‘Landbouwvisie: show, don’t tell’

Iedereen wil wel verduurzamen, maar vraagt zich af hoe?Er is al veel gezegd over de visie van minister Schouten. Een mooie gedachte, die kringlooplandbouw, dat was de meest gehoorde reactie. Maar er klonken ook negatievere tot zure reacties. De visie was niet concreet genoeg, miste instrumenten, die kringloop was eigenlijk ook maar blabla, de visie werd snel in de vergetelheid gewenst. Wat nu?Stimulans voor de boerWat ik erover weet, is dat Carola Schouten een stip op de horizon wilde zetten waarop beleidsmakers en boeren zich kunnen richten. Tot nu toe werd het beleid als zwalkend ervaren, neem de perikelen rond fosfaat. Zo’n stip op de horizon zou een geweldige stimulans voor de boeren kunnen zijn. Eindelijk kunnen ze een langetermijninvestering doen die niet halverwege moet worden afgebroken. Of andersom: eindelijk hoeven ze geen langetermijninvestering te doen en kunnen ze zich richten op het sluiten van de kringloop binnen het bestaande bedrijf, of met bedrijven in de buurt.Oplossing voor prijs duurzaam voedselHet grootste struikelblok op weg naar die circulaire toekomst is voor velen de prijs. De consument zegt wel te kiezen voor duurzaamheid maar wil er niet voor betalen. Zit je daar straks met je duurdere product dat door bijna niemand wordt gekocht. Dat vind ik inderdaad een punt. Zulke maatregelen krijg je er in een liberaal land maar moeilijk doorheenVeel mensen zijn nu al aangewezen op de voedselbank. Moeten ze voor het eten dat ze nog wel kunnen kopen ook nog meer gaan betalen? Ik zou zo graag daar een oplossing voor willen vinden. Bijvoorbeeld een basisinkomen, of verlaging van de btw op duurzaam geproduceerd voedsel. Maar zulke maatregelen krijg je er in een liberaal land maar moeilijk doorheen.Hoe moet je verduurzamen?Het andere struikelblok vormde de vraag: hoe moet je verduurzamen? Veel zelfbenoemde landbouwspecialisten misten concrete voorstellen. Nu hou ik het zelf graag simpel en doe gewoon alles bio, gebruik geen gangbare mest en wil niet dat er grondstoffen uit een voormalig regenwoud voor worden gebruikt. Het liefst zie ik het veevoer hier in de buurt verbouwd, of ik verbouw er een beetje aan mee. Makkelijk toch? Maar voor de meeste anderen ligt dat kennelijk niet zo simpel. Die weten niet hoe ze de kringloop nu rond kunnen krijgen. Ze vinden veevoer uit de buurt te duur in vergelijking met voer uit Zuid-Amerika. Anderen vinden zich al kringloop als ze varkensmest uit Brabant naar Groningen laten rijden. Dus waarom nog verder verduurzamen?Stip op de horizonGrote vraagtekens dus. Maar toch is het niet zo moeilijk. Minister Schouten zette een stip op de horizon, wetend dat, bij die stip aangekomen, de horizon ook mee is opgeschoven. Daarom had ze ook geen concrete maatregelen. Wel presenteerde ze haar visie bij een biologisch-dynamische veehouder. Soms heb je geen verdere uitleg nodig in een verhaal. Het was een mooi voorbeeld van ‘show, don’t tell’.