Jonge pluimveehouder met mini-moederdieren

Op ruim dertig Nederlandse bedrijven worden JA57- en JA87-moederdieren van fokkerijorganisatie Hubbard gehouden. Melvin Hazeleger (22) deed als jonge pluimveehouder al de nodige ervaring op met deze mini-moederdieren. Legnestbezetting is een belangrijk aandachtspunt, zo merkte hij.“Dit is toch een prachtig gezicht?” Melvin Hazeleger wijst naar de bruine JA57-moederdieren en de witte M22-hanen in de stal. De jonge bedrijfsleider (22) van vleeskuikenouderdierenbedrijf Puurveen Kip bv in Kootwijkerbroek heeft passie voor zijn vak. De traprijpe hanen laten flink van zich horen. Fotograaf Henk Riswick hoeft niet lang te wachten voordat hij om zich heen meerdere moederdieren besprongen ziet worden. “Dat gebeurt ’s middags om de haverklap”, aldus Hazeleger, die nu twee jaar bedrijfsleider is op deze locatie. Daarvoor werkte hij ook al twee jaar met mini-moederdieren.Melvin HazelegerDerdejaars HAS-student Melvin Hazeleger (22) is bedrijfsleider op vleeskuikenouderdierenbedrijf Puurveen Kip bv in Kootwijkerbroek (Gld.). Het bedrijf heeft drie stallen. Er worden 28.500 JA57-moederdieren gehouden, exclusief hanen. De nakomelingen van deze ouderdieren zijn langzaam groeiende vleeskuikens. Hazeleger zet het werk rond met medewerker Martin Bloemendal.Foto's: Henk RiswickJong en ambitieusHazeleger is niet van boerenkomaf. Geboren en getogen in de Gelderse Vallei heeft hij echter van jongs af aan affiniteit met de pluimveesector. Hij gaat als puber aan de slag bij Broederij Morren. Sinds een paar jaar combineert hij zijn studie aan de HAS in Dronten met het bedrijfsleiderschap. Dat valt voor hem goed te combineren, aangezien medewerker Martin Bloemendal veel werk uit handen neemt. “Maar als ik straks fulltime moet afstuderen dan wordt het passen en meten”, vertelt Hazeleger, die ook in de weekenden stalcontroles doet en eieren afdraait.
Beeld van de stal, met daarin JA57-moederdieren en M22-hanen van Hubbard. De mini-moederdieren hebben veel weg van reguliere leghennen. “De poten van onze moederdieren zijn wat korter”, vertelt Melvin Hazeleger.Het aantal broedeieren per opgehokte hen in de eerste ronde is 217. Daaruit worden 192,4 kuikens geboren.De jonge pluimveehouder is ambitieus. Ooit zou hij graag zijn eigen vermeerderingsbedrijf runnen. Voorlopig is dat nog niet aan de orde. Eerst maar eens ervaring opdoen en het vak in de vingers krijgen, zo redeneert hij. “Als vermeerderaar is vakmanschap een vereiste. Het is een ervaringsvak. Vooral het hanenmanagement luistert nauw. Hanen moeten groeien, mogen niet te zwaar worden en moeten vitaal blijven. Ik heb dat allemaal niet met de paplepel ingegoten gekregen. Maar ik ben leergierig. Ik vraag collega-vermeerderaars en adviseurs naar hun ervaringen en probeer daar wat van op te steken. Uiteindelijk trek ik wel mijn eigen plan. Datgene wat bij een ander goed werkt, kun je niet altijd meteen zelf toepassen.”Ik ben leergierig. Ik vraag collega-vermeerderaars en adviseurs naar hun ervaringen en probeer daar wat van op te stekenVeel grondeierenDe mini-moederdieren in de stal zijn 35 weken oud. De dieren komen op een leeftijd van 19 weken en gaan weg als ze 65 weken oud zijn. Hazeleger is op deze locatie bezig aan zijn tweede ronde als bedrijfsleider. Hij kijkt met een goed gevoel terug op de vorige ronde, waarin hij met 30.500 moederdieren in drie stallen begint. Het aantal broedeieren per opgehokte hen komt uit op 217. Daaruit worden 192,4 kuikens geboren. Dat is een uitkomstpercentage van 88,66%. De uitval is 4,5%. “Het eerste koppel scoorde beter dan verwacht”, vertelt Hazeleger, die desondanks niet helemaal tevreden terugkijkt.Door het grote verschil tussen de moederdieren en de hanen lukt het goed de dieren afzonderlijk van elkaar te voeren.In de grootste stal op het bedrijf – met daarin 18.500 moederdieren – zorgt het aantal grondeieren namelijk