Nulstand wilde zwijnen is geen wettelijke verplichting

Het hanteren van een nulstandsbeleid in het beheren van wilde zwijnen is geen wettelijke verplichting. Dat bevestigt het ministerie van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit naar aanleiding van vragen over het beheerbeleid.Provincies zijn dus niet verplicht om de populatie wilde zwijnen in zogenaamde nulstandsgebieden ook daadwerkelijk tot nul te reduceren, zoals gewenst door onder andere producentenvereniging POV in verband met de uitbraak van Afrikaanse varkenspest (AVP) onder wilde zwijnen in België. Provincies gebruiken de term ‘nulstand’ in hun faunabeheerplannen, maar dit is dus niet vastgelegd in nationale regelgeving. Provincies bepalen gewenste omvang zwijnenpopulatieHet beheerbeleid voor wilde dieren zoals zwijnen, is een verantwoordelijkheid van de provincies, die zelf mogen bepalen wat de gewenste omvang van de zwijnenpopulatie is. Het Rijk bemoeit zich hier verder niet mee en grijpt alleen in als de provincies hun taken rondom het zwijnenbeheer zouden verwaarlozen, schrijft de minister in antwoord op vragen van de CDA-fractie hierover. De bepalingen die hiervoor in de wet natuurbescherming staan, hebben volgens de minister een dermate ‘open karakter’ dat hier waarschijnlijk niet snel sprake van is. Steeds meer zwijnen buiten aangewezen gebiedenIn de praktijk betekent dit dat er voor wilde zwijnen 2 leefgebieden zijn aangewezen: de Veluwe (Gelderland) en De Meinweg (Limburg). De afgelopen jaren worden zwijnen steeds meer buiten deze leefgebieden aangetroffen. De provincies Overijssel, Gelderland, Brabant en Limburg hebben met het ministerie afspraken gemaakt over het terugdringen van de populatie. Hiervoor heeft de minister tijdelijk het gebruik maken van drukjacht toegestaan. Hoeveel zwijnen er precies rondlopen buiten de leefgebieden is niet bekend, maar stijgende afschotcijfers in verschillende regio’s laten zien dat de populatie waarschijnlijk sterk is gegroeid. Geen nulstand, maar ‘nul schade’In plaats van een nulstand, richten de provincies hun beleid op ‘nul schade’ door wilde zwijnen, leert een inventarisatie bij de betrokken provincies. Voor zowel de verkeersveiligheid als de landbouw kan het wilde zwijn flink schade veroorzaken. In het draaiboek AVP, dat in werking treedt bij een uitbraak, wordt uitgegaan van een situatie waarin buiten de leefgebieden geen wilde zwijnen worden getolereerd. Dat lijkt dus achterhaald.Brabant heeft nulstandbeleid losgelatenNoord-Brabant heeft al jaren geleden het nulstandsbeleid losgelaten. Want, zo redeneert gedeputeerde Johan van Hout volgens zijn woordvoerder, nulstandbeleid is een misleidende term en is geen verplichting. Wel is de provincie zich bewust van de toenemende populatie. De provincie wil echter niet zomaar overgaan tot een intensiever afschotbeleid. Naar aanleiding van de uitbraak van AVP in België heeft Brabant haar faunabeheereenheid (FBE) gevraagd om versneld met een advies te komen. Volgens FBE zal bij de besprekingen hierover ook rekening gehouden worden met de AVP-situatie in België onder wilde zwijnen. Brabant onder vuur om beleidDe provincie Brabant wordt door meer partijen onder vuur genomen vanwege het beleid rondom de wilde zwijnen. Een Brabantse varkenshouder heeft een advocaat in de arm genomen om de provincie te dwingen tot afschot van wilde zwijnen. Ook CDA-Kamerlid Jaco Geurts vindt dat deze provincie meer moet doen om de insleep van AVP via wilde zwijnen te voorkomen. “In beleidsstukken zegt de provincie een nulstandsbeleid te hanteren, maar in de vergunningen naar de wildbeheereenheden, die de jacht uitvoeren, wordt gesproken over een nulschadebeleid. Dat is spelen met vuur, in de huidige situatie met AVP in België.”Overijssel hanteert strikt nulstandbeleidOverijssel zegt een strikt nulstandbeleid te voeren, maar heeft veel overlopers uit de Veluwe en Duitse natuurgebieden. In 2017 werden 37 zwijnen afgeschoten. Gelderland werkt aan draaiboek voor AVP bij zwijnen VeluweGelderland kent 2 uitzonderingsgebieden op het heersende ‘nulstandbeleid’: uiteraard de Veluwe en daarnaast het natuurgebied rondom Groesbeek, bij Nijmegen. Dit grenst namelijk aan een natuurgebied in Duitsland, waar de zwijnen zo over de grens wandelen. De provincie heeft dit benoemd als gedooggebied.De faunabeheereenheid van Gelderland zegt al voor de AVP-uitbraak in België serieus bezig te zijn met het risico op AVP onder wilde zwijnen. Er wordt gewerkt aan een draaiboek voor het geval AVP uitbreekt onder wilde zwijnen op de Veluwe. Een woordvoerder van de provincie weet dat het natuurgebied in dat geval wordt opgedeeld in compartimenten, om het besmette gebied zo klein mogelijk te houden. Daarnaast wordt ook nog eens kritisch gekeken naar de wilde zwijnen in het gedooggebied. Limburg jaagt op zwijnen buiten De MeinwegLimburg heeft zich voorgenomen om de groei van de populatie zwijnen buiten De Meinweg terug te dringen. Hiervoor wil de provincie haar jagers extra mogelijkheden geven om de zwijnen alsnog te slim af te zijn. Een van deze mogelijkheden is de drukjacht, die sinds dit weekend door de minister is toegestaan.