Koelen en verwarmen met Eco Units

Arnaud en Renate Verbeek in Lunteren bouwden samen met hun ouders in 2018 een bijzondere leghennenstal. Naast de nieuwe stal staan drie Eco Units, die werken in combinatie met het Eco-zero gelijkdruksysteem. De Veluwse pluimveehouders waren de eerste in Nederland met dit systeem.Twee jonge pluimveehouders timmeren aan de weg in het Gelderse Lunteren. Arnaud (24) en Renate (23) Verbeek namen in 2017 de boerderij over van Arnauds opa en oma in Lunteren. De oude varkensstallen op het bedrijf werden gesloopt en in 2017 werd een vergunning aangevraagd voor een splinternieuwe pluimveestal voor 24.000 Freiland-hennen. Deze kon het jonge stel financieren doordat Arnaud in maatschap ging met zijn ouders. In oktober 2018 was de nieuwe stal klaar. Arnaud: “Bijzonder aan onze stal is dat de vergunning onder meer op basis is van een proefstalstatus wat betreft de drie Eco Units. Eco Units zijn de nieuwe warmtewisselaars van Vencomatic.”Arnaud en Renate Verbeek. - Foto's: Dick van DoornEco Units werken goedOmdat de familie met de Eco Units werkt als warmtewisselaar en volledig ventilatiesysteem en alle lucht door de units terug moet in verband met de proefstalstatus, konden ze niet het gangbare gelijkdruksysteem installeren met kleppen (systeem met kleppen op de verticale ventilatiekokers). Arnaud: “Vandaar dat wij nu met het Eco-zero gelijkdruksysteem werken. Hierbij wordt de lucht door een flexibele slang met gaten die over de volle lengte van de stal loopt, in de stal geblazen.” Zelfs deze zomer met die extreme hitte kon het eigenlijke systeem de warmte goed aanDe Veluwse pluimveehouders waren de eerste in Nederland die dit systeem hadden. Ondanks dit systeem had familie Verbeek toch bepaalde noodvoorzieningen paraat, maar die waren niet nodig. Arnaud: “Die noodvoorzieningen hadden wij voor de zekerheid. Wij waren bang dat het op kritieke warme zomerdagen toch te warm in de stal zou worden en dat we toch nog aanvullend zouden moeten ventileren. Maar nee, zelfs deze zomer met die extreme hitte kon het eigenlijke systeem de warmte goed aan. Als het buiten 40 graden was, dan was de uitgaande stallucht maximaal zo’n 28 à 29 graden.”Omdat alle lucht door de units terug moet in verband met de proefstalstatus, werkt de familie met het ECO-zero gelijkdruksysteem. Zowel koelen als verwarmenVoordeel van de Eco Units is volgens Arnaud ook dat ze zowel kunnen koelen als verwarmen. Pas vanaf 0 graden moet hij gaan bijstoken. Ander voordeel van de Eco Units is dat ze bij Verbeek meer dan 80% fijnstofreductie geven, vertelt hij. Het reductiepercentage is nog niet officieel: de Eco Unit staat nog niet op de RAV-lijst. Hoeveel ammoniak het systeem precies reduceert wordt in de loop van dit jaar door Wageningen UR gemeten.De drie ECO Units fungeren zowel als warmtewisselaar en volledig ventilatiesysteem en bevallen prima.Gaatjes systeem dichtmakenDe nieuwe stal is verder uitgerust met het Bolegg Terrace-volièresysteem. Dat bevalt goed. De nieuwe Freiland-stal heeft geen voorruimte in de stal zelf. Je stapt dus vanuit het eierlokaal direct in de stal. De eierband zit dus ook in het eierlokaal. Arnaud: “Voordeel is dat je iets meer hennen kunt houden en dat de kippen de voorruimte zelf schoonhouden, omdat ze er ook leven. Daardoor blijft daar geen stof liggen en blijven de eieren gemiddeld schoner.” De Veluwse pluimveehouder gaat nog wel zelf alle gaatjes in het volièresysteem dichtmaken. Belangrijkste reden om dit te doen, is om te voorkomen dat nogal schrikachtige hennen met hun nagels in de gaatjes blijven hangen.Tevreden met DekalbsDe resultaten van de eerste 24.000 Freiland-hennen zijn prima. Momenteel zit de eerste ronde Dekalb White-hennen 78 weken. Ze hebben een legpercentage van nog steeds ruim 91%. Dat is dus iets boven de norm van de legkalender. Arnaud: “De uitval is slechts 3,3% op 78 weken. We hebben hier gelukkig niet heel veel last van roofvogels, waardoor de uitval laag blijft.” Omdat de Dekalbs bevallen, wordt deze hen ook de volgende ronde opgezet. De huidige ronde hennen blijven zitten tot 88 weken.Momenteel zit de eerste ronde Dekalb White-hennen 78 weken in de nieuwe stal. Ze hebben een legpercentage van nog steeds ruim 91%. Toepassen van splitfeedingDe Veluwse leghennenhouder denkt na over het toepassen van splitfeeding. Alleen past deze methode nu nog niet in zijn bedrijfsvoering, omdat hij nog veel buiten de deur werkt. Op termijn moet dit veranderen en gaat hij meer op het eigen bedrijf werken. Momenteel krijgen de hennen gewoon standaard fase 1 voer. Arnaud: “Wel standaardvoer met een aantal extra’s als ze ouder worden en speciale ingrediënten voor de ondersteuning van de darmgezondheid en de schaalkwaliteit.”Al tweede stal gehuurdDe familie werkt met Multicolour-verlichting van Veko Ventilatie dat zowel in het volièresysteem als in de hoofdverlichting zit. Arnaud: “We hebben met name voor dit type verlichting gekozen voor als de hennen elkaar mochten gaan pikken. Tot nog toe gelukkig maar één keer nodig gehad, maar toch handig dat ik het systeem in de stal heb.” Voor het reguleren van het klimaat telt de nieuwe stal naast de Eco Unit nog een ander systeem: een overdrukbuis van Veko Ventilatie. Deze buis zuigt aan de achterzijde van de stal frisse lucht naar binnen. Deze lucht wordt door de stallucht automatisch opgewarmd, ook omdat de buis tegen het plafond aan hangt waar het natuurlijk het meest warm is in de stal. Arnaud: “Daarna komt deze lucht in het eierlokaal c.q. de inpakruimte. Het systeem heeft twee belangrijke voordelen: de inpakruimte wordt energieneutraal verwarmd en je hebt een schone inpakruimte door de overdruk die dit systeem creëert.”Stal bijgehuurdSinds januari huurt familie Verbeek er een stal bij met 27.000 Freiland- en scharrelhennen. Renate: “We hebben zo’n plezier met kippen dat we er een stal bijgehuurd hebben. Een voordeel daarvan is dat Arnaud daardoor minder buiten de deur hoeft te werken en dus ook meer thuis is.”