‘Natuurbeheer is goed alternatief’

Provincie Brabant helpt boeren op weg naar een natuurinclusieve bedrijfsvoering. Een aantal ondernemerscoaches geeft belangstellenden hierbij begeleiding. Melkveehouder Meeuwis Millenaar is een van deze coaches. “Ik kom niet binnen met een vooropgezet idee, maar denk mee. Mijn eigen ervaringen zijn daarbij natuurlijk nuttig.”Zo’n tien jaar geleden nam melkveehouder Meeuwis Millenaar (59) uit het West-Brabantse Dussen een resoluut besluit. Hij ging anders boeren, weg uit de verdere schaalvergroting en intensivering, op zoek naar een balans tussen landbouw en natuur. Het begrip natuurinclusieve landbouw bestond nog niet, maar dat was wel wat Millenaar voor ogen had. Hij ging terug van negentig naar zeventig koeien en investeerde tegelijkertijd in een melkrobot. Zo kwam er grond beschikbaar én had hij meer tijd om aan natuurbeheer te doen. Enthousiast over kansen van natuur- en landschapsbeheerInmiddels heeft hij een vogelakker op zijn bedrijf (7,5 hectare), een plasdras-zone (7 hectare), percelen met kruidenrijk grasland en een met rietkragen omzoomde poel. Trots vertelt hij over de ruigpootbuizerd die elk jaar weer terugkeert, over veldleeuweriken die succesvol jongen grootbrengen. Volgens de Vogelbescherming is Millenaar een van de voorbeeldboeren in Nederland die bewijzen dat landbouw en weidevogels wel degelijk samen kunnen gaan. Ik kom niet binnen met een uitgewerkt planDe melkveehouder is een van de zeven ondernemerscoaches Natuurinclusieve Landbouw in Brabant die boeren kunnen inschakelen. Meedenken, spiegelen en adviseren, dat is samengevat zijn taak als coach. “Ik kom niet binnen met een uitgewerkt plan. Zijn er kansen op het betreffende bedrijf en is de boer enthousiast, dan kan hij subsidie aanvragen bij de provincie om een businessplan op te laten stellen.”Meeuwis Millenaar: "Schaalvergroting is voor veel Brabantse boeren geen optie meer." - Foto: Peter RoekKoop-erfpachtconstructie van de provincieDe opzet van de provincie Brabant is om in twee jaar tijd veertig tot zeventig boeren te helpen om over te stappen naar een natuurinclusieve bedrijfsvoering. Daarvoor zijn de coaches aangesteld en is dus geld beschikbaar voor de economische doorrekening van het bedrijfsplan. Daar bovenop heeft de provincie recent € 30 miljoen uitgetrokken voor aankoop van grond die de nieuwe natuurinclusieve boeren vervolgens onder voorwaarden kunnen gebruiken tegen een erfpachtsom van € 650 tot € 700 per hectare. “Dat is een enorme stimulans”, zegt Millenaar. “Biodiversiteit gaat vaak alleen samen met extensivering van het grondgebruik. De koop-erfpachtconstructie van de provincie kan boeren over de streep trekken.”Natuurbeheer moet inkomsten opleverenMillenaar is en blijft ondernemer. Natuurbeheer moet ook inkomsten opleveren, anders komt er weinig van terecht. Die mogelijkheden zijn er ook, zegt hij. “Ik houd veel presentaties. Dan gaat het ook altijd over het verdienmodel. Op mijn eigen bedrijf ontvang ik omgerekend 6 cent per liter melk aan inkomsten uit natuur- en landschapsbeheer. Dan kan het economisch uit.”Boeren maken het landschap van morgen, zegt hij. “In de komende 10 jaar ontstaan door agrarisch natuur- en landschapsbeheer, GLB, ketenverwaarding zoals PlanetProof, CO₂-vastlegging en klimaatmaatregelen nieuwe inkomensmogelijkheden voor boeren die dat oppakken.”Hij heeft een aantal boeren inmiddels succesvol begeleid in de omschakeling van hun bedrijf. Een melkveehouder is overgestapt op vleesproductie; het vlees van zijn brandrode runderen wordt afgezet in een korte keten die de veehouder zelf heeft opgezet. En Millenaar begeleidt een zelfzuivelaar bij de ontwikkeling van kruidenrijk grasland op zijn percelen. Deze melkveehouder gaat ook gebruikmaken van de provinciale koop-pachtconstructie.Er is geen wachtlijst van boeren die overwegen over te stappen op natuurinclusieve landbouw. Schaalvergroting is voor veel Brabantse boeren geen optie meerDe adviesgesprekken van Millenaar resulteren ook niet altijd in vervolgstappen. Maar er is wel degelijk belangstelling. “Schaalvergroting is voor veel Brabantse boeren geen optie meer. Een deel van hen gaat op zoek naar andere manieren om hun bedrijf te ontwikkelen. Meer in verbinding met de samenleving, maar dan wel op een rendabele manier. Natuurbeheer is een van de mogelijkheden. Mijn eigen bedrijf levert het bewijs.”