NAJK-voorzitter: focus op stikstof en Green Deal

“Overleggen moeten over de inhoud gaan en als die goed is, ga ik er ook voor staan”, vindt Roy Meijer. De jonge boer weet goed waar hij als nieuwe voorzitter met het NAJK heen wil.Het enthousiasme spat ervan af als Roy Meijer praat over de landbouwsector, zijn bedrijf en zijn club, NAJK: “Nadat er mooie woorden waren besteed aan het vertrek van André Arfman en het persbericht met het nieuws eruit was, dacht ik, nu hebben we het gehad. Maar toen kwamen er honderden berichtjes en mailtjes.” Hij werd overweldigd door alle reacties op het nieuws dat hij de komende twee jaar het gezicht van het NAJK is.Melkveebedrijf met oudersMeijer is geboren in Colombia, maar voelt zich thuis op de plek waar hij is opgegroeid: het Drentse platteland. Nu runt hij in maatschap met zijn ouders een melkveebedrijf in Witteveen met 250 koeien en bijbehorend jongvee. Ze werken op 137 hectare, waarvan het bouwland geruild wordt met akkerbouwers uit de buurt. Inhoudelijk heeft Meijer al wel kunnen wennen, hij liep al een paar maanden met zijn voorganger mee voordat zijn voorzitterschap officieel werd. Het enthousiasme waarmee Roy Meijer praat is aanstekelijk. Hij benoemt meerdere keren hoe trots hij is op de mensen waar hij mee werkt. Maar hij kan ook fel zijn in zijn standpunt, dan zet-ie net iets te hard het koffiekopje op tafel. _{Lees verder onder de foto.} Roy Meijer (27). Zijn agrarische carrière begon bij het Drents Agrarisch Jongeren Kontakt. - Foto: Ruud PloegHet is een roerige tijd in de sector, op welke onderwerpen ga je nu het eerst de focus leggen?“Dat zijn stikstof, klimaat en de Green Deal. Met stikstof zijn we al ver gevorderd. Ik heb er vertrouwen in dat dat goed gaat komen. Aan de andere kant zijn er ook vergunningen die gelegaliseerd moeten worden. We willen graag een registratiesysteem, om ervoor te zorgen dat er geen stikstof weglekt. Stikstof bepaalt nu de agenda, maar klimaat dat komt, en de Green Deal ook. Die onderwerpen gaan in elkaar grijpen. Dan moet je zorgen dat je als NAJK ergens voor staat. Gaan we dingen zien als kans of als bedreiging?” En welke zou jij dan kiezen?“Ik heb niks te kiezen, ik ben maar één persoon. In klankbordgroepen en bij de leden vinden de discussies plaats. Provincies hebben toegezegd dat ze de problemen van de knelgevallen erkennen en dat er een registratiesysteem moet komen. Daar gaan we ze aan houden. Niet omdat we ons zin willen krijgen, maar omdat we het goede willen doen voor de landbouw. Plus, dat de afroming in extern salderen geregistreerd moet worden. Sinds januari zijn we bezig met dat registratiesysteem, in een werkgroep die is ontstaan uit wat toen het Landbouw Collectief heette. Daar zitten naast mensen van NAJK, ook LTO, Agractie, Netwerk Grondig en POV. Niet als nieuw collectief, maar puur voor de inhoud. Het is een groepje mensen met veel passie voor de zaak, die zich ergens helemaal in verdiepen en daarom meedoen. Mensen die elkaar hebben moeten leren waarderen. Dat kan alleen omdat de inhoud leidend is.”Zou dat overal zo moeten zijn?“Vind ik wel, ik ben een inhoudelijke man. Tuurlijk heb ik wel empathie, maar inhoud moet leidend zijn. Als dat goed is, ga ik er ook achter staan.”En als het ministerie niks met dat soort plannen doet?“Dat komt dan op het conto van het ministerie. Maar laat ze dat eerst maar eens zeggen, want zover zijn we nog niet. Je moet mensen ook de kans geven om ergens wat van te vinden. Dreigen heeft niet zoveel zin. Je gaat dreigen als je denkt dat je je punt niet meer op een normale manier kan halen. Ja, we maken ons gigantisch zorgen over de knelgevallen, die zorgen kan ik wel uiten. En dat wordt ook serieus genomen. Op de zaken vooruitlopen moet je nooit doen. Je weet nooit hoe een koe een haas vangt.”Een van de bekende problemen van jonge boeren bij bedrijfsovername is de financiering. Hoe moet daar verandering in komen?