‘Melkveehouderij moet op één lijn komen’

Het collectief is iets onmogelijks? We moeten op één lijn komen, anders is het over en uit.We zijn eraan gewend hard, veel en lang te werken en een tijdje onder kostprijs te werken. Maar we houden dat vol zolang er waardering is voor het belangrijkste beroep op aarde, dat van voedselproducent. En juist in dat laatste zit meer en meer de moeilijkheid.OndankbaarheidDe grootste groep consumenten is ons dankbaar, zij het in stilte. Een klein, georganiseerd clubje linksen, groenen en idealisten geeft nog wel eens het gevoel helemaal niet meer zo dankbaar te zijn voor het vanzelfsprekende dagelijkse hoogwaardige voedsel dat wij produceren. Meer en meer laat dit boeren zichzelf afvragen waar ze het dan nog voor doen. Een groep twijfelt en een steeds groter deel hiervan gooit het bijltje erbij neer. Een andere groep heeft geen tijd om het geheel te overzien en dendert door met schaalvergroting, arbeidsefficiëntie en kostprijsstrategie als wapens. De license to produce krijgen we daar zeker niet mee. Wie daaraan twijfelt, mag de varkenshouderij als voorbeeld nemen.Beperkingen melkveehouderijOok de melkveehouderij heeft neiging deze route te kiezen. Jarenlang was er de zekerheid van het melkquotum. Het afschaffen daarvan werd door velen aangemoedigd en gevierd onder het mom van Bevrijdingsdag. Deze Bevrijdingsdag bleek niet anders dan een ordinaire hinderlaag. Aangemoedigd en opgejut ging de sector de vrije toekomst tegemoet, met open ogen de messen inlopend die elke buitenstaander van tevoren aan zag komen. Fosfaat, grondgebondenheid en inmiddels het ‘coöperatieve’ RFC-quotum. Het ging al snel van 1 naar 3 beperkingen. Vrees niet, nummer 4, 5 en 6 komen vanzelf. CO₂, methaan, noem alle ongein maar op. De Thieme’s, Klavers, Grashoffs, Hertzenbergers en Koffemannetjes hebben ongetwijfeld naast vele pijlen nog een heel wapenarsenaal klaarliggen om ons blijvend de motivatie te ontnemen. De stopper zal stoppen. De blijver zal als een ware krankzinnige na 10 mislukte pogingen der schaalvergroting, arbeidsefficiëntie en kostprijsdenken de elfde keer wederom hetzelfde gaan doen; ditmaal een andere uitkomst verwachtend. Intussen delen we ons verder op in nog meer belangengroepjes. Daarmee worden we één voor één uitgespeeld omdat er geen collectief is.Oplossing schuilt in collectiefEn juist daarin schuilt de oplossing, het collectief. Een ieder in de sector stelt dat het onmogelijk is om de landbouw op één lijn te krijgen en zonodig te vechten voor eigen belang. Maar de geschiedenis leert genoeg. Ervaringen uit de laatste pak ’m beet 30 jaar laten keer op keer zien dat het niet vormen van het collectief pas echt desastreuze gevolgen heeft. Of het nou om melkveehouders, varkenshouders, leveranciers of leden van een melkfabriek gaat; we hebben allen een gezamenlijk doel. We moeten tijd krijgen om te voldoen aan wensen of eisen en vooral een kostendekkende prijs en van daaruit een inkomen.De aloude blijvende onvrede over alle bedreigingen die op ons afkomen en de veroorzakers ervan heeft zo onderhand zijn tijd wel gehad. Als wij zelf niet in staat zijn nu eens wél op een lijn te komen, zijn we het kennelijk niet waard. Dan zal vanzelf de laatste boer eens het licht uitdoen in Nederland.