Met neventak inkomsten uit bedrijf stutten

Boeren die niet willen of kunnen uitbreiden maar wel extra inkomsten willen genereren, starten steeds vaker een tweede tak op het bedrijf.Van melktap tot boerencamping of een stal ombouwen tot kinderopvanglocatie, steeds meer boeren kiezen voor een andere strategie om extra inkomsten te genereren. De helft van alle boerenbedrijven haalt de inkomsten uit meer dan alleen het primaire boerenbedrijf. Boeren starten bijvoorbeeld met verwerking en verkoop op het eigen erf, zetten een recreatietak op of verdienen aan productie van duurzame energie. Ook agrarisch natuurbeheer wordt in het WUR-onderzoek genoemd als neven-inkomst.Een kinderdagverblijf op een boerderij, zoals hier bij Peter Gille in Bergschenhoek. Het is een van de mogelijkheden voor boeren om hun bedrijfsactiviteiten te verbreden en op een andere manier inkomsten te genereren. - Foto: Fred LibochantVeranderende regelgeving belemmeringAls grootste belemmering voor bedrijfsontwikkeling staat bij alle bedrijfsstrategieën met stip op één: steeds veranderende regelgeving. 63% van de deelnemers kruiste dit aan in een grootschalige enquête van Wageningen University & Reserach (WUR) onder boeren. Aantal groeit gestaagPeter Gille, voorzitter van de Vereniging Agrarische Kinderopvang, ziet het aantal leden gestaag groeien. De ondernemers die zich bij de vereniging aanmelden om op hun bedrijf ook zo’n stap te maken, doen dat mede omdat met de gewone bedrijfsvoering niet of niet genoeg te verdienen is. “Maar het moet bij je passen”, vindt Gille.‘Mensenmens zijn’Zelf heeft Gille een zorgtak, horeca, een camping en dus een kinderopvang op zijn bedrijf in Bergschenhoek. “Je moet een mensenmens zijn, want er zijn altijd vreemde mensen en auto’s op het erf en je moet kunnen werken met personeel. Dat geldt overigens ook voor zorgboeren. Een extra activiteit biedt ook kansen om meer contact te maken met de omgeving, maar het moet echt in je zitten.” Rondkomen puur van landbouw steeds moeilijkerWageningse onderzoeker Han Wiskerke ziet dat steeds meer bedrijven het moeilijk vinden om puur van landbouw rond te komen. Daar zijn de meeste bedrijven, 75%, tegenwoordig ook niet afhankelijk van voor het gezinsinkomen, andere bedrijfsactiviteiten of een inkomen buitenshuis dragen hieraan bij.