‘Minder vee zet zoden aan de dijk’

Intensieve landbouw is eigenlijk een terminale patiënt, betoogt Bart van Opzeeland. Hij vindt dat overheid, boeren en burgers samen moeten werken aan een levenskrachtige landbouw.Om de klimaatdoelstelling in Parijs te halen, maar ook om het milieu te sparen, de gezondheid van omwonenden te waarborgen en het mestprobleem te beteugelen, moeten we echt minder vee in Nederland gaan houden. Efficiëntie en intensivering zijn een doodlopende weg en dragen dus niet substantieel bij aan het oplossen van de problemen die de veehouderij veroorzaakt. De sector moet omschakelen naar duurzaam en toekomstbestendig, en inzetten op krimp van de veestapel.Boeren zitten klemvast in het huidige systeem. Veel landbouwproducten worden geproduceerd onder de kostprijs. Verdere intensivering is het enige antwoord. Boeren zitten in de financiële houdgreep van de Rabobanken van deze wereld. Boeren hebben vele tonnen schuld, doordat ze met Rabo-geld investeerden in megastallen om de productie verder op te schroeven. Verduurzaming kost geld en past daarom niet bij een goedkopere productieprijs.Terminale patiëntIntensieve landbouw is eigenlijk een terminale patiënt; die kun je met technische kunst en vliegwerk in leven houden, maar nooit meer beter maken. De boer is er financieel ziek van, omdat hij onder de kostprijs produceert om te overleven. Voor dierenwelzijn of milieumaatregelen heeft hij geen financiële armslag. Al zou hij het willen, hij kan niet denken aan dier of milieu, want dan gaat hij failliet.Het vee is ziek van Q-koorts, vogelpest en BSE. Daardoor worden bij tijd en wijle miljoenen dieren in dit land geruimd, soms preventief, soms als het al te laat is. Dierziekten slaan makkelijk over van de ene naar de andere boerderij, omdat stallen te dicht bij elkaar liggen. De provincie Brabant heeft zelfs de grootste veedichtheid in de wereld.‘Het is de hoogste tijd voor een nieuwe landbouw waarin de boeren gegarandeerd een eerlijke prijs voor hun producten krijgen’Het milieu is verziekt door te hoge uitstoot van fosfaat, stikstof, CO2 en andere stoffen uit de landbouw die het klimaat en milieu ernstig aantasten. De landbouw is voor 10% verantwoordelijk voor de uitstoot van broeikasgassen. De bodem is op sterven na dood door het gebruik kunstmest, bestrijdingsmiddelen en overbemesting. De burgers zijn ziek van de uitstoot van ammoniak en fijn stof. Als ze in de buurt van een megastal wonen, lopen ze meer kans op ernstige aandoeningen als longontsteking en Q-koorts.Het is de hoogste tijd voor een nieuwe landbouw waarin de boeren gegarandeerd een eerlijke prijs voor hun producten krijgen. De veestapel met tenminste de helft krimpt en ons voedsel wordt duurzaam geproduceerd. Het milieu kan dan eindelijk na decennia van misbruik, herstellen van de reeds aangebrachte schade.Doorbreken negatieve spiraalDe sector is zelf niet in staat om de problemen op te lossen, dat blijkt ook weer uit de fosfaatcrisis. De overheid moet de regie in handen nemen. Boeren moeten voor langere tijd weten waar ze aan toe zijn. De veestapel moet met minimaal de helft krimpen. Een minimumprijs voor landbouwproducten wordt door de overheid gegarandeerd. Alleen zo is de negatieve spiraal echt te doorbreken.Milieudefensie wil graag met de sector om tafel om na te denken over een gezonde toekomstbestendige landbouw voor boeren, burgers en het milieu. Het is een gedeelde verantwoordelijkheid van de overheid, boeren en burgers om de landbouw te hervormen en verduurzamen.