Niet indutten, ziekten blijven loeren

Waar gaan we naar toe als we niet alert zijn op ziekteproblemen op onze bedrijven? Die vraag is bij mij deze week blijven hangen. Varkenshouders en dierenartsen, sukkel niet in slaap!Deze week was er een LTO Noord-ledenbijeenkomst in Voorthuizen. Thema was 'Beleidsdilemma’s voor de toekomst. Dierrechten afschaffen of niet? Mestverwerking verplicht of niet? Het geven van antibiotica nog strenger aan banden leggen?' Met en tussen de leden ontstond een geanimeerde en soms scherpe discussie. Discussie was er vooral over afschaffen van dierrechten en verplichte mestverwerking. Over het terugdringen van antibioticagebruik was de sfeer duidelijk: dat moeten we gewoon doen. Over het al dan niet handhaven van dierrechten waren de meningen verdeeld. Die varieerden van ‘dierrechten zijn een zekerheid onder je bedrijf’ tot ‘schaf maar af’ en ‘hoe zal het gaan met de aantallen varkens in Nederland?’
Komt de maatschappelijke acceptatie onder druk te staan? Die vraag is in dit verband relevant. Nogmaals, ons idee is dat we de dierrechten kunnen afschaffen als er evenwicht is op de mestmarkt, via een verplichting om je mestoverschot te verwerken. Met de nadruk op deze twee voorwaarden.
ELI: Verstandig omgaan met maatschappelijke drukAfgelopen vrijdag was er een symposium van de leerstoel bedrijfseconomie van Wageningen Universiteit. Het Agrarisch Dagblad schreef erover met als kop: ‘Druk maatschappij geen leidraad voor veehouderij’. Dat zegt mevrouw Bruschke van het ministerie van ELI. De moraal van haar verhaal was dat het ministerie zich wil laten leiden door argumenten en dat het beslissingen wil onderbouwen met wetenschappelijk bewijs. Tegelijkertijd moet wel de minister elke week of twee weken naar de Tweede Kamer omdat er weer vragen zijn…. Dat geeft de lastige positie aan. Ik ben in ieder geval blij met de benadering van het nieuwe ministerie.Grotere rol voor zoönosesIn de ochtend voerden we discussie aan de hand van een aantal stellingen. Ik mocht er vier toelichten. Ik zet een paar korte conclusies op een rij; die moeten richting geven aan toekomstig onderzoek: Aangifteplichtige dierziekten moeten over de grenzen heen bestreden worden. Het probleem van de afzet van vlees en producten van gevaccineerde dieren moet verder opgelost worden. Maar vooral bewustwording is een groot probleem. Ik kom op dit laatste punt nog op terug in het slot van mijn blog.
Voor de bedrijfsgebonden ziekten heeft de veehouder vooral een verantwoordelijkheid. In de keten of via spelregels die we afspreken binnen productschappen kunnen bestrijdings- en monitoringsprogramma’s worden opgezet en uitgevoerd. We pakken dit nu bijvoorbeeld op met een nationaal programma voor PRRS. Zoönoses gaan in de toekomst een grotere rol spelen. Volksgezondheid en landbouw moeten hier nauwer gaan samenwerken. Het feit dat de Chief Veterinary Officer Christianne Bruschke nu naast de veterinaire kant ook de volksgezondheidskant in portefeuille heeft, is daartoe een aanzet. Dat betekent dat ze naast toegang tot de staatssecretaris van ELI ook de minister van Volksgezondheid rechtstreeks kan spreken over zaken die de volksgezondheid aangaan. Een goede zaak.
Niet indutten, varkenspest blijft een bedreiging!Tot slot nog even terug naar een groot knelpunt. Wie doet er nog wel eens een snelle test op het uitsluiten van varkenspest? De test wordt collectief vergoed. Maar… er komen nauwelijks inzendingen! Hoe kan dat? Een voorbeeld uit Zuid-Nederland is besproken in het Tijdschrift voor Diergeneeskunde. Een varkensbedrijf en zijn dierenarts ondernamen pas actie om een verdenking van KVP te melden nadat gedurende vijf weken een veel te hoog percentage doodgeboren en te vroeg geboren biggen werd waargenomen, naast de aanwezigheid van zieke zeugen. Welke ramp was gebeurd als het varkenspest was geweest? Vijf weken lang had het virus zich kunnen verspreiden. Waarom zijn wij ons niet meer bewust van de risico’s? Waarom, waarom? Reden om ook eens een paar dierenartsen te vragen. Hadden zij recentelijk nog testen ingestuurd? Antwoord: Nee. Goed, dat je me eraan herinnert, ik zal sneller actie ondernemen. Waarom? We hebben toch leergeld betaald? Denkt u er ook aan? Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het bepaalt of we toekomst hebben of niet.