Nieuw mestbeleid blijft moeilijke puzzel

De zoektocht naar een nieuw mestbeleid gaat een nieuwe fase in.Na een reeks regionale bijeenkomsten waarin boeren en andere geïnteresseerden konden meepraten en meedenken over de herziening van het mestbeleid, werd de reeks bijeenkomsten woensdag afgesloten met een stakeholdersbijeenkomst. Daar konden organisaties hun visie op het nieuwe mestbeleid kenbaar maken.Te ingewikkeld systeem“Een simpele oplossing is er niet”, zei directeur-generaal Marjolijn Sonnema van het ministerie van Landbouw over de complexiteit van het vraagstuk dat voorligt. De kaders voor een nieuw mestbeleid zijn strikt: milieudoelen moeten worden gehaald, de regels moeten aan Brusselse voorwaarden voldoen, en het moet werkbaar en controleerbaar zijn voor boeren en overheid.Directeur-generaal Marjolijn Sonnema, ministerie van Landbouw: “Het beleid van de toekomst moet niet alleen de problemen van vandaag aanpakken, maar ook werken aan een oplossing voor de problemen van morgen.” - Foto: Koos GroenewoldTerugkijkend op de bijeenkomsten blijkt een groot aantal punten regelmatig terug te komen op het wensenlijstje. Veel mensen willen naar een systeem waarin de bodem centraal staat, en waarbij het beleid meer gericht is op het halen van doelen, dan dat middelen worden voorgeschreven. Daarnaast is de wens voor een eenvoudiger systeem groot, het huidige is te ingewikkeld geworden.Minder kunstmestUit de inventarisatie blijkt dat velen best minder kunstmest willen gebruiken, maar dat hier dan dierlijke mest voor in de plaats moet komen. Ook moet het stelsel de druk op de mestmarkt verlagen. Hoe dan wel, daar verschillende de meningen over. De één zoekt het in mestverwerking, de ander in minder dieren. Het gebruik van onbewerkte mest lijkt, ondanks alle technieken, een grote voorkeur te hebben.Keuze voor boerenLTO en NAJK pleiten bij het nieuwe beleid voor een keuze voor boeren: om te gaan voor een robuust generiek beleid met forfaitaire normen, óf een verfijnd beleid waarbij ondernemers zelf nauwkeuriger moeten bewijzen wat ze doen. Maar waarmee ze ook speelruimte krijgen.Lees ook: LTO wil generiek en specifiek bij nieuw mestbeleidNaleving kaderrichtlijn waterEen van de lastige punten lijkt de naleving van de kaderrichtlijn water. Die stelt dat de waterkwaliteit van oppervlaktewater goed moet zijn. Aan deze richtlijn zijn echter geen vaste normen verbonden door de Europese Commissie. De normen verschillen daardoor tussen waterschappen van 1,3 tot 2,8 mg stikstof per liter, en van 0,09 tot 0,22 mg fosfor per liter water, afhankelijk van de omgeving. In een natuurgebied zijn de normen strikter dan in agrarisch gebied. Deze normen worden nog lang niet overal gehaald. Natuur- en milieuorganisatie SNM vindt dat hier in het beleid nadrukkelijker aandacht voor moet komen. Waterschappen lijken hun blik wat te verbreden. Ze kijken niet alleen naar de waterkwaliteit, maar ook naar het belang van de bodemkwaliteit van de akker. Dit vanwege de flexibiliteit die de bodem moet hebben bij extreme droogte of regen, maar ook vanwege de rol die de bodem speelt bij biodiversiteit.Nieuwe mestbeleidHet ministerie gaat alle inbreng bundelen en beoordelen. Landbouwminister Carola Schouten moet in het najaar kiezen hoe de contouren van het nieuwe mestbeleid eruit gaan zien. Geen eenvoudige klus, dat mag duidelijk zijn. “Het beleid van de toekomst moet zich niet alleen richten op het oplossen van de problemen van vandaag, maar ook werken aan een oplossing voor de problemen van morgen”, aldus Sonnema over de herbezinning van het beleid.