‘Ketenregisseur nodig tegen PRRS’

“Nederland PRRS-vrij is nog een stap te ver”, schat Nico Wertenbroek in. “Begin op het eigen bedrijf, dan de regio en dan pas nationale aanpak.”PRRS is een van de grootste schadeposten op het varkensbedrijf. Ongeveer 90% van de Nederlandse varkensbedrijven is geïnfecteerd, vertelt Nico Wertenbroek, varkensdierenarts bij Boehringer Ingelheim en betrokken bij meerdere regionale initiatieven om PRRS onder controle te krijgen. “Bestrijding vanuit de regio is goed voor de stimulans van de deelnemers, maar het moet gebeuren op de individuele bedrijven. Daar is nog veel gezondheidswinst te behalen”, stelt Wertenbroek.Nico Wertenbroek (44), Alkmaar, is varkensdierenarts, sinds 12 jaar bij Boehringer Ingelheim.Zijn varkenshouders zich voldoende bewust van de impact van PRRS?“Het is een ziekte waarmee veel varkenshouders en dierenartsen bezig zijn. Steeds meer bedrijven zijn zich hiervan bewust, er is dus nog veel winst te behalen; voor een gemiddeld Nederlands vleesvarken zo tussen de € 4 en € 10 . Aan de kennis van PRRS-aanpak zal het niet liggen, die is steeds meer voorhanden. Zowel voor varkenshouders als voor dierenartsen. We hebben na 20 jaar onderzoek veel ervaring opgedaan in de bestrijding van PRRS, maar toch we weten nog lang niet alles. Er zijn echter wel genoeg programma’s om aan mee te doen om het aan te pakken.”‘Veel bedrijven zijn bedrijfsblind geworden voor de impact van PRRS’Waarom doen nog niet alle bedrijven mee aan een programma?“Varkenshouders zijn hardwerkende ondernemers en zijn heel druk met de dagelijkse gang van zaken en het rondzetten hiervan. Ook zijn veel bedrijven bedrijfsblind geworden voor de impact van PRRS; pas als je het onder controle hebt of kwijt bent, zie je wat het al die tijd heeft gedaan. Ondanks dat aanpak van PRRS veel voordelen kan opleveren, ook in financiële zin, is het veranderen van het management vaak een moeilijke stap. Om echt effect te krijgen moet vaak het bedrijf anders ingericht worden en dat is niet in alle gevallen eenvoudig.”Zijn de kosten ook een drempel om aan een programma mee te doen?“Dat is eigenlijk een rekensom, als je weet hoe groot de schade is, dan weet je ook wat je kunt doen om het aan te pakken. In Nederland is ongeveer 90% van de varkensbedrijven geïnfecteerd. Niet alle bedrijven hebben evenveel schade, maar de impact is wel groot. Bij zeugenbedrijven is de schade meer zichtbaar in beeld, maar de schade op vleesvarkensbedrijven ligt tussen de € 4 en € 10 per vleesvarken.” Wie moet de handschoen oppakken om PRRS-vrij te worden?“Hiervoor hebben we een ketenregisseur nodig. Voor het varkensbedrijf is dat de varkenshouder, die is regisseur op het eigen bedrijf. Elke varkenshouder is verantwoordelijk voor zijn eigen bedrijf en het loont zich om naar de eigen status en de mogelijkheden op het bedrijf te kijken.”‘Eerst moet zich in de buurt een drama voltrekken’Zijn de regionale initiatieven dan wel nodig?“Een beetje druk vanuit de regio kan helpen, maar dan moeten er wel een of meerdere varkenshouders als drijvende kracht zijn, die een dergelijk project aanjaagt en blijft ondersteunen met hulp van dierenartsen en specialisten. Een regionale aanpak (ARC) werkt alleen als het van onderuit, dus vanuit de varkenshouders wordt gedragen. Een ARC werkt het beste als er eerst een drama is voltrokken op een van de bedrijven in de buurt. Vooral als de impact groot is geweest, motiveert dat in de aanpak van PRRS. Een ARC werkt zeker om terugval te voorkomen door de groepsdruk die meespeelt.”Is het haalbaar om heel Nederland PRRS-vrij te krijgen?“Om heel Nederland vrij te krijgen zal moeilijk worden, dat is nu nog een stap te ver. Als individuele varkenshouder zou ik daar niet op gaan wachten. Op het eigen bedrijf is er nog veel winst te behalen met maatregelen die op korte termijn winst op leveren. Zoals managementmaatregelen en biosecurity, kleine veranderingen kunnen soms al van grote invloed zijn. Recent hebben we een zeugenbedrijf met 3.000 zeugen vrij van PRRS gekregen, het kan dus wel, het is dan zaak om vrij te blijven. Maar het kan: dit bedrijf is al bijna 1 jaar PRRS-vrij.”Is de sector met de huidige aanpak van PRRS op de juiste weg?“We zijn op de goede weg, maar virussen veranderen continu. Er zijn verschillende manieren van aanpak. Maar als je denkt dat je met alleen een vaccin de ziekte buiten de deur houdt, kom je bedrogen uit. De gevoerde management- en biosecurity maatregelen zijn en blijven heel belangrijk. Elk bedrijf zou bewust de risico’s in beeld moeten brengen en samen met de dierenarts een plan van aanpak maken. Boehringer Ingelheim kan hierbij varkenshouders en dierenartsen ondersteunen met expertise van onze mensen. Ook hebben we tools ontwikkeld zoals de Combat app, waarmee risicofactoren van PRRS voor zijn bedrijf in kaart worden gebracht en verbeterpunten inzichtelijk worden gemaak. Dit geeft praktische handvatten voor een gedegen aanpak.” Lees ook: 'Nederland kan PRRS-vrij worden'