“Boer worden is een bewuste keuze. Je kiest voor de financiële structuur die erachter zit, voor de way of life. En wat heb je nodig om zo’n bewuste keuze te maken? Perspectief. Daarvoor moet je ten eerste plezier in je werk hebben. Je moet gelukkig zijn met het boer-zijn, je gewaardeerd voelen. En er moet natuurlijk een stuiver verdiend worden. Als je dat niet kan, kom je als sector niet vooruit. En je moet het idee hebben dat je ergens vanuit kunt gaan. Een afspraak is een afspraak, bij overheden en banken. Je sluit toch al gauw een lening af voor 20 à 35 jaar, dat zijn lange periodes. We hebben een tekort aan mensen die het bedrijf over willen nemen. Onze agrarische sector krijgt vooral waardering in het buitenland. Om de efficiëntie, dierenwelzijn, plantgezondheid, noem het maar op. En dat is ook wat waard, want het buitenland koopt die producten ook graag. Een blije klant is een blije boer. Hier in Nederland hebben we de kennis, de structuur en de hoog aangeschreven instituten. Wil je dat dit alles blijft? Dan heb je jonge boeren nodig. Anders dondert het hele zaakje in elkaar.”Hoe zie jij de toekomst van de landbouw, hoe ziet een boerenbedrijf er over zo’n 30 jaar uit?“Als je in 1950 had gezegd dat er in de jaren negentig robots zouden zijn, hadden ze gezegd ‘daar geloof ik geen ruk van’. Voorspellen hoe het over dertig jaar is, kan niet. Je kunt je wel een voorstelling maken bij wat je zou willen. En ik denk dat het belangrijk is dat je dat ook doet. NAJK is als jongerenorganisatie daar bij uitstek de aangewezen partij voor. We draaien mee op alle niveaus, we hebben het al snel over inhoud en beleid. En je gaat soms te veel mee in de waan van de dag, daar betrap ik mezelf ook op.” _{Lees verder onder het kader.} Netwerk in de landbouw begint bij DAJKRoy Meijer studeerde geschiedenis in Groningen. Om zijn netwerk in het agrarische te vergroten, werd hij lid van het Drents Agrarisch Jongerencontact (DAJK). Daar deed hij ervaring op met besturen, politiek en beleid. In 2018 werd hij voorzitter van DAJK. “Maar het begint bij die sociale functie, dat vergeten mensen vaak. Bij de AJK’s ontmoet je mensen met dezelfde passie voor de landbouw als jijzelf. Daar krijg ik energie van. Heel jammer dat we nu bijna niks kunnen organiseren, want anders gaan we regelmatig bij een boer langs of is er een inhoudelijke avond over beleid of bedrijfsovername. Of een eindejaarsfeest. Dat is de kracht van de regionale AJK’s, we zijn een jongerenclub.” Het verdienmodel van boeren staat onder druk, wat moet er gebeuren om daar verbetering in te brengen?“Wat we met elkaar willen, is met normale dingen, zoals het melken van koeien, het houden van varkens of het telen van gewassen, een goeie boterham verdienen en het bedrijf door kunnen geven aan een volgende generatie. Dan moet je ook de investeringen kunnen bijbenen om bij de tijd te blijven. Dat kunnen eisen zijn van de keten of van de overheid. Zeker als die eisen uit de keten komen, moeten die ook betaald worden door de consument. Als je wilt dat een ondernemer extra investeert, zul je daarvoor moeten betalen. Hier in de stal heb ik ook een vloer van een ton liggen. En die kunnen we betalen omdat we ook gegroeid zijn in dieraantallen. Als je geen alternatief verdienmodel hebt, is schaalvergroting de manier om de kosten te dekken. Maar mensen gaan steeds vaker wat vinden van schaal, dus moet het ergens anders van betaald worden.”En wie moet dat dan gaan betalen?“Dat moeten degenen die dat een probleem vinden maar even met elkaar bespreken. De ondernemer die door wil, zorgt wel dat-ie het voor elkaar krijgt. En of dat nou in de lengte of de breedte is, via kostenverlaging of opbrengstverhoging, is niet belangrijk. Als het maar bij jou als ondernemer past. Ik denk dat er nu heel veel boeren zijn die op grotere schaal ondernemen dan ze zouden willen. En dat is jammer. Dan kom ik weer terug bij wat ik zonet zei: je moet gelukkig zijn met je eigen bedrijf. Ik kan zeggen dat ik heel trots ben met hoe het bij ons gaat. Die positieve sfeer vind ik heel belangrijk.”In de sector is het sentiment niet altijd even positief, hoe ga je daarmee om?“Ik wil mensen zoveel mogelijk begrijpen, waarom iemand iets vindt. Als ik dat snap, heb ik daar geen moeite mee. Sowieso heb ik weinig te vinden over wat een ander vindt. Dat betekent niet dat ik ergens niet voor sta, maar meningen komen ergens vandaan. Dus daarom moet je altijd dat gesprek blijven aangaan. Of dat ook zo werkt in de politiek, dat gaan we straks zien.”