Melkveehouder Kool: ‘Luisteren in plaats van poneren’

Vijfhonderd burgers en even zoveel boeren gaan in dialoog met elkaar over de toekomst van de landbouw. Melkveehouder Gerda Kool is ambassadeur van deze zogeheten G1000Landbouw. Zij hoopt op een genuanceerd debat waarin vooral naar elkaar wordt geluisterd.Ze gelooft er echt in. Als burgers en boeren in gesprek met elkaar gaan, blijken de overeenkomsten bijna altijd groter dan de verschillen. Nu komen vooral de extreme meningen in het nieuws, van beide kanten trouwens. Dat verscherpt het debat, geeft ophef en ruzie. Een echte dialoog tussen beide partijen kan een doorbraak betekenen, zegt Gerda Kool. “Voorwaarde voor een succesvolle dialoog is dat mensen naar elkaar willen luisteren. Dat willen de meeste mensen best, is mijn ervaring.”Gerda Kool: “Op het boerenbedrijf komt al het beleid samen. Dat is onmogelijk om allemaal te realiseren.” - Foto: Cor SalveriusBoerBurgerDialoogGerda Kool heeft samen met haar man een melkveebedrijf in het Utrechtse Abcoude, vlakbij het natuurgebied Botshol. Ze is bestuurlijk actief in LTO en het waterschap. En ze is betrokken bij de grote BoerBurgerDialoog – de zogeheten G1000Landbouw – die binnenkort van start gaat. Kool is een van de ambassadeurs van dit bijzondere debat.Voorwaarde voor een succesvolle dialoog is dat mensen naar elkaar willen luisterenBeleidsvoorstellen ontwikkelenWat is de bedoeling? Kortweg komt het hierop neer. Vijfhonderd gelote burgers gaan samen voorstellen bedenken voor de toekomst van de landbouw. Die voorstellen gaan zij vervolgens bespreken met vijfhonderd boeren en tuinders, die ook zijn geloot. Samen ontwikkelen zij concrete beleidsvoorstellen. Die worden dan aangeboden aan de Tweede Kamer en aan een brede coalitie van maatschappelijke organisaties rond de landbouw. De inzet is dat zoveel mogelijk van de gezamenlijke voorstellen van burgers en boeren worden uitgevoerd.Aan discussies geen gebrekAan discussie over landbouw, boeren en voedselproductie is geen gebrek. De stikstofcrisis en de boerenacties hebben dat debat nog eens versterkt. Partijen staan vaak lijnrecht tegenover elkaar, is ook de ervaring van Kool. “Mensen luisteren niet naar elkaar, ze kunnen zich daarom slecht inleven in de belevingswereld van anderen. Je moet eerst weten wat de ander beweegt voordat je tot een echt gesprek kunt komen. Dat geldt overigens voor alle deelnemers van zo’n debat, ook boeren. Het is jammer dat de extreme opvattingen het nieuws over de landbouw domineren. Ik weet zeker dat de meeste mensen er genuanceerd over denken. In de G1000Landbouw willen we juist met die mensen doorpraten.”Mensen luisteren niet naar elkaar, ze kunnen zich daarom slecht inleven in de belevingswereld van anderenVertel over de echte landbouwpraktijkBoeren kunnen de vijfhonderd burgers in die dialoog vertellen over de echte landbouwpraktijk, zegt Kool. “Verreweg de meeste boeren willen wel degelijk duurzamer produceren. Ze zetten ook stappen. Maar het wordt hen wel moeilijk gemaakt. Alle verschillende beleidsplannen komen op het boerenbedrijf samen. De dictaten uit Den Haag rollen over het platteland. De uitstoot van stikstof moet omlaag, het water moet schoner, de boer moet energie produceren, het moet allemaal extensiever. En dat terwijl de prijzen eerder dalen dan stijgen. Als je praat over de toekomst van de landbouw, moet je het daar ook over hebben. De G1000 is daarvoor een prima instrument.”‘In gesprek gaan’Kool snapt dat een groep boeren de confrontatie zoekt, met de trekker de snelweg op gaat, supermarkten blokkeert. “Dat is soms ook nodig om de andere partij wakker te schudden. Maar met een grote trekker krijg je zelden gelijk, het lukt niet om zo je wens gerealiseerd te krijgen. Daarvoor moet je echt in gesprek met elkaar. De filiaalhouder van een supermarkt heeft een verhaal, de natuurbeschermer en de boer hebben dat ook. Als je je niet wilt of kunt verdiepen in het verhaal van de ander, kom je niet verder.”Met een grote trekker krijg je zelden gelijk, het lukt niet om zo je wens gerealiseerd te krijgenDoorbouwen op wat wél goed gaatKool hoopt dat in de G1000-dialoog de focus komt te liggen op wat er wel goed gaat in de landbouw. En dat daar verder op wordt doorgebouwd. “Uiteindelijk moet dat leiden tot voorstellen van de duizend boeren en burgers die voor de landbouw haalbaar en betaalbaar zijn. Ik ben ervan overtuigd dat burgers begrijpen dat een boer zijn bedrijf niet totaal kan omgooien als hij daarvoor geen geld heeft.”