Na brand herbouwde vleesvarkensstal is klaar

Nog geen twee jaar geleden brandde de stal bij Rudi en Hetty Krüs in Didam (Gld.) af. De herbouwde stal bevat een aantal bijzondere keuzes.Op de plek op het bedrijf van familie Krüs waar krap twee jaar geleden nog een andere stal stond, is een nieuw gebouw herrezen. Een brand legde de stal in juli 2018 in de as en na een korte periode van keuzes afwegen, besloten ze voor herbouw. Inmiddels is de stal bijna helemaal bevolkt en doen de varkenshouders de eerste ervaringen op. Terugkijkend noemt Krüs het een intensieve periode, maar hij is blij met het uiteindelijke resultaat. “Werken in zo’n nieuwe stal heeft natuurlijk voordelen. Maar het kan de ellende van de brand niet compenseren”, zegt Rudi Krüs. _{Tekst gaat verder onder de foto‘s.}
Rudi Krüs (52) heeft samen met zijn vrouw Hetty een vleesvarkensbedrijf in Didam (Gld.). Het bedrijf omvat 3.500 vleesvarkens en in totaal 20 hectare grond. In de nieuwe stal lopen 2.880 varken op een 60% dichte vloer. Er zijn vier compartimenten met 60 varkens per hok. De nieuwe stal is voorbereid op produceren voor een dierenwelzijnsconcept. - Foto's: Hans PrinsenRudi Krüs in de nieuwe afdeling met 60 vleesvarkens per hok. Boven is nog net het ventiel voor de luchtinlaat te zien. Een overzichtsfoto van de varkensstallen op het bedrijf van familie Krüs. Financiële gevolgen van stikstofcrisisHet is bijna een wonder dat de stal zo snel gereedkwam, als je bekijkt wat er de afgelopen periode allemaal op de veehouderij afkwam. De stikstofcrisis zorgde niet zozeer voor vertraging bij de vergunningen, maar had wel een financieel gevolg; doordat die vergunningen niet helemaal geregeld waren, kon de bank de financiering niet uitboeken. Uiteindelijk kwam het goed en kon Krüs verder met de bouw. Overigens was de fors hogere biggenprijs vergeleken met een jaar geleden wel een forse aanslag op de begroting. De vergunningen voor de bouw van de composteertoren zijn nog niet rond. Daardoor kan Krüs de vaste mest uit de stal nog niet omzetten in compost, waarvan hij gunstige afzetmogelijkheden verwacht.Sommige plannen uitgesteld vanwege coronaNa de stikstofcrisis volgde de coronacrisis. De bouw was gelukkig nagenoeg klaar. Wel liep de afwerking vertraging op en is de geplande open dag rond deze tijd uitgesteld naar het najaar. “Mensen kunnen dan de stal via de zichtruimte bekijken”, vertelt Krüs. Ook de plannen voor een vleesautomaat aan straat zijn vanwege corona nog even in de ijskast gezet.Opmerkelijk: voer en stro blazenOver de bouw en indeling van de nieuwe stal heeft Krüs goed nagedacht. Vanzelfsprekend is er volop aandacht voor brandveiligheid. Dat is onder andere zichtbaar in de vier brandvrije compartimenten, minimale en veilige bevestiging van elektra in de afdelingen en led-verlichting. Aan het gebruik van een luchtwasser ontkwam hij niet, maar die is met een brandmuur zo veilig mogelijk ingepast.In de stal vallen de grote groepen op, evenals het verstrekken van strooisel. De hokken zijn voorzien van een uitmestsysteem om dikke en dunne mest apart af te voeren. Het werkt vooralsnog prima. “De stromest lijkt vast genoeg om goed stapelbaar te zijn.”Om op een arbeidsvriendelijke manier stro in de hokken te krijgen, plaatste Krus een stroverdeelsysteem. Zo wordt het stro in elk hok automatisch in de ruimte geblazen. Dat werkt goed, maar Krüs merkt verschil in typen stro. Gehakseld koolzaadstro lijkt de beste papieren te hebben: het geeft weinig stof en loopt goed door de buizen.Voor het strosysteem waren we in Denemarken, daar zagen we de blaastechniek voor dit voersysteemMeer opvallend is dat de blaastechniek ook bij het voersysteem is toegepast. “Voor het strosysteem zijn we in Denemarken gaan kijken en daar zagen we dit systeem.” In plaats van vijzels wordt het voer met lucht naar de afdelingen getransporteerd. In de zogenoemde cycloon boven de voerbakken gaat de lucht naar boven en valt het voer door de buis in de voerbak. Het is iets duurder qua investering, maar geeft minder slijtage, minder geluid en voer blijft helemaal intact. Via een sensor per voerbak kan hij zowel op schema als onbeperkt voeren. Met de CDI-installatie wil Krüs straks meerdere losse grondstoffen verstrekken. “We zijn begonnen met drie mengvoeders. De volgende ronde gaan we tot 15% CCM gebruiken.” Dat deed hij overigens in de oude stal ook al. _{Tekst gaat verder onder de foto‘s.}
De stal is uitgevoerd met automatisch geregelde inlaatventielen. De lucht komt dus rechtstreeks in de afdeling.Per hok is er een zogenoemde cycloon waarbij de lucht het systeem via de bovenkant verlaat. Op de achtergrond het dosseersysteem voor stro.De grote hokken zijn nog wel even wennen. “Vooral nu de varkens groot zijn, is het lastig om bij de dieren te lopen.” Zijn zoektocht naar oplossingen bracht Krüs bij gepofte erwten. Deze laat hij tijdens de controle via het strosysteem in de hokken vallen en hij neemt ook wat mee in een emmer. De varkens blijven rustiger en vooralsnog lijkt het een prima methode. _{Tekst gaat verder onder de foto‘s.}
De roosters liggen wat hoger dan de loop- en ligruimte. Onder de vloer loopt een mestschuif die de stromest naar buiten werkt.Om het lopen tussen grote groepen varkens gemakkelijker te maken, geeft Krüs de dieren vooraf een beetje gepofte erwten.Op termijn overschakelen naar concept met dierenwelzijnIn grote lijnen functioneert de stal zoals verwacht, maar kleine verbeteringen zijn altijd mogelijk. Hoe het plaatje er voor de lange termijn uitziet, is nog afwachten. Het idee was om de stal zo in te richten dat de varkenshouder gemakkelijk kan overschakelen naar een concept met meer dierenwelzijn. Daar zijn de grote groepen, het strogebruik maar ook de gereserveerde ruimte voor een buitenuitloop al op gebouwd. De ontwikkelingen op de markt en het zich aandienen van een interessant concept bepalen of die stap nog wordt gezet.“Nu eerst de composteertoren aan het werk krijgen”, aldus de varkenshouder. Een subsidie daarvoor is toegekend. Krüs verwacht de dikke fractie daarvoor gratis te kunnen plaatsen. Overigens gaan zowel de dikke als de dunne fractie (voornamelijk urine) dit voorjaar op eigen land, dus is het veel minder een probleem dat de composteerinstallatie nog niet gereed is.