Klimaatpanel IPCC pleit voor duurzamer landgebruik

De klimaatorganisatie van de Verenigde Naties, IPCC, concludeert dat de landbouw wereldwijd duurzamer moet om in de toekomst iedereen te kunnen voeden, de klimaatverandering te stoppen en de biodiversiteit te beschermen.Dat blijkt uit het klimaatrapport ‘Climate Change and Land’, dat donderdag 8 augustus nader is toegelicht door het IPCC in een online persconferentie. De relatie tussen landgebruik en klimaat staan centraal in dit deelrapport.Klimaat en bodem beïnvloeden elkaarDe auteurs van het rapport waarschuwen voor grote gevolgen voor de landbouw en de wereldwijde voedselvoorziening door bijvoorbeeld toenemende verwoestijning. Klimaatverandering en onduurzaam landgebruik beïnvloeden elkaar en versterken elkaars effect. Landbouwgrond loopt risico op serieus opbrengstenverlies wanneer het uitgeput wordt, maar ook wanneer klimaateffecten, zoals hittegolven en droogtes, vaker voorkomen. Bijkomend effect zijn stijgende voedselprijzen. Uit cijfers van IPCC blijkt dat de afgelopen 60 jaar 40% meer grond verdroogd is.Volgens de onderzoekers hebben de groei van de wereldbevolking en veranderende consumptiepatronen geleid tot grootschalig gebruik van land en water. Volgens cijfers van IPCC wordt circa een derde van het beschikbare land en 70% van het zoete water gebruikt voor de industriële landbouw. Totaal zou circa 72% van het land intensief in gebruik zijn door de mens. Volgens IPCC-vicevoorzitter Valérie Masson-Delmotte is 25% van die grond al gedegradeerd.OplossingenNaast duurzamer bodemgebruik noemt IPCC een aantal andere oplossingen om het tij te keren. Zo moet het stoppen van ontbossing in tropisch gebied opwarming van de aarde en uitstoot van broeikasgassen tegengaan. Ontbossing en niet-duurzame landbouw leiden namelijk tot opwarming en meer uitstoot van broeikasgassen, volgens de onderzoekers.Daarnaast pleiten de onderzoekers voor een verandering in eetgewoonten. Mensen zouden meer plantaardig voedsel moeten eten en minder voedsel moeten verspillen. 25 tot 30% van de wereldwijde voedselvoorraad wordt volgens het onderzoek verspild. De onderzoekers pleiten overigens niet voor het stoppen met vlees eten. De Zuid-Koreaanse IPCC-voorzitter Hoesung Lee benadrukt echter dat geen enkele maatregel groot genoeg is om het gehele probleem aan te pakken: “Aanpassing in landgebruik is deel van de oplossing, maar landgebruik kan dit niet alleen oplossen.”BiobrandstoffenDe onderzoekers maken zich zorgen om de mogelijk sterk groeiende vraag naar biobrandstoffen. Hier zijn namelijk ook landbouwproducten voor nodig, en dat concurreert op zijn beurt met de wereldwijde voedselvoorziening. Wetenschappers vrezen voor extra ontbossing en habitatvernietiging.Het klimaatrapport van IPCC is gebaseerd op zo’n 7.000 klimaatstudies, dat door middel van ruim 28.000 commentaren van experts gecomplementeerd is. IPCC is in 1988 opgericht door de VN om alle beschikbare kennis over klimaatverandering in kaart te brengen.