, benutten wij de oude schuur met kleine aanpassingen voor de opslag van graan.”De bewaring heeft ventilatoren met ondergrondse beluchting voor het drogen van graan. “Dit jaar is de tarwe met 14% vocht ingeschuurd. Dat is erg droog en dit scheelt droogkosten. We beluchten het graan alleen af en toe om er zuurstof in te brengen.” Het graan wordt in mei of juni geleverd aan Agrifirm. Meestal gaat tweederde deel in de bewaarpool. De rest verkoopt Werkman aan melkveehouders in de buurt. “Het tot laat in het seizoen op eigen erf bewaren van graan en rechtstreeks leveren aan veehouders verhoogt onze marge op de wintertarwe. Het bespaart gemiddeld zo’n € 15 tot € 20 per ton aan bewaar- en droogkosten. Dat zouden we anders aan Agrifirm kwijt zijn als zij het graan bewaren. Daarnaast is de tarweprijs later in het seizoen vaak hoger.” De opslag van wintertarwe in een voormalige aardappelbewaarschuur. Werkman bewaart de zomergerst niet.Melkveehouders in de buurt halen de tarwe zelf op en nemen per keer 6 tot 7 ton mee. Meestal gebeurt dat met een voermengwagen waarin ze dan direct het graan kunnen ontsluiten met toevoeging van natronloog. Tarweprijs is hoogHet aanbod van tarwe en gerst is dit seizoen veel krapper. Oogsten in verschillende Europese landen, Australië en Canada vallen tegen en dat is merkbaar in de gestegen graanprijzen. “De graanmarkt is moeilijk te voorspellen, maar de prijs van voertarwe is nu hoog”, zegt Werkman. Op de graanbeurs in Rotterdam noteert de EU-voertarwe € 215,50 per ton (week 42), met een opwaartse verwachting.“We verwachten bij aflevering van onze wintertarwe volgend jaar mei of juni nog steeds hogere graanprijzen. Door de combinatie van goede tarweopbrengsten en hoge graanprijzen levert onze graanoogst van 2018 een hogere marge op dan in andere jaren.”