‘Keerzijde aan supermarktakkoorden’

Supermarktketens Jumbo en Albert Heijn willen middelengebruik in teelten terugdringen.Jumbo verkoopt vanaf 2019 alleen nog maar Milieukeur-waardige producten. Albert Heijn schrapt 28 bestrijdingsmiddelen. Beide supermarkten gaan ook het aanbod biologische producten in de schappen vergroten. Actiegroepen Greenpeace en Natuur & Milieu claimden afgelopen week hun succes. Via intensieve campagnes op radio en sociale media mobiliseerden zij het verzet tegen de huidige, gangbare praktijk.'Naming and shaming'Actiegroep Wakker Dier hanteert de strijdwijze van 'naming and shaming'. Die is al veel langer succesvol. Geen enkele grote supermarkt verkoopt nog de ordinaire 'plofkip'. Er gelden extra bovenwettelijke eisen voor welzijn. In samenspraak met de Dierenbescherming is in de veehouderij een sterrenstelsel opgezet.Keerzijde voor boer en tuinderDe ommezwaai in retail heeft een keerzijde voor de boer en de tuinder. Extra, bovenwettelijke eisen verhogen de kostprijs. Als deze niet tot uiting komen in de opbrengstprijs, komt dit op hun conto. Jumbo wil voor de lange termijn afspraken maken en een 'eerlijke' prijs betalen. Dat klinkt goed. Maar nergens staat wát 'eerlijk' is.'Elke supermarkt stelt eigen regels en bindt zo telers aan zich. Sommigen zullen zeggen: ketent zo telers aan zich'Probleem is ook dat elke supermarkt zijn eigen regels stelt en daarmee telers aan zich bindt. Sommigen zullen zeggen: ketent die telers. Want zit iemand eenmaal in het keurslijf van de één, dan sluit dat levering aan de ander met afwijkende eisen uit. Ook hier geldt de pluimveehouderij als voorbeeld. Na het schrappen van de Kip van Morgen hanteert elke supermarkt eigen normen. De ketenstructuur is er sterk toegenomen.Buitenlandse afnemer niet geïnteresseerd in extra eisLastig is ook de exportpositie. Driekwart van de Nederlandse productie gaat de grens over. Veel buitenlandse afnemers interesseert die extra eis niks, en die gaan er ook niet voor betalen. De concurrentiepositie verzwakt. De exportmarkt is straks alleen weggelegd voor degenen die hiervoor bewust kiezen, met een productie op basis van wettelijke basiseisen.Met de supermarktakkoorden neemt de flexibiliteit in de afzetmarkt af, en de afhankelijkheid toe. Die ketenstructuur is niet erg, als alle afnemers zich ook aan de afspraken van een 'eerlijke' prijs houden.