Jonge varkenshouders zien toekomst in biologisch

Door een bedrijfsverplaatsing en opvolging gooien Geert-Jan en Gerrit van Veen het roer om. Eind maart biggen de eerste biologische zeugen af.De zon mag dan eindelijk weer schijnen, de zeugen vinden het duidelijk te koud. Ze liggen binnen met zijn allen languit en diep weg gedoken in het strobed. Een zeug is op weg naar de voerautomaat. “Ze zal zo toch naar buiten moeten, vanuit de automaat moeten ze door de uitloop terug”, wijst Gerrit van Veen. Bedrijf ombouwen naar biologischDe jonge varkenshouder is met zijn vader en vriendin druk om het bedrijf dat eens plaats bood aan 700 fokzeugen en 1.500 vleesvarkens, om te bouwen naar een biologisch bedrijf met 120 zeugen en 1.000 vleesvarkens. De TN50-zeugen zijn geboren bij Harrie en Jarno Brummelhuis die met vrijloopkraamhokken werken. “Als ze in vrijloophokken geboren zijn, pakken ze het als moederdier ook makkelijker op en heb je minder kans op doodliggen”, legt de jonge varkenshouder uit. _{Tekst gaat verder onder de foto‘s.}
Gerrit van Veen (26), Maron van der Plas (25) en Geert-Jan van Veen (54) starten in Boerdonk (N.-Br.) een biologische varkenshouderij. - Foto's: Maron van der PlasBiologisch varkensbedrijf Van Veen in Boerdonk (N.-Br.) heeft 120 TN50-fokzeugen, 1 fokbeer, 1.000 vleesvarkensplaatsen en 6 hectare land.De drachtige zeugen zijn gehuisvest in de loods. Boven het strobed is een afdak gemaakt om de temperatuur voor de dieren zo aangenaam mogelijk te maken.Ook de beer heeft een eigen uitloop. Hij ligt beschut tussen twee stallen.Bedrijfsverplaatsing met een lange ademDe gemeente Boekel wilde 15 jaar geleden graag meewerken met een verplaatsing. Het bedrijf lag immers pal naast Huize Padua, een zorginstelling voor mensen met hersenletsel. “Een derde van de patiënten zat in mijn stankcirkel, we hielden elkaar klem”, vertelt Geert-Jan die aanschuift. Toen de beëindiging en de uitgifte van bouwkavels planologisch rond was, was het 2008. Geert-Jan: “De verkoop liep vertraging op. Ondertussen keken wij al verder of we op onze tweede locatie konden doorgaan. In eerste instantie als gangbaar bedrijf. Maar toen Gerrit een paar jaar geleden in het bedrijf kwam, zijn we gaan kijken naar biologisch.” Gerrit licht de overstap toe. “Ik was tijdens een stage zijdelings bij de ontwikkeling van het vitaliseringsplan betrokken. Ik zag dat je steeds groter moet worden en dat het steeds lastiger wordt om je kostprijs laag genoeg te houden. Ik wilde wel boeren, maar op een andere manier. De manier van werken binnen biologisch sprak ons zo aan, dat we het beiden zagen zitten om zo ons bedrijf verder voort te zetten.”Ik wilde wel boeren, maar op een andere manier. Biologisch sprak ons zo aan, dat we zo ons bedrijf voort willen zetten^{Gerrit van Veen, biologisch varkenshouder}Bank zag niets in biologischToen de keus voor biologisch definitief was en er een afzetcontract bij de Groene Weg lag, gingen vader en zoon op zoek naar een nieuwe bedrijfslocatie. De tweede locatie bij Boekel viel af omdat daar te weinig mogelijkheden waren. Ook de medewerking van de bank viel Geert-Jan tegen: “Waren we als gangbaar doorgegaan dan was er geen vuiltje aan de lucht. Het was duidelijk dat ze niks snapten van biologisch, sterker nog, ze lieten merken dat ze er geen toekomst in zagen. Dus zijn we overgestapt.” NIeuwe locatie tussen gangbare