‘Nieuwkoopse aanpak is de juiste route naar stikstofreductie’

Door bij vervanging van stallen door emissiearmere typen het verleasen van een deel van de vrijkomende rechten mogelijk te maken, komt Nederland uit de gecreëerde stikstofcrisis. Er zijn nog wel wat punten die uitgewerkt moeten worden.Boeren rond de Nieuwkoopse Plassen willen uit de gecreëerde stikstofimpasse komen door te innoveren en hun gangbare stalsystemen versneld te moderniseren of te vervangen door emissiearmere systemen. Daardoor krimpt de stikstofemissie van hun bedrijf tot een niveau dat lager is dan nu vergund. Door de vrijvallende emissierechten deels te verleasen, kunnen ze mogelijk de kosten van de ombouw compenseren. Nieuwkoopse aanpak fungeert als vliegwielBedrijven binnen en buiten de landbouw krijgen via lease van deze rechten de mogelijkheid om versneld hun vergunning op orde te brengen of om nieuwe projecten uit te voeren. Daarmee fungeert de Nieuwkoopse aanpak als een vliegwiel. De Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV), de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP) en de Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) steunen de hoofdlijnen van de Nieuwkoopse aanpak en zien deze graag uitgewerkt. In essentie komt de aanpak erop neer dat wordt ingezet op stimuleren, innoveren, investeren en belonen, oftewel een positieve route. Wanneer de overheden een fractie van de miljarden euro’s aan stikstofbudget gaan inzetten om deze route te volgen, zal dat een enorme versnelling in emissiereductie opleveren; zeker wanneer de vrijkomende stikstofruimte ook voordeel oplevert voor de ‘leverende’ boeren. Melkveehouders rond de Nieuwkoopse Plassen willen stikstofruimte verleasen aan bedrijven die dat tijdelijk nodig hebben, zoals bouwbedrijven en Schiphol, en met de opbrengst innoveren.Lees ook: Boeren komen met eigen stikstofplanRegels voor verleasenOp detailniveau zullen zaken nader uitgewerkt moeten worden, Zoals de regels voor verleasen en de zekerheid dat het eigendom bij de verleaser behouden blijft. Daarnaast moet er duidelijkheid komen of de latente ruimte binnen de knellende beleidsregels wel benut kan en mag worden. Ook moet er voldoende ontwikkelruimte voor verduurzaming van de landbouw en jonge boeren behouden blijven. Een onomkeerbare uitwisseling tussen NO_x (uit de grijze economie) en NH₃ (uit de groene economie) blijft een punt van aandacht, zoals ook vermeld in het eindadvies ‘Niet alles kan overal’ van de Commissie-Remkes: “De verschillen tussen NH₃ en NO_x zijn zodanig dat het gerechtvaardigd is NH3-emissies te onderscheiden van NO_x-emissies, en deze niet zonder meer als onderling uitwisselbaar te beschouwen.” Landbouw wacht al maanden op voorbereidende stappenPer direct kan worden gestart met de uitwerking van de Nieuwkoopse aanpak. De implementatie ervan moet echter wachten totdat een aantal eerste voorbereidende stappen zijn gezet. De landbouw wacht al maanden op die stappen. Ten eerste moeten de knelgevallen, waaronder de zogenoemde PAS-melders, gelegaliseerd worden. Dat betreft alle bedrijven die te goeder trouw hebben gehandeld, maar desondanks niet beschikken over een onherroepelijke vergunning voor de Wet natuurbescherming. Ten tweede is het van belang dat het Stikstof Depositie Registratie Systeem tot stand wordt gebracht. Daarin moeten alle transacties ordentelijk geregistreerd worden op hexagoon niveau, zonder dat milieuruimte weglekt. Een groep boeren rondom de Nieuwkoopse Plassen heeft een innovatief plan bedacht voor de aanpak van de stikstofproblematiek. Minister Schouten hoorde de plannen vandaag aan en kondigde aan samen met de boeren dit plan verder uit te werken. pic.twitter.com/S9G3RzsrlR— Ministerie van Landbouw, Natuur & Voedselkwaliteit (@minlnv) September 9, 2020Voorzichtigheid gebodenTot slot wacht de sector op een duidelijke inventarisatie van vraag en aanbod in de diverse provinciale gebieden, als ook op een duidelijke analyse van de staat van de natuur (per gebied) en de belangrijkste factoren om deze te verbeteren. Tot deze voorbereidende stappen zijn gezet, is voorzichtigheid geboden om ‘uitverkoop’ van het platteland te voorkomen. Als het de overheid werkelijk om stikstofreductie te doen is, dan lijkt dit de juiste route! Nieuwkoopse aanpak veel goedkoperDure geldverslindende ineffectieve maatregelen, zoals opkoop van bedrijven, horen met grote terughoudendheid te worden ingezet. Het is onverantwoord het geld van de belastingbetaler te verspillen; het kabinet moet stoppen de groene economie nog langer te beschadigen. Dat geldt eens te meer nu de overheidsuitgaven vanwege de coronacrisis fors zijn gestegen en we midden in een ongekende economische crisis zijn beland. De Nieuwkoopse aanpak lijkt de juiste route, en bovendien veel goedkoper dan het pakket waarop het kabinet zich telkens richt. De vakbonden zien deze aanpak graag uitgewerkt, in goed onderling overleg.Medeauteurs: Harm Wiegersma, voorzitter van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond en Linda Janssen-Verrriet, voorzitter van de Producenten Organisatie Varkenshouderij