‘Kies voor directe afzet’

Boeren vormen meestal de sluitpost in de voedselketen. In zijn boekje Boeren met Ontzag pleit landbouwingenieur Wim Schippers voor een radicale koerswijziging.Hightech dwingt tot schaalvergrotingDe druk op boeren en tuinders om te intensiveren, uit te breiden en te investeren in hightech is enorm. Milieuproblemen die hierdoor ontstaan, probeert de samenleving op te lossen met nog meer techniek en regels. Auteur Wim Schippers (59) ziet het allemaal om zich heen gebeuren. Inzet van hightech dwingt tot verdere schaalvergroting. Natuurlijk, er zijn, voor zolang het duurt, succesvolle ondernemers, maar veel meer boeren verliezen de strijd om het boerenbestaan. ‘Mijn boodschap aan boeren: wacht niet op Den Haag, Brussel of supers, maar neem zelf de regie in handen’‘Kies voor gerichte afzet’Boeren kunnen, als ze dat willen, een andere weg inslaan. “Boeren staan met hun rug naar de stad en met hun gezicht naar de wereldmarkt. Mede daardoor staat de continuïteit van veel bedrijven op het spel. Mijn boodschap aan boeren is: wacht niet op Den Haag en Brussel, niet op de supermarkten, maar neem zelf de regie in handen. Kies voor gerichte afzet en vraag een reële prijs voor je producten want je bent dat meer dan waard.”Wim Schippers: “De al maar voortgaande afvloeiing uit de landbouw moet iedereen zorgen baren.” Foto: Koos GroenewoldLandbouw raakt iedereenWim Schippers is auteur van het boekje Boeren met Ontzag. Abonnees van Boerderij hebben de uitgave vorig jaar bij het weekblad ontvangen. De uitgave vindt inmiddels ook zijn weg onder politici, bestuurders en burgers. “Iedereen heeft met landbouw te maken, want iedereen eet en draagt een eigen verantwoordelijkheid. De vraag is dan ook: op welke manier kan ik eraan bijdragen dat boeren weer binnen gezonde grenzen kunnen werken, op een manier die vol te houden is?”Schaalvergroting is niet de wegSchippers is landbouwkundig ingenieur, werkte lange tijd op het snijvlak van landbouw en biodiversiteit en koos er vervolgens voor om met andere familieleden het bedrijf van zijn schoonouders in Rhoon (vlak onder Rotterdam) over te nemen en te ontwikkelen tot een gemengd bedrijf met directe afzet. “Wat ik beweer, is geen theorie. Persoonlijke ervaringen overtuigen mij ervan dat er daadwerkelijk alternatieven zijn. Schaalvergroting is niet de weg om boer te blijven. Juist niet.”Zorgzaam boerenBoeren met Ontzag is een drieluik dat niet alleen duidelijk maakt waar we als samenleving met landbouw uit de bocht zijn gevlogen en welke grenzen daarbij zijn overschreden, maar het biedt ook een perspectief. Het begrip zorgzaam boeren komt steeds terug. “Biodiversiteit, zowel in als boven de grond, is cruciaal voor een blijvende landbouw en een gezonde samenleving. Daarom moeten we voorzichtig, met ontzag, omgaan met onze grond. Voeden van het bodemleven is de basis, in combinatie met het zoveel mogelijk sluiten van kringlopen. Op een gemengd bedrijf lukt dat het beste. Dat kun je alleen doen, maar ook in samenwerking met collega’s in de buurt. In coöperatief verband is dat vaak beter te organiseren. Dat geldt ook voor de afzet.”‘We moeten voorzichtig, met ontzag, omgaan met onze grond’Schippers ziet positieve ontwikkelingen. Een groeiend aantal burgers kiest voor voedsel uit de eigen regio. Sommigen investeren al in boerderijen en tuinderijen. Ook onder boeren signaleert hij voorlopers die direct contact zoeken met afnemers. Inmiddels is hij betrokken bij een project dat als eerste stap honderd boeren gaat koppelen aan tienduizend burgers.Schaalvergroting is volgens Wim Schippers juist niet de weg om te blijven boeren. Foto: Hans PrinsenGemeente aan zetOok al richt de auteur zich niet primair op politici, hij merkt uit de reacties dat het boekje bij hen een snaar raakt. “De afvloeiing uit de landbouw begint mensen zorgen te baren. Gemeenteraadsleden zien dat er steeds meer boerderijen leeg komen te staan. Ik hoop dat mijn pleidooi voor directe afzet ook hen tot actie aanzet. Regels in bestemmingsplannen vormen vaak een drempel om voedsel te verkopen. Of dat nu op het eigen erf of in de stad gebeurt. Het is echter aan ondernemers om initiatieven te nemen. De gemeente is vervolgens aan zet om de plannenmakers te faciliteren.”In het boek staan interessante cijfers en figuren. Bijvoorbeeld over de vrije val van het aantal boeren en de achteruitgang van de biodiversiteit. “Die dalende lijnen lopen precies parallel. Anders dan bij figuren met ooievaars en baby’s hebben intensivering van de landbouw en het verdwijnen van soorten en boeren alles met elkaar te maken.”Boeren met Ontzag is verkrijgbaar via www.boerenmetontzag.nl