‘Jonge weidevogels in gevaar door regels vanggewas’

Door droogte veel nieuwe legsels. Zaaien vanggewas half juni heeft grote gevolgen voor kievitenstand.De laatste tijd wordt in verschillende media veel aandacht besteed aan de verontrustende achteruitgang van onze weidevogels. We zien een afname van het aantal weidevogels in het hele land en is niet streekgebonden. De oorzaken van deze achteruitgang zijn divers. Ondanks oplettendheid van landbouwers, medewerkers loonbedrijven en vrijwilligers gaan legio legsels van weidevogels tijdens landbouwwerkzaamheden verloren. Dit komt onder meer door de omvang van de landbouwmachines, maar ook de snelheid waarmee deze voertuigen over het land rijden tijdens het werk. Daar komt dan nog de predatie van legsels overheen vanaf de grond en vanuit de lucht.Voedselgebrek door droogteOok bijzondere weersomstandigheden kunnen een negatieve rol spelen. En dat laatste is dit voorjaar het geval. Ten gevolge van de uitzonderlijke droogte in april zijn uitgekomen kievitkuikens massaal omgekomen vanwege voedselgebrek. Het voedsel, de insecten, zaten vanwege de droogte te diep in de grond. Slechts een enkele jonge kievit heeft de droogte overleefd en heeft nu, medio mei, het vliegvlugge stadium bereikt. _{Lees verder onder de foto.} Johan Groote Punt (83) op zoek naar legsels. - Foto: natuur- en vogelwerkgroep De Grutto WeerseloNieuwe legsels na verstoring eerste nestDe kievit echter, die op zandgronden in de tweede helft van de vorige eeuw massaal verhuisd is van grasland naar maisland, is een flexibele vogel en laat zich niet zo makkelijk ‘uit het veld slaan’. Ook bij herhaaldelijke verstoring begint deze vogel heel vaak weer met een nieuw legsel. Dat is ook dit jaar het geval. In de eerste helft van mei zijn, na het poten van de mais, verreweg de meeste kievitparen op de maisvelden met een laatste, nieuwe legsel begonnen. De leg- en broedperiode neemt ongeveer een maand in beslag en dan leven we in de eerste helft van juni; juist de periode dat de meeste landbouwers het zogenaamde vanggewas op maispercelen zaaien. Het zaaien van dit vanggewas is namelijk sinds 2019 onderworpen aan nieuwe overheidsregels. Men kan dit op 3 momenten doen:tegelijk met het zaaien van mais;op het moment bij het sluiten van het maisgewas, dus als het gewas op kniehoogte is;of na de maisoogst maar dan wel vóór 1 oktober.Verreweg de meeste landbouwers kiezen voor de tweede mogelijkheid, namelijk als de mais op kniehoogte is. Van de mogelijkheid na maisoogst wordt niet of nauwelijks gekozen, omdat men in mei/juni nog niet kan bekijken of de mais vóór 1 oktober oogstrijp is. Vanggewas zaaien tegelijk met mais is ook een slechte keuze, omdat ook nog gespoten moet worden tegen onkruid. De vorig jaar meest gekozen optie, vanggewas zaaien bij sluiten maisgewas, ongeveer half juni, kan dit jaar leiden tot catastrofale gevolgen voor de kievitenstand.Geweldige klap voor de toekomstige populatie kievitenTijdens het zaaien van het zogenoemde vanggewas wordt de grond tussen de maisrijen volledig omgewoeld met als gevolg dat de aanwezige broedsels van kieviten en pas uitgekomen kievitkuikens geen enkele kans van overleven hebben. Dit betekent een geweldige klap voor de toekomstige populatie. Dit geldt trouwens ook voor de scholekster.Vanggewas later zaaienHoe kunnen we dit voorkomen? De beste oplossing in deze situatie is om de peildatum van 1 oktober dit jaar op te schuiven naar bijvoorbeeld 22 oktober, zodat landbouwers 3 weken meer tijd krijgen om na de maisoogst het vanggewas te zaaien. Verreweg de meeste landbouwers zullen voor deze optie kiezen en op deze manier kan dan een flinke populatie jonge weidevogels gered worden.Ik hoop dat de overheid het probleem erkent en de landbouwers 3 weken extra ruimte geeft om aan hun verplichtingen te voldoen. De weidevogels zullen zeer dankbaar zijn.