Nb-vergunning morgen nog gewoon geldig

De uitspraak van het Europese Hof van Justitie over het Programma Aanpak Stikstof zal de gemoederen nog wel een tijd bezig houden. Het arrest heeft geen directe gevolgen. Op termijn kunnen de consequenties echter groot zijn.Het PAS-systeem is opgezet om de afgifte van vergunningen voor de Natuurbeschermingswet (Nb-vergunningen) los te trekken en tegelijkertijd de kwaliteit van kwetsbare Natura 2000-gebieden te behouden of te verbeteren. Dankzij het Programma Aanpak Stikstof (PAS) kwam de vergunningverlening in 2015 weer op gang.Tegelijk werden veel situaties waarvoor onder het oude regime een vergunning nodig was, met de invoering van het PAS in één klap weer binnen de grenzen van de wet getrokken.Lees ook: Europese rechter legt extra eisen op aan stikstofaanpakUitstoot ammoniak verlagenEen van de belangrijke elementen van het Programma Aanpak Stikstof is dat de neerslag van stikstof op kwetsbare natuur zal afnemen. Een onderdeel daarvan is de vermindering van het ammoniakaandeel in de totale stikstofneerslag. De ammoniakuitstoot zou omlaag gaan door verbetering van emissiearme stalsystemen, aanscherpen van de bemestingsregels en aanpassing van het voer. Of die maatregelen in de praktijk ook werkelijk tot een vermindering van de ammoniakuitstoot leiden, is een onderwerp van voortdurende discussie. In elk geval blijkt uit de jongste rapportages van het Planbureau voor de Leefomgeving niet onomstotelijk en onweerlegbaar dat de ammoniakuitstoot sinds 2000 omlaag gaat.Wellicht hebben technische maatregelen als luchtwassers niet het effect dat ervan werd verwacht. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) laat daar onderzoek naar doen.Nieuwe vergunningen en geldigheid afgegeven vergunningenDe Europese rechter zegt met zoveel woorden dat de verwachte daling van de stikstofneerslag niet mag worden ingeboekt, als niet onomstotelijk vaststaat dat die daling ook wordt gerealiseerd. Daarmee komt de systematiek van het Programma Aanpak Stikstof zwaar onder druk. De afgifte van nieuwe Nb-vergunningen, die nu feitelijk al stil ligt, komt als gevolg van deze uitspraak mogelijk niet meer op gang.Naar aanleiding van het arrest van het Europese Hof van Justitie werd vanuit de hoek van milieuorganisaties geopperd dat vergunningen die op grond van het PAS zijn afgegeven nu op losse schroeven staan. Daar is in elk geval op korte termijn geen sprake van. En op langere termijn is dat ook twijfelachtig.Zelfs als de Raad van State begin volgend jaar de meest drastische conclusie trekt en het PAS onderuit haalt, dan nog heeft dat niet direct gevolgen voor de vergunningen die al zijn afgegeven. Eenmaal afgegeven vergunningen blijven in principe onaangetast.Schade claimen bij intrekken vergunningenTheoretisch en juridisch hebben provincies echter de mogelijkheid afgegeven vergunningen in te trekken, als zou vast staan dat de vergunning naar de dan geldende inzichten achteraf gezien ten onrechte is verleend. Milieuorganisaties kunnen mogelijk zelfs via de rechter afdwingen dat provincies afgegeven vergunningen intrekken. Dan ontstaan er een situatie dat de ondernemer die de vergunning heeft verkregen, schade lijdt. Als investeringen nutteloos en waardeloos worden doordat afgegeven Nb-vergunningen na enkele jaren worden ingetrokken, kan de ondernemer schade claimen. Extra voorwaarden stellen in vergunningAdvocaat Rachid Benhadi van Hekkelman Advocaten voorspelt dat er dan complexe juridische situaties zullen ontstaan. Overheden zullen zich liever niet op dat pad begeven, zeker niet als er schadeloosstellingen moeten worden betaald. “De vraag is nu wat de provincies gaan doen”, zegt Benhadi.Overheden kunnen in de vergunning extra voorwaarden stellen, stelt Benhadi. In het geval van het chemisch bedrijf Chemours is ook gebeurd, zegt hij. Daarbij ging het overigens om extra voorwaarden aan de uitstoot van chemische stoffen naar lucht en water.