bedrijvenDe nieuwe locatie in Boerdonk ligt tussen gangbare bedrijven. Dat vinden Van Veen en de gangbare buren geen enkel probleem. “We houden wel met onze uitloop rekening met de buurman. Het perceel hierachter hebben we aangekocht. De rechterhelft ervan gaan we niet gebruiken voor uitloop maar maaien we voor kuilgras. Wij moeten geen besmettingsbron voor elkaar zijn”, wijst vriendin Maron achter de stal.Aanpoten voor eerste biggenDe eerste kraamopfokhokken zijn op een paar details na klaar. De eerste vijf zeugen werpen 25 maart. De rest van de 60 kraamopfokhokken moeten nog af, de gespeende biggenafdelingen zijn nog niet klaar en ook op het naastgelegen vleesvarkensbedrijf wordt nog volop geklust om de stal te voorzien van buitenhokken. De kraamopfokhokken zijn met 8,4 vierkante meter ruim, de kraamzeug heeft 5,3 vierkante meter buitenuitloop. Aan de voorzijde van het kraamhok is een ruim biggennest met een onderkruip ingericht. Om het biggennest optimaal op temperatuur te houden is gekozen voor een Vengsysteem. De kraamstal moet met de hand uitgemest worden. “Een mestband achterin geeft risico op stukken”, wijst Gerrit. _{Tekst gaat verder onder de foto‘s}.
De zeugen moeten vanuit het voerstation naar de uitloop. Achter de stal ligt het weiland waar ze later dit jaar in kunnen.De biggennesten zijn uitgevoerd met een Vengsysteem voor de optimale temperatuur. Dat is van belang om te voorkomen dat biggen bij de zeug gaan liggen en het risico op doodliggen verhoogd wordt.Van Veen kocht een bestaand bedrijf. Voor de kraamstal bleven alleen een deel van muren en het dak staan. De rest werd verbouwd vanwege de uitloop.De eerste vijf zeugen hebben in het weekeinde van 28 maart geworpen In de dagen ervoor werd nog hard gewerkt om de eerste vrijloopkraamhokken klaar te krijgen.Strenge maatregelen ammoniakuitstootDe strenge Brabantse maatregelen voor ammoniakuitstoot bieden ook hun uitdagingen. Biologische bedrijven moeten streven naar een ammoniakreductie van 40%, maar de RAV-lijst kent geen passende stalsystemen. Alleen de dragende zeugenstal op stro staat op de lijst. “Er zat op dit bedrijf een vergunning van 28.000 kilo omdat er naast 700 zeugen en 4.000 vleesvarkens ook nog een vergunning van 11.000 geiten zat. En nu gaan wij terug naar 5.000 kilo. Door de omschakeling doen we de provincie veel ammoniak cadeau”, rekent de jonge varkenshouder.Varkens vol in het zichtDe zeugen die straks ook in de wei lopen, tonen voorbijgangers wat er op het bedrijf gebeurt. Vanuit de biologische sector zijn ook eisen gesteld aan het aanzicht van het bedrijf; de oprit wordt gesierd met een mooie houten poort, Geert-Jans vrouw heeft het beplantingsplan al klaar. “De zeugen komen niet direct aan de weg te lopen. We moeten er niet aan denken dat mensen eten in de wei gooien. Maar ze zijn straks goed zichtbaar”, vertelt Maron. De jonge ondernemer begon eerder dit jaar met het plaatsen van korte video’s over de verbouwing en het leven van de varkens op het bedrijf op Facebook en Twitter. Aller #eerste#biggen, wat een #bijzonder moment is dit!!! #kraamgelukpic.twitter.com/984ZuaftqA— Maron (@MaronBoerin) March 27, 2020Ja hoor, daar is ie dan!!!! De enige echte Jean Kloot special! Wie is Jean Kloot en wat doet hij bij ons op de #boerderij? Kijk je mee?https://t.co/KISLO06vsm#boerenvlog#boerin#kijkjemee— Maron (@MaronBoerin) January 30, 2020