‘Onafhankelijk maar niet waardenvrij’

CLM is misschien wel het bekendste adviesbureau op het gebied van landbouw, natuur en milieu.Gijs Kuneman zit regelmatig aan tafel met boeren. Nog steeds krijgt hij af en toe de vraag: ‘U bent toch van die milieuclub?’ Een paar dagen later hoort hij voorafgaand aan een overleg met vertegenwoordigers van natuurorganisaties een soortgelijke vraag, maar dan net anders: ‘U bent toch van die landbouwclub?’ Gijs Kuneman: “Ons advieswerk bij CLM is pas af als het werkt in de alledaagse praktijk" - foto: Herbert Wiggerman.Plek in het middenDirecteur Gijs Kuneman van CLM – een onafhankelijk kennis- en adviesbureau op het gebied van landbouw, natuur en milieu – kan er wel om lachen. “Zolang ik die vragen krijg, zitten we als bureau wel goed. Onze plek is in het midden en we proberen vanuit die positie een brugfunctie te vervullen. Op weg naar een duurzame bedrijfsvoering in de landbouw met boeren die een redelijk inkomen verdienen. Om het simpel te zeggen: we zijn er voor de natuur, voor het milieu en voor boeren en tuinders.”Onze slagzin is ‘Het is pas af als het werkt’Kuneman verlaat na 12 jaar CLM en treedt op 1 maart in dienst van Bosgroep Midden-Nederland. Weer als directeur. Hij voelde zich als een vis in het water bij CLM. “Ik begon mijn loopbaan in Brussel bij een organisatie die zich bezig hield met transport. Daar werkte ik een jaar keihard om drie zinnen in een richtlijn te veranderen. Het was belangrijk, maar abstract. Bij CLM zijn we veel concreter bezig. Onze adviezen kunnen direct in de praktijk worden toegepast. Onze slagzin is dan ook: ‘Het is pas af als het werkt’.”Schoner grondwater in BrabantKuneman geeft een voorbeeld. “Een van onze paradepaardjes is het project Schoon Water in Brabant. De opzet is om de impact van chemische middelen te verlagen en zo de grondwaterkwaliteit te verbeteren. Andere middelen, betere technieken, secuurder spuiten. Honderden boeren doen mee. Het grondwater in een groot deel van Brabant is nu echt schoner.”Controle van de spuitdoppen op een spuitmachine - foto: Ton Kastermans Fotografie.Trots op bezemactiesTrots is Kuneman op de ‘bezemacties’ in nu al 7 provincies om oude bestrijdingsmiddelen op te halen. “Boeren weten niet waar ze met die middelen heen moeten en dus blijven ze in de schuur staan. Samen met landbouworganisaties, gemeenten, provincies en waterschappen hebben we een ophaal- en verwerkingssysteem opgezet. De cijfers spreken boekdelen: in Limburg 18.000 kilo opgehaald, in Drenthe 11.000 kilo. Zo hebben we veel chemie opgeruimd en iedereen is enthousiast.”Onafhankelijk, maar niet waardenvrijKuneman heeft het de afgelopen jaren vaker gezegd: CLM is onafhankelijk, maar niet waardenvrij. “Natuurlijk hebben we ook een mening, vooral over verduurzaming van de landbouw. Als wij dat nodig vinden, schrijven we opinieartikelen of spreken wij ons uit tijdens overleg met partijen uit de keten. Bijvoorbeeld over glyfosaat en over koeien in de wei. Over dat laatste zijn we heel uitgesproken. Je ziet nu dat het percentage koeien dat weidegang krijgt, langzaam toeneemt. CLM heeft bijgedragen aan die ommekeer.”Als we echt meters willen maken dan moeten boeren voor extra prestaties worden betaaldToen Kuneman 12 jaar geleden bij CLM begon, werd het landbouw- en milieubeleid door Den Haag gedicteerd. Daar zaten dan ook de grote opdrachtgevers van het bureau. Het beleid is gedecentraliseerd, het bedrijfsleven krijgt meer verantwoordelijkheid. CLM is meebewogen. Kuneman: “We werken nu samen met voedselverwerkende bedrijven, zoals Lamb Weston/Meijer, Cono en Heineken. We zien dat die bedrijven duurzame grondstoffen willen verwerken. Met onze meetlatten zet de hele voedselketen nu stappen vooruit.”Extra prestaties betalenKuneman is optimistisch over de toekomst van de landbouw in Nederland. Hij plaatst wel een kanttekening: “Iedereen praat over kringlooplandbouw en natuurinclusieve landbouw. Het gaat ook die kant op. Als we echt meters willen maken dan moeten boeren voor die extra prestaties worden betaald. Linksom of rechtsom. Dat hebben we in dit land nog niet goed georganiseerd.”