‘Krimp van veestapels dichterbij dan menigeen denkt’

De verkiezingen zijn achter de rug. Een van de belangrijkste onderwerpen die het debat beheerste vormde het klimaatakkoord.We kunnen er ook niet meer omheen. Zelfs klimaatontkenner Trump heeft ingezien dat het een reëel en urgent probleem is en niet, zoals hij aanvankelijk verkondigde, een door China verspreide hype om Amerika op economisch gebied op slinkse wijze te passeren.KlimaatplannenKortom, er moet iets gebeuren. En daar is de veehouderij ook volop mee bezig, zo blijkt onder meer uit het document Vitalisering varkenshouderij en het klimaatakkoord. De sector heeft daarmee vergaande inspanningen en maatregelen van technische aard voorgesteld om aan de reductiedoelstellingen te voldoen. Dit plan en het plan voor de melkveehouderij Klimaatverantwoorde zuivelsector in Nederland, maken ook integraal deel uit van het klimaatakkoord en zouden ook in het eerste kwartaal van 2019 in een Uitvoeringsagenda uitgewerkt moeten worden. Desondanks stelde de PvdA op 28 maart een motie voor, inhoudende dat ’vroegtijdig scenario’s voor reductie van de veestapel moeten worden ontwikkeld’. Uiteindelijk is de motie verworpen, maar het is het een teken aan de wand dat zij überhaupt is voorgesteld.Rol van landbouwDe vraag dringt zich op hoe het de veehouderij zal vergaan in het licht van de klimaatdiscussie. Eerlijk gezegd houd ik mijn hart vast. Er ligt een goed plan en de sector is gecommitteerd. Maar ik vrees dat het niet zal volstaan. Het is in het verleden maar te vaak gebleken dat de landbouw als het erop aan komt, het eerst moet inleverenHet is maar zeer de vraag of de op grond van het Verdrag van Parijs geldende nationale CO₂-reductie wordt behaald, terwijl er bovendien sectoren zijn die forse ruimte krijgen om te groeien. Het is in het verleden maar te vaak gebleken dat de landbouw als het erop aan komt, het eerst moet inleveren. Het ‘beste’ voorbeeld biedt wellicht nog het Programma Aanpak Stikstof (PAS), waar de landbouw de grootste stikstofreductie moest behalen ten faveure van verkeer en industrie.Inkrimping van de veestapelIk vrees dat Den Haag er uiteindelijk niet om zal malen om in te grijpen bij de landbouw om andere sectoren te ontzien. Inkrimping van de veestapel is in het licht van de CO₂-discussie naar mijn idee dichter bij dan we denken. De vraag is misschien niet zozeer of er ingegrepen wordt, maar hoeDe politiek kiest als het erop aan komt toch voor de meeste stemmen, en die komen van de burgerij, niet van de landbouw. De vraag is misschien niet zozeer of er ingegrepen wordt, maar hoe. Ingrepen in de productierechten zijn in het verleden altijd plotseling geweest, met vergaande gevolgen. De kortingen van de Wet herstructurering varkenshouderij zag niemand aankomen. Waar de knelgevallenvoorzieningen de pijn in 1998 nog goeddeels wegnamen, kan dat met de fosfaatrechten in 2018 niet meer gezegd worden. Als er over 5 of 10 jaar vanwege CO₂ of methaangas hard ingegrepen wordt in de veestapel, denken we misschien nog met weemoed terug aan een andere passage in de motie: “Overwegende dat het gewenst is de agrarische sector te behoeden voor abrupte ingrepen en nadelige sociale gevolgen.”