Landbouwbegroting? Los de stikstofimpasse op!

De landbouwbegroting 2020 is een bestendige voortzetting van de plannen die eerder zijn gepresenteerd. Vooral de stikstofimpasse baart politici en maatschappelijke organisaties zorg.Met de begroting voor 2020 is er nog geen uitweg uit de stikstofcrisis. In de landbouwbegroting noemt landbouwminister Carola Schouten de rechterlijke uitspraak waardoor de afgifte van Natuurbeschermingswetvergunningen lastig is geworden. Maar ze laat nog geen pad zien, op weg naar de uitkomst.Actie nodig op alle frontenVerschillende politieke partijen vinden dat een gemiste kans. SGP-landbouwwoordvoerder Roelof Bisschop was de eerste die daar na het verschijnen van de begroting op wees. Er is actie nodig, op alle fronten, vindt hij. Dat is, zegt Bisschop, een grote opgave voor komend jaar. “Er liggen innovatieve technieken klaar om de ammoniakemissie uit bestaande stallen te reduceren, zoals Aeromix, de koetoilet en de toepassing van zeoliet”, aldus Bisschop.Een overzicht van de plenaire zaal tijdens de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. - Foto: ANPOplossingsrichtingenHet Adviescollege Stikstofproblematiek onder aanvoering van Johan Remkes werkt nog volop aan oplossingsrichtingen, nota bene in opdracht van de Tweede Kamer. Toch vragen parlementariërs nu al om oplossingen. Frank Futselaar, landbouwwoordvoerder van de SP zegt dat de uitweg uit de stikstofcrisis niet in de landbouwbegroting is terug te vinden. Er zijn, zegt Futselaar, weliswaar gelden uitgetrokken voor de sanering van de varkenshouderij, maar er is nog geen goed plan om de omslag in de landbouw te realiseren. Daar ontbreekt het aan, vindt hij. Veel problemen haken in elkaar, meent Futselaar: de uitstoot van broeikasgassen, de emissie van stikstof, de verbetering van de waterkwaliteit en de geurhinder. Het ontbreekt aan een visie, zegt hij. Futselaar houdt een hartstochtelijk pleidooi voor de aanplant van bossen op landbouwgrond, ook om CO₂ vast te leggen. “Ik wil wel vijftien miljoen bomen planten. Ik denk dat we dan nog wel eens veel goedkoper uit kunnen zijn dan met andere klimaatmaatregelen.” Als dat plan wordt uitgevoerd, zo zei Futselaar eerder, is hij bereid om met een rode puntmuts en een witte baard als boskabouter de eerste boom te planten.LTO heeft zorg om toonLTONederland maakt zich zorgen over toon van het politieke en debat. Voorzitter Calon: “Boeren en tuinders werken elke dag, het hele jaar door, ongelofelijk hard om in Nederland en ver daarbuiten mensen van groene en gezonde producten te voorzien. De maatschappelijke waardering daarvoor is groot. Helaas blijkt dat niet per definitie uit het politieke debat. Dat kan tot teleurstelling en boosheid leiden. Ik roep de politiek dan ook op om trots te zijn op de Nederlandse agrarische sector.”

De land- en tuinbouworganisatie roept het kabinet op om achter de land- en tuinbouw te gaan staan en goede oplossingen te bieden rond de vastzittende dossiers. Daar hoort een slimme oplossing voor de stikstofimpasse bij: minder emissie uit alle sectoren, maatwerk rond natuurgebieden en een reële regeling voor verwaarloosbare stikstofuitstoot. Voorzitter Calon: “De economie staat er goed voor, maar de onrust onder boeren en tuinders neemt toe. Investeringen in duurzaamheid liggen stil door de stikstofimpasse. Duizenden boeren die te goeder trouw handelden, staan nu voor het blok.”Stikstof speelt marginale rolGroenLinks-woordvoerder Laura Bromet constateert ook dat stikstof een marginale rol speelt in de begroting, terwijl het een van de meest urgente zaken is. Bromet: “GroenLinks spreekt de toon van de begroting erg aan. Er gaat meer geld naar bossen en natuur. Dat is van belang voor zowel biodiversiteit als het tegen gaan van klimaatverandering.”CDA-woordvoerder Jaco Geurts legde in zijn eerste reactie op de landbouwbegroting andere accenten. Hij stelde verheugd vast dat de vrijstelling van assurantiebelasting voor de brede weerverzekering is geregeld. “Dat is een steuntje in de rug voor boeren en tuinders bij extreem weer”, zegt Geurts. Geurts’ partij stond samen met de SGP mede aan de basis aan de afschaffing van de assurantiebelasting. Geurts noemt ook het fonds voor jonge boeren als een belangrijk onderdeel van de begroting.William Moorlag (PvdA) vindt het jammer dat het landbouwbeleid van incident naar incident blijft springen. Hij zou liever werken aan een plan, zoals het klimaatakkoord, waarbij polderend wordt gewerkt aan een langjarig voedselbeleid. “We moeten ervoor zorgen dat belangenorganisaties voor natuur en milieu en boeren uit hun schuttersputjes komen en aan dezelfde kant van het touw gaan trekken, zodat ze gezamenlijk dezelfde kant op willen: naar een verbetering van de voedselproductie en een verbetering van de natuur.”Reacties maatschappelijke organisatiesDe FederatieParticulierGrondbezit (FPG) onderschrijft de zinsnede in de Troonrede: “Behoud en versterking van alles wat is bereikt, als onze verplichting aan de generaties na ons”. De grondbezitters bepleiten aanpassing van de vermogensrendementsheffing. Verpachters ondervinden van die heffing zeer ongunstige effecten. Verpachters en landgoedeigenaren met opstallen krijgen te maken met hogere belastingen, aldus FPG. “Het fiscale beleid staat haaks op het beleid van de ministeries van OCW en LNV.” Volgens FPG zijn moet het pachtbeleid worden aangepast om de omslag naar kringlooplandbouw te kunnen maken.

Ondernemersorganisatie VNO-NCW wijst ook op de risico’s van een no-deal brexit, evenals een verdere escalatie van het Amerikaans-Chinese handelsconflict en de vertraging in de Duitse economie. “De stikstof-impasse en enkele klimaatmaatregelen kunnen serieuze gevolgen hebben in belangrijke economische sectoren.”

Milieuorganisaties MilieudefensieenGreenpeace richten hun pijlen via de miljoenennota mede op de veehouderij. De veestapel moet kleiner en de maximumsnelheid moet omlaag, zei directeur Donald Pols van Milieudefensie in een reactie op de Miljoenennota. Hij meent dat daar de sleutel ligt in de stikstofimpasse. Pols bepleit een regeling om veehouders uit te kopen ‘voor een eerlijke prijs’.