‘Met melkgeld betaalde stal is sober’

Nieuwe stallen zijn er in allerlei soorten en maten. De algemene trend naar sober bouwen is daarbij niet altijd zichtbaar. Christiaan de Ruijter van DLV Advies herkent de verschillen en ziet overal mogelijkheden tot kostenbesparing.Door de lage melkprijzen, moeilijkere financierbaarheid en onzekerheden rondom wetgeving zijn de afgelopen jaren vaker ligboxenstallen sober gebouwd. Aan de andere kant worden ook nu nog met enige regelmatig luxe stallen opgeleverd, met alles erop en eraan. Christiaan de Ruijter, projectleider bouw en milieu bij DLV Advies, is betrokken bij een groot aantal projecten en ziet de ontwikkelingen van dichtbij. Aan hem de vraag wat de trend is.Christiaan de Ruijter (51), projectleider bouw en milieu van DLV Advies, ziet dat nog steeds verschillende typen stallen worden gebouwd. Vanwege hoge kosten bij uitbreiding wordt wel vaker bespaard op de bouw. - Foto: Herbert WiggermanZegt u het maar: sober of luxe?“Je ziet allebei. Bij stallen die met melkgeld betaald zijn, is de trend nog steeds sober bouwen. Dat geldt voor de meeste nieuwbouwprojecten. Zeker omdat bedrijven vaak met kosten voor fosfaatrechten te maken krijgen bij uitbreiding, wordt er meer dan vroeger naar de kosten voor de bouw van de stal gekeken. Stallen die niet met melkgeld zijn betaald worden nog wel vaak luxer gebouwd. Dat zijn met name bedrijven die zijn weggekocht of op andere manieren meer financiële middelen hebben.”Waar worden de verschillen gemaakt tussen sober en luxe?“Los van de stalinrichting en melkinstallatie wordt bij een sobere stal vaker gekozen voor één voergang in plaats van twee en voor eenvoudigere materialen golfplaten in plaats van sandwichpanelen. Ook wordt de stal eenvoudiger afgewerkt in plaats van met dure coatings.”Hoe groot is het verschil in bouwkosten?“Alleen voor de bouw van de stal rekenen we voor een eenvoudige stal € 3.750 tot € 4.250 per plaats, inclusief putten en heien. Een luxe stal kost soms wel € 5.000 of meer. Daar komen kosten voor stalinrichting en melkinstallatie nog bij. Ook daarmee worden verschillen gemaakt. Wat daarbij opvalt is dat veehouders vaker voor een relatief hoge capaciteit van de melkstal kiezen. Natuurlijk worden stallen deels op de groei gebouwd, maar ze streven er nadrukkelijker dan vroeger naar om een uur in plaats van vijf kwartier in de melkput te staan.”‘Veehouders streven er nadrukkelijker dan vroeger naar om een uur in plaats van vijf kwartier in de melkput te staan’Wat is het meest bepalend bij de kosten voor stalinrichting?“Automatisch melken of voeren maakt de investering een stuk hoger. Dat neemt niet weg dat het voor bedrijven wel interessant kan zijn, als ze daardoor besparen op kosten voor arbeid of efficiënter kunnen produceren. De factor tijd wordt steeds belangrijker, dus arbeid is steeds meer bepalend bij het maken van plannen. Overigens zien we de interesse in automatisch voeren nog niet veel toenemen. Ik verwacht ook niet dat dat de komende jaren veel veranderd, gezien de hogere kosten bij uitbreiding.”‘Factor tijd wordt steeds belangrijker, dus arbeid is steeds meer bepalend bij het maken van plannen’Is goedkoop duurkoop? Leidt dat dus tot mindere resultaten of hogere kosten?“Dat hoeft niet, mits een plan goed is doordacht en het bij de omstandigheden op het bedrijf past. Het is belangrijk dat een stal helemaal klopt. Iemand die bespaard op isolatie moet bijvoorbeeld zorgen voor voldoende volume van de stal. Wat hogere open zijgevels en nok kost nauwelijks extra maar zorgt wel voor een betere ventilatie.”