‘Landbouw uitgegroeid’

Groei, intensivering, schaalvergroting, mechanisering, exportrecords, kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen hebben ook een keerzijde. Die keerzijde is onlangs nadrukkelijk voor het voetlicht gebracht in het rapport ‘Kiezen moet, niet alles kan’ van de Adviescommissie Stikstofproblematiek onder leiding van Johan Remkes.Er is een nieuw tijdperk aangebroken waar het niet alleen draait om verduurzaming, maar ook om sluitende kringlopen. Dit betekent dat er nieuwe doelen en verdienmodellen moeten komen, anders gaan natuur, landbouw en economie keiharde klappen krijgen. Gelukkig wordt hier al over nagedacht, al weten velen vooral hoe het niet moet. Kennelijk is het benoemen van de problemen eenvoudiger dan het bedenken van oplossingen.Dit betekent wat mij betreft dat ook consumenten andere keuzes moeten makenDuurzame landbouwIk las vorige week nog eens het Nationaal Milieubeleidsplan 4 uit 2001. In het rapport wordt op meer dan vijftig plaatsen gesproken over duurzame landbouw. Volgens dit rapport gedefinieerd als ‘Landbouw die schoon produceert, bijdraagt aan de mondiale voedselvoorziening, veilig voedsel produceert, zorgt voor verbetering van het dierenwelzijn en bovendien landbouw die het behoud van karakteristieke landschappen en een vitaal platteland bevordert. Een duurzame landbouw draagt ook bij aan het in stand houden van de natuur en de biodiversiteit in Nederland door een beperking van emissies die leiden tot verzuring en vermesting, door een beperking van het gebruik van bestrijdingsmiddelen, door een vermindering van de emissies van zware metalen en door een beperking van verdroging’.Geen structurele oplossingDe verduurzaming in de landbouw heeft een ieder geval geen structurele oplossing opgeleverd als het gaat om het verrijken van de biodiversiteit in de natuurgebieden. Daarom is het cruciaal om in een nieuw tijdperk in de landbouw realistische doelen te formuleren en vooral ook duidelijk te maken wie er moeten kiezen, omdat niet alles kan. Dit betekent wat mij betreft dat ook consumenten andere keuzes moeten maken. Zo ziet Nederland er heel anders uit als consumenten in plaats van een jaarlijkse vliegvakantie, dit geld besteden aan lokaal geproduceerde voedingsmiddelen. Wat je kiest, het doet ertoe. Dit geldt voor (boeren)bedrijven, overheden en ook consumenten.