Nieuwe kansen voor agrotoerisme

Recreëren bij de boer is populairder geworden in het afgelopen, door corona gekleurde, seizoen. Kansen dus voor nieuwkomers. Wat komt er allemaal bij kijken als je in de verblijfs- of dagrecreatie stapt?De start was dramatisch, maar de tweede helft van het toeristenseizoen 2020 in Nederland liet een ware wederopstanding zien. Recreatie in eigen land is helemaal hot geworden.Grote toeloopIn maart moesten sanitairgebouwen gesloten blijven en Nederlanders moesten zoveel mogelijk thuisblijven. “Het bleef angstwekkend stil op alle campings”, zegt Bas van Mill. Hij is woordvoerder van Stichting Vrije Recreatie (SVR), de overkoepelende organisatie van 1.200 kleinschalige Nederlandse campings met vaak een agrarische achtergrond.Vanaf 15 juni mochten toiletten en douches weer open. Reizen naar het buitenland werd afgeraden en het kabinet riep op in eigen land te blijven. Dat leidde tot een grote toeloop van toeristen in eigen land.Toerisme iets voor jou? Doe de quick-scan!Wat is belangrijk voor boeren die overwegen om te beginnen met agrotoerisme? Ten eerste is het nodig om te onderzoeken of agrotoerisme iets is en zo ja, welke recreatieve activiteiten dan het beste passen bij jou en jouw bedrijf. Daartoe heeft Boerderij in samenwerking met organisatie LaMi een Quick Scan Agrotoerisme opgezet. De scan geeft een indicatie van de mogelijkheden in jouw specifieke situatie.

Check de Quick Scan Agrotoerisme op Boerderij.nl hier. Groepsaccomodaties hard geraaktVekabo, vereniging voor campings en accommodaties op het platteland, signaleert ook groei. “Niet alleen op kleinschalige campings, maar ook in andere verblijfsaccommodaties zoals B&B’s en vakantiehuizen”, zegt voorzitter Ellen Kok-Hendriks. Vakantiehuizen en bed and breakfasts (B&B’s) konden ondanks corona gewoon doordraaien. Groepsaccommodaties, die normaliter veel omzet draaien, werden wel hard geraakt door de coronamaatregelen.PerspectiefVolgens Kok-Hendriks is er perspectief voor het opzetten van vakantiehuizen en B&B’s. Bij Vekabo, met nu 800 leden met 1.400 campings en accommodaties, zijn nieuwe leden welkom. “Samen staan we sterk in de marketing en de belangenbehartiging.”Hoge kwaliteitsstandaard nastrevenZe adviseert nieuwkomers om een hoge kwaliteitsstandaard na te streven. “Dat is wat gasten willen en dan is je bedrijf voor de komende jaren op goed niveau. En het sanitair van de camping, het vakantiehuis, de B&B en de groepsaccommodatie moet uiteraard top zijn.” Ze heeft ook een waarschuwing: “Denk niet te licht over de investering. Een minicamping kost al snel € 70.000 en de kosten van een kwalitatief goede B&B of vakantiehuis zijn vaak nog hoger.”Denk niet te licht over de investering. Een minicamping kost al snel € 70.000^{Ellen Kok-Hendriks, voorzitter Vekabo}
De onderneming van Jan Reinder en Janny Smeenge heet De Zeegsterhoeve en ligt midden in het Nationaal Park Drentsche Aa in Zeege (Dr.). - Foto's: Jan Willem van VlietBoerderijwinkel, ook bij familie Smeenge. Lokale afzet is net als kamperen in eigen land populairder geworden.‘Onze B&B’s draaiden dit seizoen volle bak’De familie Smeenge stopte in 2010 met melkvee en schakelde over naar vleesvee en agrotoerisme.
De onderneming van Jan Reinder en Janny Smeenge heet De Zeegsterhoeve en ligt midden in het Nationaal Park Drentsche Aa in Zeege (Dr.). In 2011 bouwde Smeenge het stookhok om tot B&B. In 2015 kwam er een tweede gastenkamer bij en is de voormalige jongveestal omgetoverd tot een sfeervolle vergaderlocatie. De totale investering was circa € 100.000.

’100% bezetting vanaf juni tot eind oktober’
Jan Reinder: “De B&B heeft dit seizoen heel erg goed gedraaid. Normaal hebben we 85% bezetting en gasten voor evenementen zoals de TT Assen, maar die waren er door corona niet. Uiteindelijk hebben we vanaf juni tot eind oktober 100% bezetting gehad. Veel mensen bleven in eigen land en zochten kleinschalige en veilige accommodatie. Het verhuren van de vergaderruimte bleek door corona niet altijd mogelijk als groepsbijeenkomsten niet zijn toegestaan. Onder normale omstandigheden levert dat wel veel extra inkomsten op.”

De reactie op deelname van het echtpaar aan het tv-programma Bed & Breakfast was gigantisch. “We werden helemaal plat gebeld en het leverde heel veel extra boekingen op. Ook voor volgend jaar. We zien dat mensen alvast zeker willen zijn van een prettig verblijf op een veilige locatie.” Dat kan ook, omdat Smeenge het ontbijt bij de gasten in de hal van de B&B’s neerzet.

Verkoop eigen rundvlees
Omdat Smeenge eigen vleesvee heeft, zetten ze ook rundvlees af in eigen beheer. “Dat levert meer marge op. We verkopen het grotendeels in onze eigen boerderijwinkel aan huis”, vertelt Smeenge, die Fleckvieh en Aberdeen Angus kruist. “Gasten die bij ons overnachten, nemen ook graag diepgevroren rundvlees mee naar huis. Mensen zijn enthousiast over de goede smaak.”

