‘Innovatiebeleid blijft steken bij goede voornemens’

De regering wil dat boeren een omslag maken naar klimaatvriendelijkheid en kringlooplandbouw. Ook moet de stikstofuitstoot worden verminderd.In een Kamerbrief zet landbouwminister Schouten uiteen welke maatregelen zij wil invoeren om innovatie op het boerenerf te bevorderen. Kort gezegd: een landelijk digitaal kennisplatform, publiek-private samenwerking bij kennisontwikkeling en -doorwerking, scholing en onafhankelijke advisering, het faciliteren van kennisuitwisseling via netwerken. Een van de voorbeelden is een stikstofcursus voor boeren en tuinders, die wordt ontwikkeld door de ‘groene hogeronderwijsinstellingen’. Ook komen er onafhankelijke bedrijfsadviseurs, of bedrijfscoaches. Ook voor de raadpleging van deze adviseurs komt geld beschikbaar. En er is veel meer. Terug naar het OVO-modelMij deed het enigszins denken aan het oude OVO-model (onderzoek, voorlichting en onderwijs), waarmee de Nederlandse landbouw zo groot en wereldberoemd is geworden dat er zelfs een Engelse term voor is: triple helix approach. Daar was destijds een hele organisatie omheen gebouwd: de schappen, de landbouwuniversiteit, het agrarisch onderwijs, de voorlichtingsdiensten, de praktijkboerderijen, studiegroepen, noem maar op. Veel daarvan is, met de overgang van de landbouw naar wat we tegenwoordig agribusiness noemen, opgeheven, afgebouwd of uitgekleed en vervangen door de markt. Boeren laten zich tegenwoordig adviseren door coaches van veevoerleveranciers, door stallenbouwers, door paringsadviseurs van spermabedrijven, door teeltadviseurs van zaadleveranciers. Ik neem aan dat Schouten die adviseurs niet als onafhankelijk beschouwt. Bouwen aan landbouwinstitutenOm dat allemaal weer terug te draaien, is wel iets meer nodig dan de minister nu presenteert. Er zal weer gebouwd moeten worden aan instituten. De landbouwuniversiteit moet weer terugkomen, een Hoofddirectie Onderzoek en Voorlichting bij LNV (opgeheven in 1970), de Dienst Landbouwvoorlichting moet worden heropgericht, evenals het Landbouwschap en de productschappen, praktijkboerderijen moeten worden uitgebreid en van meer budget voorzien, en ga zo maar door. Bij al die nieuwe instellingen zal dan natuurlijk de kringlooplandbouw, het klimaat, de stikstofreductie, natuurvriendelijk boeren en misschien ook nog een beetje het economisch perspectief van de Nederlandse landbouw voorop moeten staan. Het beleid blijft steken bij goede voornemens, terwijl het landbouwbedrijf individueel doormoddert Met een paar luizige vouchers voor boeren om een stikstofcursus te volgen of een onafhankelijke adviseur (waar zijn die trouwens?) in te schakelen, komen we er niet. Aangezien ik ook weer niet denk dat mijn voorstellen een warm onthaal zullen krijgen, zullen we er dus inderdaad niet komen. Zo blijft het beleid steken bij goede voornemens, terwijl het landbouwbedrijf individueel doormoddert, misschien overleeft, maar ook ten onder kan gaan.