Knorrende trekkers

Bij boerennatuurbeheer is veel te weinig aandacht voor het landschappelijk belang.Al jaren controleren mijn vrouw en ik wandelroutes van natuurbeschermingsorganisatie Het Drentse Landschap. We doen het met groot plezier, want het is aangenaam en nuttig tegelijk. Vorige week controleerden we een 18 kilometer lange route in het gebied van de Drentsche Aa. Kijken of de beschrijving nog klopt (of ‘linksaf bij bosrand’ moet worden vervangen door ‘linksaf bij gekapte bosrand’), of paden niet overwoekerd zijn, dat soort zaken. Het Drentsche Aa-gebied is ooit uitgeroepen tot vijfsterrenlandschap, en daar is niets te weinig mee gezegd. Grote delen van het gebied zijn in handen van Natuurmonumenten en andere professionele clubs. Het is een gebied vol singels, hooilandjes, beekjes en essen. Van oudsher landbouwgrond. De hooilanden zijn niet meer in gebruik, daarvoor is de opbrengst te laag en het werk te zwaar.
Ik kom veel in het gebied, niet alleen ’s winters. Je kunt er uitstekend fietsen en wandelen – op gecontroleerde routes dus. Toch ontbreekt er iets. Er is geen enkele activiteit, afgezien van wandelende en fietsende recreanten. Ik vraag me al langer af hoe je zo’n landschap weer levend zou kunnen maken. Vorige week viel het kwartje. Er werd door boeren namelijk volop gewerkt op de landerijen die aan het gebied grenzen. Op het akkerland werd gemest, geploegd en gezaaid, op de weilanden was men in de weer met eggen en rollen. Bedrijvigheid alom. Eigenlijk zijn het de landbouwgronden die het gebied levend houden.
Er is in het Drentsche Aa-gebied steeds druk om landbouwgrond om te zetten in natuur. En niet alleen daar: overal waar natuur is wordt aan de landbouwgrond geknabbeld. Met het oog op de ecologie zal daar vast wel wat voor te zeggen zijn, maar voor de recreatieve waarde van zo’n gebied is dat niet goed. Laat boeren er gewoon hun werk doen, dan gebeurt er tenminste nog wat.
Dat brengt me bij een tweede punt. Recent heeft een aantal natuurorganisaties gezegd meer grip op agrarisch natuurbeheer te willen hebben. De doelen moeten scherper en alleen kansrijke gebieden zouden benut moeten worden. Vanuit het oogpunt van biodiversiteit is dat niet zo raar, want boerennatuur draagt niet zoveel bij aan de bescherming van zeldzame soorten. In weidevogelbeheer zijn boeren beter dan natuurbeschermingsorganisaties, voor de rest houdt het niet over. Boerennatuur draagt echter wel erg bij aan een aantrekkelijk landschap, en juist daarin ligt wat mij betreft de meerwaarde. Het wordt tijd die kant van het agrarisch natuurbeheer beter te laten zien. De meeste fietsers en wandelaars hebben immers meer oog voor het landschap dan voor de natuur. En knorrende landbouwmachines maken het alleen maar mooier.