‘Leren leven met vogelgriep’

Over een periode van tien jaar is vastgesteld dat buiten gehouden pluimvee een 7,7 keer grotere kans heeft op besmetting met vogelgriep. Sector en overheid moeten daar beleid op maken.In november 2014 werd de pluimveesector voor het eerst in elf jaar geconfronteerd met introducties van hoogpathogene vogelgriep (HPAI). Evaluatie heeft zowel de sector als overheid begrip leren krijgen voor knelpunten, oplossingsrichtingen en de haalbaarheid van die laatste categorie. Sommige dingen kunnen vrij snel en eenvoudig worden gerealiseerd, andere duren langer en vergen ook vertrouwen. Vertrouwen dat pluimveehouders zelf doen wat zij kunnen doen om insleep te voorkomen én vertrouwen dat de overheid snel en adequaat zal anticiperen op virusdreiging en geen zwaardere maatregelen zal inzetten dan nodig is. Vertrouwen in elkaar, goede communicatie en allemaal doordrongen zijn van de ernst van de zaak.Niemand veiligAan introductie van het virus vanuit de natuur werd in 2014 nog getwijfeld. In Azië besmette vogelsoorten vlogen toch immers niet van oost naar west? Later werd door deskundigen vastgesteld dat deze vogels van zuid naar noord vliegen, waar ze vogelsoorten besmetten die wel naar onze regio trekken. Hoe ze ondanks de HPAI-besmetting toch hier arriveren, is nog een vraagstuk, maar de besmettingen zijn een feit. In november 2016 wordt Europa geconfronteerd met een enorme HPAI-virusdruk; wilde watervogels worden massaal dood aangetroffen. Deze keer in Nederland geen discussie over de bron van besmettingen en een preventief ophokgebod. Met strikte naleving van hygiëne-protocollen hopen we het virus buiten stallen te houden. Het heeft helaas niet zo mogen zijn. Niemand in de sector waant zich meer veilig, nu zelfs is gebleken dat het virus in stallen van vermeerderaars kan binnendringen. De angst is alom aanwezig. Bestrijding van het H5N8-virus eind 2016 kenmerkt zich door proactief en lokaal handelen. Haalbare oplossingsrichtingen voor individuele en meer structurele knelpunten zijn de basis voor nieuwe zienswijzen. En dat is nodig, want we zullen moeten leren leven met vogelgriep. Signalen uit de natuur zijn waarschuwingen voor sector en overheid om verstandig op te anticiperen. Tijd om opvattingen over en effecten van natuurbeheer in Nederland eens ter discussie te stellen. Want hoe moeten we omgaan met de toenemende vraag naar vrije uitloopeieren, terwijl de geldende EU-verordening slechts beperkte ophokmogelijkheden biedt om hennen te beschermen tegen zeer besmettelijke en dodelijke virussen vanuit de natuur? Niemand in de pluimveesector waant zich meer veilig van vogelgriep. benadrukt NVP-voorzitter Hennie de Haan. Foto: Ruud PloegVragen en risico'sNu gebleken is dat wilde watervogels een groot risico vormen, moeten we dan nog wel vrije uitloop en biologisch gehouden legpluimveebedrijven situeren in waterrijke gebieden? Over een periode van tien jaar is vastgesteld dat buiten gehouden pluimvee een 7,7 keer grotere kans heeft op besmetting met AI, dan binnen gehouden dieren. Hoe hoog mag die factor worden voordat we dat in Nederland onaanvaardbaar achten? Tegen welke prijs willen we in Nederland wilde vogels aantrekken? Het Faunafonds keerde in 2012 €9,2 miljoen uit voor schade door ganzen. In de eerste helft van 2016 was dat al €16,3 miljoen. Kan de pluimveesector ook een claim indienen, of gaan natuurbeschermingsorganisaties structureel meebetalen aan het DGF? Er worden premies betaald aan boeren om ’s winters weilanden onder water te zetten, ook in de buurt van pluimveestallen. Met de kennis van nu is dat vragen om grote moeilijkheden, waar de sector de prijs voor betaalt. Dat kan niet de bedoeling zijn.De pluimveesector wil niet ter discussie staan als producent van eerlijk voedsel van eigen bodem. Mensen en dieren (zowel in het wild als commercieel gehouden dieren) moeten op een goede en verantwoorde wijze naast elkaar kunnen leven. Ontwikkeling van vaccins en toedieningstechnieken, alsmede wereldwijde acceptatie voor pluimveevlees- en ei(producten) van gevaccineerde dieren, vergen nog veel tijd en geld. Op korte termijn zullen verantwoord natuurbeheer en heroverwegingen over waar, wanneer en onder welke omstandigheden pluimvee veilig buiten kan zijn, de sector sneller en beter helpen om vogelgriep het hoofd te bieden.