Ledlicht opzij maakt trekkerbumper nog veiliger

Op een donkere plattelandsweg met een grote trekker rechtsaf slaan: het is donders goed opletten, want plotsklaps kan een (brom)fietser uit de nacht opduiken. Als afstudeeropdracht bedachten én bouwden vier studenten landbouwmechanisatie lampen in een trekkerbumper die bij afslaan náást de trekker schijnen. De chauffeur ziet beter, en passanten zien hém beter!Het gelegenheidsteam van vier leerling-monteurs staat op het punt de mbo-opleiding Deutz-Fahr Diagnosetechnicus bij Aeres Tech (voorheen PTC+) af te ronden. Het viertal heeft er dan een deeltijdopleiding tot Deutz-Fahr-specialist opzitten: acht weken verdeeld over een jaar in de boeken en praktijkles (komt overeen met 1 dag per week), de rest leren in de praktijk op een landbouwmechanisatiebedrijf. En dat twee jaar achter elkaar.De door Agribumper gesponsorde bumper kreeg onder het bestaande contourlicht drie extra led-lampen die 'om de bocht' schijnen. - Foto's: Eric WientjesAfstudeerprojectAls een van de laatste klussen moest het viertal zelfstandig een project verzinnen én uitvoeren dat aantoont dat ze prima vaklui zijn geworden. Dat betekende elk twee ideeën inleveren en dan van acht naar één afstrepen. Criteria: het moest met Deutz-Fahr van doen hebben en echt iets nieuws zijn. Het kwartet zocht aansluiting bij de veiligheidsdiscussies rond landbouwverkeer waar de laatste jaren steeds meer aandacht voor bestaat. Het idee: het concept van de trekkerbumper uitbreiden met een extra veiligheidsdimensie.De drie extra lampen zijn onder een steeds scherpere hoek gemonteerd, de buitenste schijnt het meest de berm in.Als ervaren trekkerchauffeurs weten de jonge twintigers dat het in donkere dagen best onoverzichtelijk kan zijn. Welke mede-weggebruikers zitten er in je buurt? Als je af moet slaan, zie je pas als de neus een eind door de bocht is of er iets in de koplampen opduikt. Uit de autowereld zijn er voorbeelden van auto’s die de koplamp-units anticiperend naar links of rechts zwenken bij een gemeten stuuruitslag. Je ziet dan eerder wat er in de bocht schuil gaat (of niet). Zoiets moet ook op een trekker te bouwen zijn, besloten de sleutelaars.Zelf regelenNa goedkeuring van het idee door de docent, kwam het aan op het organisatorische talent. In- of aanbouwen van extra lampen op een trekkerbumper leek – gezien de kosten en het beperkte aantal beschikbare project-uren – praktischer dan de vaste lampunits van een Deutz om te bouwen tot verstelbare. De vier benaderden diverse leveranciers, en vonden Agribumper in Rijssen bereid om een van hun prototypes beschikbaar te stellen. En onderdelenhandel Kramp in Varsseveld kon zes lampen en de aansturende PLC (programmable logic controller, soort minicomputertje) missen. Als laatste was een trekker nodig. Het team moest om het stuursignaal van de vooras-sper van de Deutz-Fahr af te tappen wat knutselen en in de bedrading knippen. Niet veel eigenaren zien dat zitten met hun dure materieel. Gelukkig kon een van de studenten, Kees Nijburg, zijn vader die in Lunteren een loonbedrijf in gewasbescherming heeft, overhalen om een van zijn trekkers in de waagschaal te stellen.Reagerend op de stuuruitslag, schijnt de extra verlichting alvast 'om het hoekje', zoals je bij auto's al wel vaker ziet. - Foto: Arjan HovenDe techniekOnder de vaste lampen van de bumper (zeg maar contourverlichting) zitten nu links én rechts drie extra led-lampen. Per drietal is elke unit anders gericht. De buitenste kijkt het meest schuin naar de zijkant, de berm in; de middelste iets minder, en de binnenste maakt de kleinste hoek ten opzichte van rechtuit. De PLC zit in de zekeringkast in de cabine ingebouwd en is zo geprogrammeerd dat hij bij het bedienen van de richtingaanwijzer of bij een draai aan het stuur de lampen ontsteekt. Bij de richtingaanwijzer gaat de ‘minst schuine’ lamp na 4 seconden aan, de middelste na 5 en de laatste na 6 seconden. Dit geeft extra licht naar de zijkant en wijst de tegemoet- of achteropkomende verkeersdeelnemer er vast op dat er wat te gebeuren staat. Bij draaien aan het stuur gaan meer lampen aan naarmate de stuurhoek toeneemt. Zo is er veel extra licht naast de trekker om het zicht voor de chauffeur te verbeteren.Je kunt de lampen uiteraard ook gewoon aanzetten (groot licht aan) om een zee van nuttig licht voor de trekker te creëren voor goed zicht op het werk. De connecties voor stuursignalen en elektriciteit zijn snel aan of af te koppelen via een zevenpolige stekker. Makkelijk als je de trekker een tijdje nodig hebt zonder bumper.Een 7-polige stekker verbindt de verlichting met de trekker. Zo is de bumper indien gewenst snel los te koppelen.Of de vinding ook echt in productie komt, is nog afwachten. Het zal ervan afhangen of Agribumper denkt dat klanten de meerprijs er voor over hebben.Het gelegenheidsteam van vier leerling-monteurs bestaat (vlnr) uit Niels van den Akker (werkzaam bij Peijenburg machines, Rosmalen), Willem de Bruijn (Mechanisatiebedrijf W.H. de Bruijn, Lexmond), Kees Nijburg (Van de Glind mechanisatie, Barneveld) en Arjan Hoven (Hoven landbouwmachines, Langelo).