‘Intern en extern salderen werkt prima bij stikstof’

Het gevolg van de RvS-uitspraak is bekend: projecten liggen stil. Hoe kan dat worden opgelost?De stikstofcrisis is het gevolg van een uitspraak van de Raad van State over het PAS (Programma Aanpak Stikstof). Vervolgens komt de Commissie Remkes met voorstellen om de stikstofemissies (en dus -deposities) te verlagen. Ook het kabinet en de provincies werpen zich daarop. De stikstofuitstoot moet omlaag, vindt iedereen. De uitspraak gaat echter helemaal niet over het verlagen van de stikstofniveaus, maar over het niet verhogen daarvan. Dat is iets heel anders. Habitatrichtlijn biedt kader voor oplossingDaarom was het PAS in strijd met de Habitatrichtlijn, die voorzag immers in zo’n verhoging, zonder dat compensatie zeker was. Het gevolg is bekend: projecten liggen stil. Hoe kan dat worden opgelost? Ook daar biedt de Habitatrichtlijn een duidelijk kader: projecten die significante effecten op natuurgebieden hebben kunnen toch doorgaan als er geen alternatieven zijn, er dwingende redenen van groot openbaar belang zijn en als er gecompenseerd wordt (de ADC-toets). Lees ook: Zo zit dat met die nieuwe stikstofregelsVerhoging stikstofdepositie compenserenVoor veehouders is dit geen oplossing: een gewenste uitbreiding zal geen dwingende reden van groot openbaar belang opleveren. Ook een aantal andere projecten – zoals de grand prix van Zandvoort – zullen deze toets niet kunnen doorstaan. Een aantal andere wellicht wel, zoals woningbouwlocaties of de verbouwing van het Binnenhof. Waar het dan op aankomt, is: kan een verhoging van die stikstofdeposities worden gecompenseerd? Zou men bij een woonwijk de (kleine) toename van de depositie in de omgeving kunnen compenseren door een veehouderij op te kopen of de snelheid op een nabijgelegen weg te verlagen?Zelfs als alle veehouders verdwijnen zal de depositie niet zover dalen dat aan die kritische waarden wordt voldaanHet staat vast dat onze Natura 2000-gebieden overbelast worden met stikstofverbindingen, hoe je ook rekent. Voor stikstofgevoelige gebieden zijn kritische depositiewaarden vastgesteld. De bestaande deposities overtreffen deze waarden, soms met een factor tien. Er is dus zeker reden om de deposities te verminderen met maatregelen. Maar daarmee trekt het de noodzakelijke projecten niet los. Zelfs als alle veehouders verdwijnen zal de depositie niet zover dalen dat aan die kritische waarden wordt voldaan. Dus kunnen die projecten alsnog niet zomaar worden vergund en zal toch nog een ADC-toetsing moeten plaatsvinden. En dan wordt compensatie al heel moeilijk. Immers: we hebben dan de snelheid al verlaagd, vliegtuigen uit de lucht gehaald en boerderijen geëlimineerd.Mijn adviesMijn advies: schrap projecten die geen groot openbaar belang dienen, ga voor de andere projecten compensatie zoeken, en kom pas later met passende generieke maatregelen. Boeren kunnen terugvallen op wat voor het PAS ook al gebeurde: intern of extern salderen. Dat werkte prima, en kan ook voor belangrijke projecten goed werken.