Milieudruk blijft ondanks extra regels

Het patroon van steeds bestaande regels aanpassen en nieuwe regels invoeren moet worden doorbroken. Dat bepleit de Algemene Rekenkamer in een onderzoeksrapport naar de duurzaamheid van de veehouderij.De druk op het milieu vanuit de veehouderij neemt onverminderd toe, ondanks op elkaar stapelende wet- en regelgeving. Tot die conclusie komt de Algemene Rekenkamer in een vervolgonderzoek naar de duurzaamheid van de veehouderij. Het rapport is donderdag 20 juni aan de Tweede Kamer aangeboden.StikstofbeleidDe Algemene Rekenkamer vindt dat het patroon doorbroken moet worden van steeds weer aanpassen van bestaande regels en invoeren van nieuwe regels.Het rapport van de Rekenkamer kwam bij de Tweede Kamer vlak voordat gesproken zou worden over het stikstofbeleid, dat als gevolg van een uitspraak van de Raad van State op losse schroeven staat. Het rapport van de Rekenkamer doet ook aanbevelingen op het gebied regels voor de stikstof- en ammoniak-uitstoot.De Rekenkamer zegt dat:uitstootnormen (ammoniak, fosfaat, stikstof) voor langere tijd moeten worden vastgezet,er moeten minder uitzonderingen worden gemaakt,er minder bijsturing nodig moet zijn, overtredingen en fraude moeten lastiger worden;tegenstrijdige beleidsdoelen voor milieu, natuur, dierenwelzijn en veehouders moeten duidelijk en samenhangend tegen elkaar worden afgewogen.Op het gebied van ammoniak beveelt de Algemene Rekenkamer aan duidelijk te maken welke gegevens moeten worden bijgehouden en op basis daarvan beleid te voeren. Het ministerie zou consequent moeten inzetten op vermindering van de ammoniakuitstoot – en er daarbij vanuit moeten gaan dat de resultaten van het beleid kunnen tegenvallen.Vermindering aan bronMinister Carola Schouten zegt in een reactie op het rapport dat vermindering van de uitstoot een van de doelen is bij de omslag naar kringlooplandbouw. Zij voert aan dat er een subsidieregeling is om de ammoniakuitstoot te verminderen aan de bron. Terugdringen van de hoeveelheid stikstof blijft onverminderd haar prioriteit.MestfraudeIngewikkelde regels werken fraude in de hand. De overheid heeft zelf geen idee van de omvang van de fraude en overtredingen. En soms kunnen bewuste fouten niet passend worden afgestraft. “Maak een analyse hoe de fraude en het niet naleven van wetgeving in de totale mestketen plaatsvindt. Overweeg op basis daarvan hoe de afschrikwekkende werking van boetes, pakkans, verlies van subsidies en andere rechten kan worden verbeterd”, aldus de Rekenkamer.Herziening mestbeleidSchouten erkent dat de mestregels ingewikkeld zijn. Niet voor niets is ze bezig met een herziening van het mestbeleid. Als het gaat om aanpak van fraude verwijst ze naar de Versterkte Handhavingsstrategie Mest. “De regeldruk voor uitvoerders, handhavers en de sector zelf is aanzienlijk verhoogd, zonder dat de uitstoot van ammoniak, stikstof en fosfaat is verlaagd ten opzichte van 2013”, constateert de Rekenkamer. In sommige gevallen werd de regelgeving zo aangepast dat de norm voor uitstoot werd verruimd, “waardoor de realisatie van uitstootdoelen nog meer onder druk komt te staan.”Vereenvoudig de regels. Verminder de regeldrukBewust risicoFrancine Giskes van de Algemene Rekenkamer zegt dat achtereenvolgende bewindslieden sinds 2013 met instemming van het parlement “een bewust risico hebben genomen dat gevolgen heeft voor veehouders en de belasting van de biodiversiteit.” In plaats van steeds weer aanpassen van bestaande regels en invoeren van nieuwe regels zouden er heldere normen moeten worden vastgesteld. Giskes: “Ga daar op handhaven. Vereenvoudig de regels. Verminder de regeldruk.”FosfaatreductieplanDe Algemene Rekenkamer schetst het traject dat sinds 2013 is afgelegd op het gebied van de mestwetgeving. Soms werden nieuwe regels al aangepast, voordat ze waren ingevoerd. De Wet Verantwoorde groei melkveehouderij werd ingehaald door het fosfaatreductieplan, dat op haar beurt weer een vervolg kreeg in de vorm van een fosfaatrechtenstelsel. Dat had allemaal kunnen worden voorkomen als het kabinet eerst had gekeken welke ruimte er is voor groei, om aan de hand daarvan regels te stellen. Identificatie & RegistratieDe Rekenkamer in het rapport: “Er is op dit moment geen mogelijkheid om veehouders die bewust fouten maken in het I&R-systeem via het bestuursrecht te beboeten. Als een inspecteur tijdens een bezoek aan een bedrijf een overtreding vaststelt, kan de betrokken veehouder wel strafrechtelijk worden vervolgd. Dit betekent dat een veehouder bijvoorbeeld een gevangenisstraf of taakstraf kan krijgen. Omdat dit zware straffen zijn, zal de inspecteur hier niet snel voor kiezen.”