Koe en consument

De opvatting dat de koe in de wei hoort, leeft vrij breed, zowel binnen de veehouderij als daarbuiten. Die situatie moeten we koesteren, want het gebeurt niet zo vaak dat sector en samenleving op een lijn zitten.Belangrijke argumenten voor weidegang van melkkoeien zijn dat het goed is voor het imago van de sector en dat weidende koeien horen bij het Hollandse cultuurlandschap. Bij dat laatste heb ik altijd een wat ongemakkelijk gevoel. Niet omdat ik koeien in het landschap niet mooi vindt – paarden trouwens ook – maar omdat een koe niet mag worden gedegradeerd tot garnering van het landschap. Aan de andere kant mag ze evenmin worden gereduceerd tot een wandelende melkfabriek waar je tegen zo laag mogelijke kosten zoveel mogelijk melk uit moet zien te krijgen. De koe moet koe blijven.

Hier ligt voor mij het belangrijkste argument voor weidegang: het hoort bij de aard van de koe. Zoals een veehouder ooit zei: "een koe heeft vier harde poten, een brede bek en een lange tong en is dus gemaakt om te grazen." In de wei is de koe in haar element, zogezegd.

Gelet op de tendens naar verdere schaalvergroting – die versterkt wordt door het afschaffen van de melkquotering – bestaat het risico dat in de toekomst steeds minder koeien in hun element zullen zijn. Hoe kun je die tendens ombuigen? In dat verband wordt vaak naar de consument gekeken, die extra zou moeten betalen voor 'weidezuivel'.

Het is de vraag of je daarmee veel bereikt, al was het maar omdat ongeveer 60 procent van de Nederlandse zuivelproducten in de magen van buitenlandse consumenten terecht komt. En je kunt van een Moskoviet niet verwachten dat hij extra voor zijn kaas gaat betalen om in Nederland de koe in de wei te houden.

Het lijkt mij effectiever om aan (een deel van) de bedrijfstoeslagen die de melkveehouders ontvangen, de voorwaarde te verbinden dat de koeien regelmatig in de wei lopen. Dan moeten die toeslagen natuurlijk wel een behoorlijke omvang houden. Als de samenleving de koe in de wei wil houden, moet ze daarvoor willen betalen.