‘Niet meer natuur ten koste van landbouwgrond’

“Van Brussel hoeven we in Nederland niet meer natuur aan te leggen ten koste van landbouwgrond”, zegt Hanna tevreden. “Het verstand heeft gezegevierd.”Die opmerking is vooral voor mij bedoeld. Ik was altijd sterk voorstander van een duidelijke scheiding tussen natuur en landbouw. Beide kunnen zich dan volgens eigen inzichten ontwikkelen en hebben geen gedoe met elkaar. Dan eerst maar wat meer grond naar de natuur. Als ze ons daarna maar niet meer lastigvallen met milieumaatregelen.Ongehinderde schaalvergrotingHanna meent dat dit niet houdbaar is. Natuur en landbouw zijn met elkaar verbonden, of we willen of niet. Dan kun je volgens Hanna maar het best samenwerken. Inclusief een vergoeding voor boeren, die diensten voor de natuur doen. Ik was daar tegen. Ongehinderde schaalvergroting is het meest gewenst. Een boerenbedrijf is een onderneming en daar is economie leidend. Niet het milieu.Als de algemene koers verandert moet je het beleid voor je bedrijf aanpassenIk vrees echter dat de bordjes zijn verhangen. Natuurinclusief is de nieuwe koers. Gedeputeerde Jo-Annes de Bat van Zeeland spreekt van volhoudbare landbouw. Voor mij een nieuw begrip. Het zijn kringloopbedrijven met een goed rendement. De politiek kiest dus voor een verdere integratie van landbouw en natuur. Financiële regelingen“Je wordt laat wakker”, kan Hanna niet nalaten te zeggen.” Je moet nooit star op je eigen mening blijven voortborduren. Als de algemene koers verandert moet je het beleid voor je bedrijf aanpassen. Maak gebruik van de financiële regelingen voor agrarisch natuurbeheer. Die zijn dit jaar nog niet geheel benut. Dat betekent dat er meer starre boeren zijn zoals jij.”We zijn te zwak in de markt, kunnen geen vuist makenIk zwijg maar. Vooral omdat Hanna gelijk heeft. We gaan richting kringlooplandbouw. Daar komen we niet onderuit. Dat moet trouwens wel samengaan met schaalvergroting. Daar blijf ik nog steeds in geloven. Om de concurrentie op de wereld aan te kunnen hebben we grote bedrijven nodig met lage kostprijzen.Probleem blijft de inkomstenkant. We zijn te zwak in de markt, kunnen geen vuist maken. Ik heb er geen idee van hoe we daar wat aan kunnen veranderen.Onze politici ook niet, ben ik bang.