‘Kabinet, maak stikstofaanpak effectief’

Minder soja importeren, minder kunstmest gebruiken en de beschikbare mest beter toepassen op geschikte landbouwgrond. Dat vraagt een grote omslag voor veel landbouwbedrijven in Nederland. Voor zo’n omslag is ruimte nodig in houding van mensen, in tijd, in geld en in de hoeveelheid beschikbaar land.De commissie-Remkes presenteerde 8 juni 2020 het laatste deel van het ‘stikstofadvies’. In dit advies staan aanbevelingen voor het kabinet hoe Nederland het stikstofprobleem kan oplossen voor de lange termijn en voor alle sectoren. Dit advies werd uitgebracht in opdracht van het kabinet vanwege de stikstofuitspraak door de Raad van State van een jaar geleden. De Raad van State oordeelde dat de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) niet voldoet aan de Europese natuurwetgeving.Stikstofreductie én natuurherstelDe PAS-uitspraak vorig jaar liet zien dat de landbouw in Nederland tegen zijn grenzen is opgelopen. Er zijn integrale en structurele oplossingen nodig om de landbouw weer toekomstperspectief te bieden. Dit is precies wat de commissie-Remkes ook adviseert: het is nodig dat het kabinet met een structurele, samenhangende aanpak komt, waarmee we de stikstofuitstoot aanzienlijk omlaag brengen én onze natuur herstellen. Ook adviseert de commissie nationale maatregelen op te stellen en specifieke maatregelen per gebied. Volgens de commissie is het noodzakelijk dat Nederland de stikstofuitstoot binnen maximaal tien jaar halveert en dat dit wettelijk wordt vastgelegd. Voor Natuur & Milieu is dit een belangrijk punt. _{Lees verder onder foto}Verladen van soja voor veevoer in de haven van Gent. - Foto: Twan WiermansDuidelijkheid voor de toekomstDe commissie adviseert ook om te werken met overgangsgebieden rondom Natura 2000-gebieden. Per overgangsgebied moeten doelen worden opgesteld op basis van een ecologische beoordeling. Het is belangrijk daarbij, aldus de commissie, om een duidelijk tijdspad tot 2040 te schetsen. Natuur & Milieu onderschrijft het belang hiervan: door het vaststellen van een duidelijk doel en termijn per gebied, weten boeren waar ze aan toe zijn. Dit geeft boeren de mogelijkheid om hun besluiten te nemen over investeringen voor hun bedrijfsvoering in de toekomst. Stikstofwet voldoet nietNatuur & Milieu spoort het kabinet aan het advies van de commissie-Remkes te volgen. Voor het stikstofprobleem, maar ook omdat een gedegen aanpak van de stikstofcrisis eveneens een positief effect heeft op ons klimaat, de biodiversiteit en onze gezondheid. Een gedegen effectieve aanpak, die zowel de landbouw, het klimaat als onze leefomgeving zo hard nodig heeft, kan niet zonder een goede wet. Het concept wetsvoorstel ‘Stikstofreductie en natuurverbetering’ dat nu op tafel ligt, voldoet hier op een flink aantal punten helaas niet aan. Het eindadvies van de commissie-Remkes wordt in de wind geslagen. In deze wet hoort een harde emissiereductiedoelstelling van 50% in 2030. Ook moet er een landelijk kader in komen voor overgangsgebieden en gebiedsspecifieke doelen gebaseerd op een ecologische beoordeling.Wij realiseren ons dit een grote omslag betekent voor veel landbouwbedrijven in NederlandOmslag naar duurzame kringlooplandbouwWij pleiten er verder voor dat er landelijke bronmaatregelen komen die gelden voor de hele landbouwsector. Net zoals de snelheidsverlaging op de snelwegen geldt voor iedere automobilist, is het belangrijk dat de hele landbouwsector een omslag maakt naar duurzame kringlooplandbouw. Daarvoor is het nodig dat we minder soja gaan importeren, minder kunstmest gaan gebruiken en de beschikbare mest beter gaan toepassen op geschikte landbouwgrond.Ruimte is de oplossing, zowel ruimte in financiering als landWij realiseren ons dit een grote omslag betekent voor veel landbouwbedrijven in Nederland. Voor zo’n omslag is ruimte nodig in houding van mensen, in tijd, in geld en in de hoeveelheid beschikbaar land. Zonder ruimte is er geen beweging mogelijk en zonder beweging krijgen we geen omslag. Om alle partijen in ons landbouwsysteem aan de slag te laten gaan met de benodigde verandering, is naast duidelijke doelen én tijd ook ‘ruimte’ in financiering en beschikbaar land nodig. Wat betreft dat laatste geeft de commissie-Remkes aan dat het belangrijk is om maatregelen zoals een omschakelfonds en het opkopen of warm saneren van bedrijven zo in te zetten dat ze landbouw en natuur in het gebied bestendig maken voor de toekomst. Het is van belang dat ook boeren die vooroplopen, profiteren van de gebiedsgebonden aanpak. Uiteindelijk zijn zij degenen die door overdracht van hun kennis en kunde de sector op koers helpen.