Nieuwe technieken brengen halvering ammoniakemissie een flinke stap dichterbij
Na vijf jaar intensief onderzoek aan innovaties die de ammoniakemissie bij mesttoediening kunnen verlagen, zijn de resultaten nu bekend. Uit 61 aangedragen ideeën heeft Bemest op z’n Best 12 praktijkinnovaties en 4 eigen onderzoeksvragen uitgebreid onderzocht. Dit zijn de kansrijke innovaties voor de toekomst.
Minister Femke Wiersma van LVVN neemt als opdrachtgever het eindrapport van Bemest op z’n Best uit handen van programmamanager Koos Verloop in ontvangst. Foto: Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.
De resultaten laten zien dat er daadwerkelijk nieuwe kansen liggen, maar ook dat zorgvuldige toepassing van bestaande technieken veel winst oplevert. Het volledige eindrapport, een magazine met de highlights en de bijbehorende factsheets van de innovaties zijn beschikbaar via de website van Bemest op z’n Best.
Belangrijkste inzichten uit het onderzoek
De onderzoeksresultaten schetsen een helder beeld van waar de grootste stappen te zetten zijn:
- Real time monitoring ondersteunt vakmanschap bij zodenbemesting en helpt emissies verder verlagen.
- Afdekken met grond reduceert emissie bij bemesting op de graanstoppel op bouwland vrijwel volledig.
- Injectietechnieken brengen emissies terug tot zeer lage niveaus. Verdere ontwikkeling is gericht op behoud van een goede graszode.
- Bedekken met vloeistoffen of suspensies heeft potentieel om emissies te verlagen. De effectiviteit van verschillende toevoegmiddelen vraagt betere onderbouwing.
- Plasmolyse verlaagt ammoniakemissie in de dunne fractie. Er is aandacht nodig voor het volledige plaatje, inclusief energieverbruik, de emissie uit de dikke fractie en mogelijke lachgasvorming.
- Aanzuren van mest kan emissies verlagen, maar brengt risico’s met zich mee zoals overmaat aan zwavel, mogelijke problemen bij andere zuren, extra kosten en veiligheidsaspecten.
Vier innovaties - real time monitoring, afdekken met grond, afdekken met toevoegmiddelen en ondiepe injectie - zijn ver genoeg om in praktijkpilots te testen. Andere technieken vragen nog aanvullende ontwikkeling of onderzoek naar daadwerkelijke emissiereductie.
Schuin insnijden en doseren in de zode is veelbelovend in theorie, maar nog onvoldoende doorontwikkeld om emissiereductie te kunnen bepalen. Instantane beregening reduceert emissies nauwelijks. Andere vormen van beregenen - die natuurlijke regen beter nabootsen - kunnen effectief zijn, maar hiervoor is nog geen praktische uitwerking.
Bewustwording en vakmanschap maken het verschil
Naast innovatieonderzoek organiseerde Bemest op z’n Best demonstraties en kennissessies voor de praktijk. Met ruim 10.000 bereikte professionals - van veehouders en loonwerkers tot onderwijs en overheid - werd duidelijk dat juist zorgvuldig werken met bestaande technieken aanzienlijke extra emissiereductie kan opleveren. Praktische hulpmiddelen zoals een goed/fout-kaart, een Veld-APK en een Keuzematrix bemestingstechniek ondersteunen dit vakmanschap.
De aanvullende studie Verandering in de Praktijk bevestigt bovendien dat samenwerking tussen ondernemers, loonwerkers, machinebouwers en overheid essentieel is om innovaties echt te laten landen. Robuustheid en praktisch voordeel zijn cruciaal voor marktontwikkeling; stimulerende maatregelen en duidelijke kaders vanuit de overheid helpen daarbij.
Aanbevelingen voor de toekomst
De onderzoekers pleiten ervoor om ook de komende jaren ruimte te blijven bieden aan vernieuwende ideeën. Veelbelovende technieken met onzekerheden verdienen vervolgonderzoek, inclusief aandacht voor neveneffecten. Voor innovaties die nu al voldoende rijp zijn, is praktijktoetsing de logische volgende stap. Gerichte communicatie en demonstraties blijven daarbij onmisbaar voor een brede toepassing in de praktijk.
Kijk voor meer info op www.bemestopznbest.nl