voor veel extra arbeid. “Het aandeel grondeieren was 8%”, vertelt Hazeleger, die samen met medewerker Martin Bloemendal heel wat uurtjes rapend doorbrengt. “Je doet je best om alle grondeitjes zo snel mogelijk weg te halen. Dat is zonde van je tijd. Je kan het rapen van grondeitjes eigenlijk ook niet combineren met je reguliere controleronde. Doe je dat wel dan zie je toch minder.”Hazeleger komt tot de conclusie dat de legnestbezetting in de stal niet optimaal is. Gelet op het aantal meters legnesten is er een teveel aan moederdieren, zo ziet hij. Hij kiest ervoor om deze ronde 2.000 moederdieren minder op te zetten. Dat betekent dat de bezetting per vierkante meter teruggaat van 7,7 naar 6,8 moederdieren. “Legnestbezetting is een belangrijk item. Vergeleken met reguliere moederdieren heb je met mini-moederdieren eerder meer nesten nodig dan minder”, aldus Hazeleger, die ziet dat zijn maatregel helpt in zijn strijd tegen grondeieren. “Het percentage grondeitjes is gehalveerd naar 4.”Uiteindelijk trek ik wel mijn eigen plan. Datgene wat bij een ander goed werkt, kun je niet altijd meteen zelf toepassenExtra stookkostenDe lagere bezetting heeft een positief effect op het aantal grondeitjes, maar zorgt tegelijkertijd voor een lagere staltemperatuur. De mini-moederdieren worden zo’n 2,2 kilo. Dat is ongeveer de helft van het gewicht dat reguliere moederdieren halen. “De mini-moederdieren produceren fors minder warmte. Met de lagere bezetting merken we dat zeker”, aldus Hazeleger, die in de twee oudere stallen op het bedrijf niet zonder heaters kan. “Bijstoken is in de vermeerderingssector niet gebruikelijk, maar met mini-moederdieren is het zeker in oudere stallen vaak wel nodig”, aldus Hazeleger, die de precieze stookkosten niet scherp heeft. In de grote stal – waarin met plafondventilatie wordt gewerkt – is bijstoken niet nodig. “Die stal is goed geïsoleerd. Dat scheelt de helft.”De hoogte van de opstap naar de beunen is bij mini-moederdieren een aandachtspunt, zegt Hazeleger. Voor aanvang van de eerste ronde verlaagt hij de opstap van 55 naar 35 centimeter. Gedurende de ronde kan hij de opstap op handige wijze weer 10 centimeter verhogen. Dat is nodig om alle mest onder de beunen kwijt te kunnen. “We hebben geen putten onder de beunen. Voor de oudere mini-moederdieren is 45 centimeter geen enkel probleem.”De mini-moederdieren produceren fors minder warmte. Met de lagere bezetting merken we dat zekerVoer en lichtHet licht gaat ’s ochtends om 5.00 uur aan, waarna het 14 uur licht blijft in de stallen. “De eerste twee weken zijn we nog wat voorzichtig met licht en voer. Met het oog op het eiergewicht willen we de dieren niet te vroeg in productie hebben”, zegt Hazeleger, die de mini-moederdieren in het vervolg van de ronde in tegenstelling tot reguliere ouderdieren onbeperkt kan voeren. In de twee oudere stallen werkt hij met voerkettingen. De mini-moederdieren worden er vier tot vijf keer per dag gevoerd. “In de grootste stal werken we met het Bridomat-voersysteem. De dieren krijgen zeven tot negen keer voer verstrekt.Hazeleger zit ruim in de hanen. Hij begint normaliter met 10% hanen. Daarvan gaat meteen een deel naar de quarantainestal, om later bijgeplaatst te worden. In de quarantainestal is plek voor 300 hanen.
Medewerker Martin Bloemendal raapt grondeitjes. Met minder dieren en een lagere legnestbezetting is het percentage grondeieren gedaald.Hazeleger kan de beunopstap handmatig op handige wijze verhogen. Zo kan hij alle mest onder de beunen kwijt.Tijdens de eerste ronde hoeft Hazeleger amper hanen bij te plaatsen. In de huidige ronde is dat een ander verhaal, zo zegt hij. “De pootkwaliteit van de hanen is niet super. Ik zie gescheurde hakpezen en moet de nodige hanen bijplaatsen.” De jonge bedrijfsleider vindt het leuk om met traprijpe hanen te handelen. “Ze zijn in trek. Maar deze ronde heb ik ze vooral zelf nodig.”