Naast rundvlees verkoopt de familie ook andere producten in haar winkel. Ongeveer 40% van het inkomen komt uit de verkoop van rundvlees. Circa 60% uit B&B’s, verhuur van de vergaderruimte en Janny’s werk buitenshuis, twee dagen per week als secretaresse. De Drentse vleesveehouder is enthousiast over het aantal boekingen die hij al heeft voor de B&B’s. “Zolang corona er is, blijven kleinschalige accommodaties in trek. En daarna ook nog als mensen er eenmaal aan geproefd hebben.”

Bedrijfsinfo
60 vleesveekoeien
40 stuks jongvee
55 hectare grond in gebruik
2 B&B-verblijfsaccommodatie
1 vergaderruimte
1 boerderijwinkel
Groei in agrotoerismeTussen 2007 en 2018 steeg het aantal agrarische bedrijven met toeristische activiteiten met 29% van 2.432 naar 3.140. De gezamenlijke omzet nam in die periode veel sterker toe, van € 92 miljoen naar € 221 miljoen. Verblijfsrecreatie is met 2.000 bedrijven de meest voorkomende vorm van recreatietak, gevolgd door dagrecreatie (1.920 bedrijven). Een deel van deze bedrijven biedt zowel verblijfs- als dagrecreatie aan. Onder verblijfsrecreatie vallen boerderijcampings, B&B’s, vakantiehuisjes en -appartementen en groepsaccommodaties.Bezittingsgraad gestegenDe bezettingsgraad van boerderijcampings en B&B’s is de afgelopen jaren gestegen, omdat ondernemers meer energie steken in promotie en steeds beter gebruikmaken van boekingsplatforms op internet.Onder dagrecreatie vallen horeca (inclusief kookworkshops), sport- en spelfaciliteiten, verhuur van recreatiemiddelen, verhuur van vergader- of ontvangstruimtes en open dagen, excursies en rondleidingen.Tips bij opzetten van verblijfs- of dagrecreatieVoor de startStel een beknopt ondernemersplan op en bespreek dit met familie, kennissen of een adviseur. Kies een activiteit die bij jou past en waar jouw interesse ligt, dat bepaalt in grote mate het succes.Onderzoek of jouw vaardigheden passen bij de activiteit(en) die je wilt aanbieden. Als je bijvoorbeeld boeiend en begrijpelijk een verhaal kunt vertellen en dat leuk vindt, zijn excursies en open dagen passende activiteiten.Ga bij jouw gemeente na of de door jou gekozen activiteit op jouw locatie qua bestemmingsplan en andere wet- en regelgeving is toegestaan.Investeringen en ROI
Denk na over de benodigde investeringen en of je hiervoor de financiële middelen beschikbaar kunt maken. Werk jouw plannen verder uit als je bij een bank om financiering gaat vragen.Doe marktonderzoek voordat je grote investeringen doet, zodat je er zeker van bent dat er vraag is en blijft naar de activiteit die je wilt beginnen. Ook is het handig om te weten wie de concurrenten zijn en wat zij bieden. Kijk waarin je onderscheidend kunt zijn.Maak een reële inschatting van de ROI (return on investment) door de potentiële opbrengsten te schatten op basis van prijs en een reële bezettingsgraad en/of deelname aan de activiteiten. Praktische invulling
Bedenk hoeveel tijd je kunt/wilt steken in de toeristische activiteit. Let daarbij op of het alleen seizoensgebonden is of dat je er jaarrond mee bezig wilt zijn.Oriënteer je bij verblijfsrecreatie op een goed reserveringssysteem, zodat je precies weet hoeveel gasten er komen en wanneer. Dat geldt ook voor excursies, verhuur van recreatiemiddelen, workshops, kinderfeestjes en sommige sport en spelactiviteiten.Zorg bij horeca (terras, theetuin, café, restaurant of feestruimte), tentoonstellingen, open dagen, verhuur van recreatiemiddelen en sommige sport- en spelactiviteiten voor duidelijke openingstijden. Dan kun je jouw tijd ook goed plannen.Let op de veiligheid van jouw gasten als je ze toelaat op het agrarische bedrijf. Haal sleutels uit trekkers en berg gewasbeschermingsmiddelen en andere gevaarlijke stoffen en machines goed op. Bedenk dat burgers gevaren op een boerenerf minder goed zien dan jij en jouw gezinsleden. Denk na over maatregelen tegen corona. Zorg voor voldoende ruimte, logische looplijnen en mogelijkheden voor reiniging en desinfectie.Promotie en overige tipsDraag bij aan een positieve pr voor de land- en tuinbouw. Zorg voor een schoon en opgeruimd erf en schone stallen, en verzorg jouw dieren goed. Pak jouw activiteit en de promotie ervan professioneel aan. Gasten hechten steeds meer waarde aan luxe en komen alleen terug als je alles goed voor elkaar hebt. Sluit je aan bij een organisatie die je belangen kan vertegenwoordigen. In coronatijd is dit van groot belang gebleken. Besteed veel aandacht aan promotie. Doe mee aan samenwerkingsverbanden, zorg voor een eigen website en gebruik boekingssites en social media voor promotie.Meld jouw activiteit bij je verzekeraars (wetttelijke aansprakelijkheids-, rechtsbijstands-, brand/storm- en bedrijfsschadeverzekering), om uitsluiting van bepaalde verzekeringen te voorkomen. Schrijf je in bij de Kamer van Koophandel. Je bent verplicht om je KvK-nummer op je rekeningen te zetten.Als je horeca-activiteiten aanbiedt, meld jouw onderneming dan aan bij het Bedrijfschap Horeca en Catering. Dat is wettelijk verplicht.