Indringende documentaire over groeiend aantal ganzen

De documentaire ‘Vliegend voedsel’ zoomt in op de wilde ganzen in Nederland. De maker, Henk Dokter uit Doorn, lag maandenlang in het riet en sprak met boeren, jagers en koks. De gans is een prachtig dier, maar het is allemaal een beetje uit de hand gelopen, zegt Dokter.Documentairemaker Henk Dokter bivakkeerde meer dan een jaar lang met zijn camera tussen de wilde ganzen. Urenlang lag hij in het riet. Sprak met jagers, boeren en koks. Ganzen, het zijn prachtige vogels, met een geheel eigen gedrag. Fantastisch om te zien hoe ganzen hun jongen verdedigen, hoe ze met elkaar de strijd aangaan voor de beste nestplekken.Lekker ganzenvleesMaar er zijn er zo verschrikkelijk veel! De aantallen nemen toe, Dokter noemt het schrikbarend. Neem de grauwe gans, op dit moment zijn er zo’n 150.000 broedparen in Nederland. Elk paar legt tien eieren en die komen vrijwel allemaal uit. Desastreus voor de boeren. Waarom eten we die ganzen niet op, vraag Dokter zich af. Gekonfijte ganzenbout, carpaccio van gedroogde ganzenborst, het is verschrikkelijk lekker, weet hij uit ervaring. Hij ziet de gans als een zegen van boven, het is vliegende voedsel voor de mens. Opeten die handel, roept hij.Dokter maakte eerder documentaires over dieren. Hij volgde een kalf vanaf de geboorte tot in het winkelschap. Maakte een film over de levensweg van een big tot in het slachthuis. Nu nam hij de gans als uitgangspunt. Zijn documentaire – Vliegend voedsel – is onlangs in première gegaan en komt later dit jaar bij de EO op televisie.Henk Dokter: “Niks lekkerder dan gekonfijte ganzenbout.” - Foto: Herbert WiggermanOde aan de gansDokter omschrijft zichzelf als natuurliefhebber. Hij las over de overlast die de ganzen veroorzaken en ging, met de camera op de schouder, op onderzoek uit. Wat is eigenlijk het probleem, oorzaak en gevolg? Welke acties worden ondernomen en zijn er oplossingen denkbaar? Zijn documentaire is een ode aan de gans, maar schetst tegelijkertijd een immens probleem.Dokter herinnert zich een bezoek aan een boer, staand bij een perceel bieten dat helemaal kaal was gevreten. Er is eigenlijk niks aan te doen. Als je de pech hebt in een gebied met veel water te wonen, ben je vroeg of laat de pineut. Hij hoorde de klachten van boeren over de schaderegeling. Die is te ingewikkeld, veel gedupeerden beginnen er niet eens om een vergoeding aan te vragen. Ze moeten eerst € 350 overmaken, anders wordt hun aanvraag niet eens in behandeling genomen. Wie bedenkt zo iets, vraagt Dokter zich af.Boeren en jagers verdwalen in regelsHij ging ook op stap met een jager en hoorde weer een verhaal over regels die in de praktijk niet hanteerbaar zijn. Ook jagers raken verstrikt in bepalingen over tijdstippen en locaties wanneer en waar gejaagd mag worden. Het is allemaal bedacht door mensen achter bureaus, ongetwijfeld met de beste bedoelingen, maar boeren en jagers raken erin verdwaald. Met als gevolg dat er steeds meer ganzen komen, zegt de documentairemaker.Foto: Mark PasveerVan natuur genietenHij heeft geen oplossing, wil met zijn film geen boodschap verkondigen. Wat hij inmiddels wel weet, is dat ganzenvlees erg lekker is. In Frankrijk, Duitsland en Engeland staat ganzenvlees vaak in restaurants op de menukaart. In Nederland werd vroeger ook vaak gans gegeten. Nu is het vlees slechts in een enkele Landwinkel te koop. Hij geeft toe, ganzenvlees is iets moeilijker te bereiden dan kip, maar dat is een kwestie van gewenning. Dokter heeft het allemaal zien gebeuren. Op sommige plekken in het land worden ganzen bijeen gedreven, vergast en vervolgens vernietigd. Pijnlijk om te zien. Maar ook zonde, vindt hij. Hij snapt de consument niet. Die heeft veel kritiek op de intensieve veehouderij, maar tegelijkertijd kiest hij ook niet voor vlees van een dier dat in alle rust in de pure natuur is opgegroeid. Wat is er nou mooier dan op een zaterdagmorgen met je kinderen de natuur in te gaan en te zoeken naar nesten van ganzen? Een paar eieren rapen om daar vervolgens thuis een heerlijke omelet van te maken. Van natuur kun je genieten door erin te wandelen en te fietsen. En je kunt ervan eten, zegt Dokter. Daar is de natuur voor, vindt hij. Dat de boeren daar bij gebaat zijn, is mooi meegenomen.