‘Mega mag wegblijven’

Megabedrijven focussen te veel op winstbejag en hebben te weinig oog voor hun omgeving, vindt columnist Mat Smeets. ‘Schaalvergroting moet geen doel op zich zijn’.Afgelopen week is een groot varkensbedrijf afgebrand. Veel burgers vinden het schandalig dat zulke grote megabedrijven bestaan. Je hoort mensen uit de omgeving vaak zeggen dat de betreffende ondernemers over lijken gaan en overal lak aan hebben. Megabedrijven horen eigenlijk niet in het buitengebied thuis, maar in een log (landbouwontwikkelingsgebied). Maar wanneer ben je een megabedrijf? ‘Megabedrijven horen eigenlijk niet in het buitengebied thuis, maar in een log (landbouwontwikkelingsgebied). Maar wanneer ben je een megabedrijf?’‘Tot hoever moet en wil een bedrijf doorgroeien?’Als je hoort dat het aantal boerenbedrijven de laatste 17 jaar bijna gehalveerd is, dan is het logisch dat veel overgebleven bedrijven in omvang zijn gegroeid. Nu kun je je afvragen: tot hoever moet en wil een bedrijf doorgroeien? Schaalvergroting moet geen doel op zichzelf zijn. Er zal wat verdiend moeten worden. Dus dan is het logisch te kijken waar het optimum ligt. Doorgroeien tot dit optimum is een goede zaak. Maar als je met 100 koeien of 5.000 mestvarkens gemiddeld meer overhoudt dan met 200 koeien of 10.000 mestvarkens, dan ben je met de grotere schaal verkeerd bezig en levert deze opschaling niets op. Sterker nog, met een dergelijke opschaling creëer je alleen maar meer overlast voor je omgeving. Het optimum is ook geen vast gegeven, ook dat verschuift door onder meer modernisering en mechanisatie. Ook dat leidt tot grotere bedrijven. Net als het hebben van een of meerdere opvolgers.‘Schaalvergroting moet geen doel op zichzelf zijn. Er zal wat verdiend moeten worden. Dus dan is het logisch te kijken waar het optimum ligt. Doorgroeien tot dit optimum is een goede zaak.’ Provincies zijn bepalend, er zijn geen eenduidige regelsLastig is ook dat provincies bepalen, en dat niet landelijk dezelfde regels gelden. Ook wordt met meerdere maten gemeten als het niet om landbouw gaat. Nu worden sommige bedrijven door de overheid bevoordeeld, ook al hebben vele omwonenden veel last van deze bedrijven. Sterker nog, ze mogen flink uitbreiden? Onder het mom ‘het is goed voor de werkgelegenheid en voor de economie’! Zo wordt aan Schiphol, de haven van Rotterdam, de NAM en vele andere bedrijven geen halt toegeroepen omdat ze te veel overlast veroorzaken. Sommige bedrijven worden door de overheid bevoordeeld, ook al hebben vele omwonenden last van deze bedrijven. Toch mogen die flink uitbreiden, onder het mom: ‘het is goed voor de werkgelegenheid en voor de economie’! Zo wordt aan Schiphol, de haven van Rotterdam, de NAM en anderen geen halt toegeroepen terwijl ze wel overlast veroorzaken. Overlast door tuinbouwarbeiders rond VenloIn de omgeving van Venlo zijn de laatste jaren grote distributiecentra opgericht en enkele grote glastuinbouwgebieden. Goed voor de werkgelegenheid. Echter, ze kunnen geen geschikt Nederlands personeel vinden, waardoor vele buitenlandse arbeiders worden aangetrokken. Dat zij overlast voor de huisvesting veroorzaken is zeer logisch. En dat vele buitenlandse medewerkers op campings vele jaren vertoeven is ook heel logisch. Dat hierdoor de omgeving met veel overlast is opgezadeld is dan ook weer heel logisch. Hoever laat je deze megabedrijven doorgroeien? Ook de overheidsinstanties kijken nu naar hun eigen gewin!‘Financieel gewin is te grote drijfveer geworden’Mijn ervaring is dat veel grote bedrijven (ook landbouwbedrijven) personen en kleine bedrijven steeds meer als een nummer behandelen en dat ze vaak ook over lijken gaan. Het financieel gewin is bij hen een te grote drijfveer geworden. Dat is een trieste zaak. Wat mij betreft mag dat mega dan ook wegblijven.